Tadeusz Łomnicki
Jeden z największych aktorów polskich XX wieku. Po ukończeniu Gimnazjum Handlowego w Dębicy (1942), przybył do Krakowa, gdzie łączył pracę zarobkową (robotnik kolejowy, praca w banku) z nauką gry na skrzypcach. Wstąpił do Szarych Szeregów. W sezonie 1946/47 występował w Teatrze Miejskim w Katowicach. Po powrocie do Krakowa, w latach 1947-49 występował w Miejskich Teatrach Dramatycznych, gdzie zadebiutował jako dramaturg (sztuka "Noe i jego menażeria"). Od 1949 grał w Warszawie, zaangażowany do Teatru Współczesnego. W 1951 został członkiem PZPR. Od roku 1952 był w zespole Teatru Narodowego. W 1957 ponownie przeszedł do zespołu Teatru Współczesnego i pozostał tam aż do 1974. Jako reżyser zadebiutował w 1965 na Małej Scenie Teatru Współczesnego. W latach 1975-81 kierował Teatrem na Woli. Na VII zjeździe PZPR (1975) został wybrany członkiem KC. W latach 1969-70 prorektor warszawskiej PWST, w latach 1970-81 jej rektor. Od 1981 był w zespole Teatru Polskiego. Po wprowadzeniu stanu wojennego wystąpił z partii. Choroba serca i operacja w Londynie spowodowały blisko 2-letnią przerwę w jego życiu zawodowym. W roku 1984 przeszedł do zespołu aktorskiego Teatru Studio. Od roku 1988, nie związany już etatem z żadną sceną, występował nadal gościnnie w Teatrze Dramatycznym, Powszechnym i Współczesnym. Pisał także wiersze, nowele, eseje i wspomnienia ("Spotkania teatralne", 1984). W 1996 z okazji 20-lecia otwarcia Teatru na Woli odsłonięto pamiątkową tablicę, a scenie tej nadano imię artysty. 22 lutego 2002, w 10. rocznicę śmierci aktora, Teatrowi Nowemu w Poznaniu nadano jego imię.
Brat reżysera Jana Łomnickiego, ojciec operatora Jacka Łomnickiego.
Ważniejsze daty
- 1927. 07. 18 - Data urodzenia (Podhajce k. Lwowa)
- 1945. 04. 01 - Debiut teatralny (rola Pasterza w "Mężu doskonałym" Zawieyskiego w Starym Teatrze w Krakowie)
- 1946 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Studio Teatralne przy Starym Teatrze w Krakowie)
- 1954 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Reżyserski PWST w Warszawie; dyplom 1965)
- 1968 - Nagroda (Państwowa I stopnia)
- 1974 - (tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego)
- 1976 - Nagroda ("Złoty Ekran" za rolę w spektaklu "Jegor Bułyczow i inni" w kategorii: kreacje aktorskie)
- 1978 - Nagroda (Państwowa za wybitne kreacje aktorskie: Goi w "Gdy rozum śpi" A.B.Vallejo i Prysypkina w "Pluskwie" W.Majakowskiego)
- 1989 - (tytuł naukowy profesora zwyczajnego)
- 1989 - Nagroda (Grand Prix XXVIII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za role Kościuszki i Bohatera w sztukach "Lekcja polskiego" Bojarskiej i "Kartotece" Różewicza)
- 1991 - Nagroda (Grand Prix XXXI Kaliskich Spotkań Teatralnych za rolę Bruscona w "Komediancie" Bernharda)
- 1992. 02. 22 - Data śmierci (w Poznaniu podczas jednej z ostatnich prób przed planowaną na początek marca premierą "Króla Leara" w poznańskim Teatrze Nowym)
- 1998 - (16 października na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto gwiazdę Łomnickiego Alei Gwiazd (w okolicach Hotelu Grand i kina "Polonia"))
- 1998 - (w ankiecie "Polityki" na najważniejszych aktorów polskich XX wieku zajął 1 miejsce)
- 2009 - Nagroda ("Złota Kaczka" dla najlepszego aktora filmów historyczno-kostiumowych w historii polskiej kinematografii)
Filmografia
chronologicznie: 
| wg funkcji | wg rodzajów
- 1946 - DWIE GODZINY Obsada aktorska (Kuba),
- 1948 - STALOWE SERCA Obsada aktorska (górnik Wiktor Tuszyński),
- 1950 - DWIE BRYGADY Obsada aktorska (aktor Pietrzak grający Jarkę, syna Karhana),
- 1951 - ZAŁOGA Obsada aktorska (Józef Wietecha, uczeń Państwowej Szkoły Morskiej),
- 1953 - ŻOŁNIERZ ZWYCIĘSTWA Obsada aktorska (żołnierz pochodzący z Mogiły; nie występuje w czołówce),
- 1953 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Obsada aktorska (Lutek Kozłowski),
- 1954 - POKOLENIE Obsada aktorska (Stach),
- 1956 - TRZY KOBIETY Obsada aktorska (gość informujący o losach pułkownika Obertyna),
- 1957 - OSTINATO - LUGUBRE (2) w EROICA Obsada aktorska (porucznik Zawistowski),
- 1958 - ZAMACH (1958) Obsada aktorska (Marek),
- 1958 - ÓSMY DZIEŃ TYGODNIA (1958) Obsada aktorska (Grzegorz Walicki, brat Agnieszki),
- 1958 - BAZA LUDZI UMARŁYCH Obsada aktorska ("Partyzant"),
- 1959 - KAMIENNE NIEBO Obsada aktorska (Maniuś),
- 1960 - NIEWINNI CZARODZIEJE Obsada aktorska (Bazyli),
- 1961 - CZAS PRZESZŁY Obsada aktorska (Antoni, członek oddziału),
- 1962 - ZERWANY MOST Obsada aktorska (inżynier, w roku 1947 porucznik KBW),
- 1963 - WIANO Obsada aktorska (nauczyciel Edek, chłopak Ulki),
- 1963 - PASAŻERKA Narrator (tekst Wiktora Woroszylskiego),
- 1963 - MANSARDA Obsada aktorska (Hilary),
- 1964 - ŻYCIE RAZ JESZCZE Obsada aktorska (Jakuszyn),
- 1964 - PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI Obsada aktorska (porucznik Jan),
- 1965 - POTEM NASTĄPI CISZA Obsada aktorska (major Świętowiec),
- 1965 - LENIN W POLSCE (1965) Obsada dubbingu (Lenin Włodzimierz ; rola Maksyma Sztraucha),
- 1965 - GŁOS MA PROKURATOR Obsada aktorska (oskarżony Wojciech Trepa),
- 1966 - KONTRYBUCJA Obsada aktorska (kasjer w banku),
- 1966 - DER ARZT STELLT FEST ... Obsada aktorska (dr Manfred Mauerer),
- 1966 - BARIERA Obsada aktorska (lekarz w przychodni zakładowej),
- 1967 - ZABIJAKA Obsada aktorska (Łuczkow),
- 1967 - STAJNIA NA SALVATORZE Obsada aktorska (Jan Gajewski "Zyga"),
- 1967 - RĘCE DO GÓRY Obsada aktorska (Opel Rekord),
- 1967 - MORDERCA ZOSTAWIA ŚLAD Obsada dubbingu (Rodecki; rola Zbigniewa Cybulskiego),
- 1969 - PRZYGODY PANA MICHAŁA Obsada aktorska (Wołodyjowski Jerzy Michał),
- 1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Obsada aktorska (Wołodyjowski Jerzy Michał), Obsada dubbingu (Halim, sługa Azji; rola Leonarda Andrzejewskiego; nie występuje w napisach),
- 1970 - PAN DODEK Obsada aktorska (woźny w urzędzie),
- 1971 - GWIAZDA WYTRWAŁOŚCI Obsada aktorska (Lelewel Joachim),
- 1972 - POŚLIZG Obsada aktorska (nerwowy klient warsztatu samochodowego),
- 1973 - NAGRODY I ODZNACZENIA Obsada aktorska (sekretarz partii),
- 1973 - LISTY NASZYCH CZYTELNIKÓW Obsada aktorska (bohater),
- 1974 - POTOP Obsada aktorska (Wołodyjowski Jerzy Michał),
- 1976 - CZŁOWIEK Z MARMURU Obsada aktorska (reżyser Jerzy Burski),
- 1977 - TAŃCZĄCY JASTRZĄB Obsada aktorska (dyrektor),
- 1977 - SOŁDATY SWOBODY Obsada aktorska (Kowalski Bolesław , dowódca okręgu Warszawa-Miasto AL w Powstaniu Warszawskim; w częściach 1-2),
- 1977 - GRANICA Obsada aktorska (starosta Czechliński, wcześniej redaktor naczekny "Niwy"),
- 1977 - AKCJA POD ARSENAŁEM Obsada aktorska (lekarz),
- 1978 - ... GDZIEKOLWIEK JESTEŚ PANIE PREZYDENCIE... Obsada aktorska (Starzyński Stefan),
- 1979 - KLUCZNIK Obsada aktorska (hrabia),
- 1980 - WIZJA LOKALNA 1901 Obsada aktorska (burmistrz Mossenbach),
- 1980 - KONTRAKT Obsada aktorska (Adam Ostoja-Okędzki, ojciec Piotra),
- 1981 - PRZYPADEK Obsada aktorska (komunista Werner; w wersji pierwszej, pojawia się też przez chwilę w wersji trzeciej),
- 1981 - LIMUZYNA DAIMLER - BENZ Obsada aktorska (profesor Stefan Hahn, ojciec Michała i Andrzeja),
- 1982 - PO OBU STRONACH MURU (9) w DOM (1980 - 2000; serial tv) Obsada aktorska (adwokat-oświęcimiak, obrońca Kazanowicza),
- 1984 - MIŁOŚĆ Z LISTY PRZEBOJÓW Obsada aktorska (profesor, członek "teatrzyku"),
- 1984 - DOM WARIATÓW Obsada aktorska (ojciec),
- 1985 - KRONIKA WYPADKÓW MIŁOSNYCH Obsada aktorska (pastor Baum, ojciec Grety i Engela),
- 1988 - LES POSSEDES Obsada aktorska (kapitan),
- 1988 - DEKALOG, OSIEM w DEKALOG Obsada aktorska (krawiec),
- 1989 - WARSZAWA (5), GWIAZDA (6), PLAN BITWY (7) w MODRZEJEWSKA Obsada aktorska (Berg Fiodor F. , namiestnik Królestwa Polskiego),
- 1989 - LAWA Obsada aktorska (Ksiądz (w cz. IV), mężczyzna w "Salonie Warszawskim"),
- 1990 - SESZELE Obsada aktorska (śpiewak występujący w roli Scarpii),
- 1990 - PENSION SONNENSCHEIN Obsada aktorska (Gustaw Leski),
- 1990 - MOSKWA (5) w NAPOLEON Obsada aktorska (Kutuzow Michaił),
- 1991 - ALL OF ME Obsada aktorska (dyrektor teatru),
- 1991 - 30 DOOR KEY Obsada aktorska (wuj),
Nagrody indywidualne
- 1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Moskwa (MFF) nagroda za rolę męską
- 1955 - POKOLENIE Nagroda Państwowa wyróżnienie
- 1955 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Nagroda Państwowa wyróżnienie
Inne nagrody dla ważniejszych filmów
- 2009 - POTOP Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") dla najlepszego filmu historyczno-kostiumowego w historii polskiej kinematografii; film dostał także nagrodę w plebiscycie widzów TVP
- 2007 - POTOP Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") "Złota Kaczka" 50-lecia dla sceny walki Kmicica z Panem Wołodyjowskim w kategorii: Najlepszy pojedynek
- 2000 - DEKALOG Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) nagroda specjalna za wybitne dokonania w filmie zagranicznym
- 1999 - POTOP Koniec wieku - ankieta "Polityki" 5 miejsce w ankiecie "Najciekawsze filmy polskie XX wieku"
- 1999 - CZŁOWIEK Z MARMURU Koniec wieku - ankieta "Polityki" 9 miejsce w ankiecie "Najciekawsze filmy polskie XX wieku"
- 1990 - DEKALOG Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") za reżyserię (za rok 1989), nagrodę otrzymał/a Krzysztof Kieślowski
- 1990 - DEKALOG Srebrna Taśma (Stowarzyszenie Włoskiej Krytyki Filmowej) najlepszy film zagraniczny prezentowany we Włoszech
- 1989 - DEKALOG Wenecja (MFF) nagroda "Young Cinema"
- 1989 - DEKALOG Wenecja (MFF) nagroda FIPRESCI
- 1989 - DEKALOG Sao Paulo (MFF) nagroda krytyki filmowej
- 1989 - DEKALOG San Sebastian (MFF) nagroda OCIC (Międzynarodowa Organizacja Katolicka d/s Filmu)
- 1989 - DEKALOG Montreal (World Film Festival) nagroda krytyki
- 1989 - DEKALOG Dunkirk (International Films Meeting) Nagroda Krytyki
- 1985 - DOM WARIATÓW Wawrzyn "Radaru" (przyznawany przez tygodnik "Radar"), nagrodę otrzymał/a Marek Koterski
- 1985 - DOM WARIATÓW Koszalin (Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych "Młodzi i Film") Nagroda Dziennikarzy nagroda im. Wojciecha Wiszniewskiego; dla najciekawiej zapowiadającej się indywidualności twórczej, nagrodę otrzymał/a Marek Koterski
- 1985 - DOM WARIATÓW Koszalin (KSF "Młodzi i Film") nagroda za debiut reżyserski za debiut pełnometrażowy, nagrodę otrzymał/a Marek Koterski
- 1982 - LIMUZYNA DAIMLER - BENZ Koszalin (Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych "Młodzi i Film") Grand Prix "Wielki Jantar"
- 1982 - LIMUZYNA DAIMLER - BENZ Koszalin (KSF "Młodzi i Film") nagroda aktorska w wyniku plebiscytu publiczności, nagrodę otrzymał/a Michał Bajor
- 1982 - LIMUZYNA DAIMLER - BENZ Figueira da Foz (MFF) Grand Prix
- 1981 - KONTRAKT Koszalin (KSF "Młodzi i Film") nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Krzysztof Kolberger
- 1981 - RĘCE DO GÓRY Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda dziennikarzy
- 1981 - RĘCE DO GÓRY Barcelona (MFF) Wyróżnienie Specjalne
- 1980 - KONTRAKT Wenecja (MFF) wyróżnienie OCIC (Katolickie Biuro Filmowe), nagrodę otrzymał/a Krzysztof Zanussi
- 1980 - KONTRAKT Wenecja (MFF) wyróżnienie UNICEF, nagrodę otrzymał/a Krzysztof Zanussi
- 1980 - KLUCZNIK Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) Grand Prix za reżyserię filmu, nagrodę otrzymał/a Wojciech Marczewski
- 1980 - KLUCZNIK Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda "Panoramy Północy", nagrodę otrzymał/a Wojciech Marczewski
- 1980 - KLUCZNIK Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda jury za muzykę do filmu, nagrodę otrzymał/a Zygmunt Konieczny
- 1980 - KLUCZNIK Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda jury za zdjęcia do filmu, nagrodę otrzymał/a Jerzy Zieliński
- 1980 - CZŁOWIEK Z MARMURU Kartagena (MFF) nagroda specjalna jury
- 1980 - WIZJA LOKALNA 1901 Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda dziennikarzy
- 1980 - WIZJA LOKALNA 1901 Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda za scenografię, nagrodę otrzymał/a Andrzej Kowalczyk
- 1980 - WIZJA LOKALNA 1901 Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF) Nagroda Główna Jury
- 1979 - ... GDZIEKOLWIEK JESTEŚ PANIE PREZYDENCIE... Cordoba (MFF Historycznych) Nagroda Główna
- 1979 - CZŁOWIEK Z MARMURU Bruksela (MFF) nagroda aktorska "Kryształowa Gwiazda", nagrodę otrzymał/a Jerzy Radziwiłowicz
- 1979 - CZŁOWIEK Z MARMURU Belgrad (MFF "FEST") nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Jerzy Radziwiłowicz
- 1979 - CZŁOWIEK Z MARMURU Belgrad (MFF "FEST") Nagroda Główna
- 1978 - TAŃCZĄCY JASTRZĄB San Remo (MFF Autorskich) nagroda za dźwięk, nagrodę otrzymał/a Aleksander Gołębiowski
- 1978 - ... GDZIEKOLWIEK JESTEŚ PANIE PREZYDENCIE... Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda Specjalna Jury
- 1978 - ... GDZIEKOLWIEK JESTEŚ PANIE PREZYDENCIE... Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda za zdjęcia, nagrodę otrzymał/a Zygmunt Samosiuk
- 1978 - CZŁOWIEK Z MARMURU Cannes (MFF) nagroda FIPRESCI
- 1977 - CZŁOWIEK Z MARMURU Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda dziennikarzy
- 1977 - TAŃCZĄCY JASTRZĄB Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF) Nagroda Główna Jury, nagrodę otrzymał/a Grzegorz Królikiewicz
- 1975 - POTOP Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: film obcojęzyczny
- 1975 - POTOP Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Hoffman
- 1975 - POTOP Festiwal Filmowy Ludzi Pracy (Czechosłowacja) nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Daniel Olbrychski
- 1974 - POTOP Złota Kamera (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy aktor lub debiut aktorski; przyznana w 1975, nagrodę otrzymał/a Daniel Olbrychski
- 1974 - POTOP Złota Kamera (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; przyznana w 1975
- 1974 - POKOLENIE Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) nagroda za debiut XXX-lecia, nagrodę otrzymał/a Andrzej Wajda
- 1974 - POTOP Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy"), nagrodę otrzymał/a Jerzy Hoffman
- 1974 - POTOP Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda za pierwszoplanową rolę męską, nagrodę otrzymał/a Daniel Olbrychski
- 1974 - POTOP Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF) nagroda Publiczności
- 1972 - POŚLIZG Karlovy Vary (MFF) Nagroda Główna "Kryształowy Globus", nagrodę otrzymał/a Jan Łomnicki
- 1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; przyznana w 1970, nagrodę otrzymał/a Jerzy Hoffman
- 1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Lutowski
- 1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Lipman
- 1969 - PAN WOŁODYJOWSKI Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Hoffman
- 1969 - PRZYGODY PANA MICHAŁA Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Paweł Komorowski
- 1968 - BARIERA Valladolid (MFF) nagroda specjalna jury
- 1966 - BARIERA Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego UWAGA! "Bariera" nie uzyskała akceptacji Prezydium ZG SDP wobec czego wręczenie "Syrenek" w 1967 r. (za 1966) nie odbyło się
- 1966 - POTEM NASTĄPI CISZA Nagroda Ministra Obrony Narodowej II stopnia, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1966 - POTEM NASTĄPI CISZA Nagroda Ministra Obrony Narodowej II stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Wójcik
- 1966 - BARIERA Bergamo (FF Autorskich) Grand Prix
- 1964 - PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; przyznana w 1965
- 1964 - PIERWSZY DZIEŃ WOLNOŚCI Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego
- 1963 - ZAMACH (1958) Cuneo (MFF o Ruchu Oporu) Złoty Medal
- 1961 - NIEWINNI CZARODZIEJE Edynburg (MFF) dyplom
- 1960 - ZAMACH (1958) Guadaljara (FF) Srebrne Sombrero
- 1959 - ZAMACH (1958) San Sebastian (MFF) nagroda FIPRESCI
- 1959 - ZAMACH (1958) San Sebastian (MFF) wyróżnienie za scenariusz, nagrodę otrzymał/a Jerzy Stefan Stawiński
- 1959 - ZAMACH (1958) Meksyk (FFF) nagroda za reżyserię, nagrodę otrzymał/a Jerzy Passendorfer
- 1959 - ZAMACH (1958) Mar Del Plata (MFF) II nagroda Argentyńskiej Komisji Krytyki Teatralnej
- 1959 - ZAMACH (1958) Mar Del Plata (MFF) nagroda dla najlepszego filmu
- 1959 - ZAMACH (1958) Mar Del Plata (MFF) nagroda za scenariusz, nagrodę otrzymał/a Jerzy Stefan Stawiński
- 1955 - POKOLENIE Nagroda Państwowa wyróżnienie zespołowe, nagrodę otrzymał/a Andrzej Wajda
- 1955 - POKOLENIE Nagroda Państwowa wyróżnienie zespołowe, nagrodę otrzymał/a Jerzy Lipman
- 1955 - POKOLENIE Nagroda Państwowa wyróżnienie, nagrodę otrzymał/a Tadeusz Janczar
- 1955 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Nagroda Państwowa wyróżnienie, nagrodę otrzymał/a Tadeusz Janczar
- 1954 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Edynburg (MFF) dyplom
- 1954 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Cannes (MFF) nagroda Jury
Varia
- 1984 - MIŁOŚĆ Z LISTY PRZEBOJÓW Piosenka: PIOSENKA O OKULARNIKACH - Wykonanie piosenki (-nek)
- 1969 - ZBYSZEK Cytat filmowy: POKOLENIE - Obsada aktorska
