Irena Byrska

- Fot. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie
- Galeria zdjęć (1)
Aktorka, reżyser, dyrektor teatrów, pedagog. Ukończyła Wyższą Szkołę Ogrodniczą w Warszawie. Po studiach pracowała jako nauczycielka przyrody i uczęszczała do szkoły dramatycznej. Przed wojną pracowała jako aktorka w teatrach w Rydze i w Wilnie. Od 1928 do 1929 pracowała jako aktorka w Teatrze Ateneum w Warszawie. W latach 1933-35 związana była z Teatrem Reduta, w latach 1935-39 współpracowała z Polskim Radiem w Warszawie jako aktorka i reżyser. W czasie wojny prowadziła tajne zajęcia teatralne i pomagała więźniom Pawiaka. Po wojnie prowadziła teatr w Opolu, zajęcia w warszawskiej PWST oraz pracowała w Toruniu, gdzie w Teatrze Ziemi Pomorskiej reżyserowała sztuki. W latach 1952-59 reżyserowała, a także od 1.10 do 31.12.1958 pełniła funkcję kierownika artystycznego Teatru im. Żeromskiego w Kielcach. Od 13.07.1955 do 31.12.1958 kierowała utworzonym przy tym teatrze Studiem Teatralnym. W 1959 przeniosła się do Poznania. Na początku lat 60. zainicjowała w TVP cykl widowisk dla szkół. W latach 1962-66 była dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim. Współpracowała jako reżyser ze scenami w Łodzi, Wałbrzychu, Nowej Hucie, Opolu, Gdyni, Gdańsku, Kielcach i Poznaniu. Jako pedagog pracowała w warszawskim Teatrze Guliwer. Podczas stanu wojennego towarzyszyła wielu działaniom ludzi pracujących w podziemiu.
Ważniejsze daty
- 1901. 10. 09 - Data urodzenia (Warszawa)
- 1922. 04. 21 - Debiut teatralny
- 1927 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Dramatyczny Warszawskiego Konserwatorium)
- 1993 - Odznaczenie (Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (20.12))
- 1997. 01. 28 - Data śmierci (Skolimów pod Warszawą; pochowana na Starych Powązkach - kwatera 163-III-31)
Filmografia
- 1981 - CZŁOWIEK Z ŻELAZA Obsada aktorska (matka Hulewicz),
- 1981 - FILIP Z KONOPI Obsada aktorska (matka Krystyny),
- 1981 - PRZYPADEK Obsada aktorska (ciotka Witka; w wersji drugiej, pojawia się też na chwilę w wersji trzeciej),
- 1980 - KONTRAKT Obsada aktorska (niania w domu Adama),
Inne nagrody dla ważniejszych filmów
- 1982 - CZŁOWIEK Z ŻELAZA Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: film obcojęzyczny
- 1981 - CZŁOWIEK Z ŻELAZA Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Srebrne Grono nagroda specjalna przyznana przez społeczeństwo Łagowa oraz dyrekcję LLF
- 1981 - CZŁOWIEK Z ŻELAZA Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF) nagroda "Solidarności"
- 1981 - CZŁOWIEK Z ŻELAZA Cannes (MFF) nagroda Jury Ekumenicznego
- 1981 - CZŁOWIEK Z ŻELAZA Cannes (MFF) Złota Palma


















