August Kowalczyk
Aktor, reżyser teatralny. W latach 1945-52 występował w Teatrze Rapsodycznym w Krakowie, w latach 1952-54 w Teatrze Ludowym w Warszawie. W latach 1954-62 i 1964-81 był aktorem stołecznego Teatru Polskiego, w latach 1968-81 także jego dyrektorem artystycznym. W latach 1962-66 występował w Teatrze im. Mickiewicza w Częstochowie, którym także kierował jako dyrektor naczelny i artystyczny.
W latach 1940-42 więzień obozu Auschwitz-Birkenau z numerem obozowym 6804, z którego udało mu się uciec 10 czerwca 1942. Po ucieczce do końca wojny walczył w szeregach AK. Był m.in. wieloletnim wiceprezesem Zarządu Głównego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, przewodniczącym Krajowej Rady Polskiej Unii Ofiar Nazizmu, członkiem Rady Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" oraz przewodniczącym Rady Fundacji Pomnika-Hospicjum Miastu Oświęcim, które powstało z jego inicjatywy. Ostatnie chwile życia spędził właśnie w tym hospicjum.
Ważniejsze daty
- 1921. 08. 15 - Data urodzenia (Tarnawa Góra)
- 1945. 11. 09 - Debiut teatralny (w "Hymnach" w rezyserii Mieczysława Kotlarczyka w Teatrze Rapsodycznym w Krakowie)
- 1948 - Egzamin eksternistyczny (aktorski)
- 1955 - Nagroda (II Nagroda na II Ogólnopolskim Konkursie Recytatorów w Krakowie)
- 1955 - Odznaczenie (Medal 10-lecia PRL)
- 1962. 05. 19 - Debiut teatralny (reżyserski)
- 1963 - Nagroda (nagroda za rolę Karola Oszarskiego w przedstawieniu "Kanada" Jana Kurczaba w Teatrze im. Mickiewicza w Częstochowie na Śląskiej Wiośnie Teatralnej)
- 1965 - Nagroda (Nagroda za reżyserię i rolę Gezy w przedstawieniu "Garść piasku" Przeździeckiego w Teatrze im. A. Mickiewicza w Częstochowie na II Telewizyjnym Festiwalu Teatrów Dramatycznych)
- 1965 - Nagroda (Nagroda MON)
- 1966 - Odznaczenie (Odznaka 1000-lecia)
- 1967 - Nagroda (Wyróżnienie Zarządu Wojewódzkiego TPPR we Wrocławiu za program "O mnie" wg Włodzimierza Majakowskiego na II Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora)
- 1969 - Odznaczenie (Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski)
- 1974 - Odznaczenie (Brązowy Medal za Zasługi dla Obronności Kraju)
- 1974 - Odznaczenie (Medal 30-lecia PRL)
- 1976 - Odznaczenie (odznaka "Zasłużony dla Teatru Polskiego w Warszawie")
- 1976 - Odznaczenie (Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski)
- 1979 - Nagroda (Dyplom Ministerstwa Kultury ZSRR)
- 1984 - Odznaczenie (odznaka "Zasłużony Działacz Kultury")
- 2002 - (tytuł honorowego obywatela Oświęcimia)
- 2012. 07. 29 - Data śmierci (Oświęcim; pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie)
Filmografia i spektakle
- 2002 - RÓB SWOJE, RYZYKO JEST TWOJE Film fabularny Obsada aktorska (lekarz więzienny),
- 1989 - 3, 4 w KANCLERZ Serial fabularny Obsada aktorska (stary szlachcic),
- 1989 - 5 w KANCLERZ Serial fabularny Obsada aktorska (stary szlachcic, zwolennik Maksymiliana),
- 1988 - ALCHEMIK Film fabularny Obsada aktorska (Seton),
- 1988 - ALCHEMIK SENDIVIUS Serial fabularny Obsada aktorska (Seton),
- 1984 - CO TAM U PANA W WARSZAWIE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Erich von dem Bach-Zelewski),
- 1979 - SEKRET ENIGMY Film fabularny Obsada aktorska (pułkownik Rivet ze Sztabu Generalnego armii francuskiej),
- 1979 - ZAPROSZENIE DO WARSZAWY (2), ŻÓŁTE KARTKI (5), W SIDŁACH ABWEHRY (7) w TAJEMNICA ENIGMY Serial fabularny Obsada aktorska (pułkownik Rivet ze Sztabu Generalnego armii francuskiej),
- 1978 - O COŚ WIĘCEJ NIŻ PRZETRWANIE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1978 - OBWINIONY (2) w UKŁAD KRĄŻENIA Serial fabularny Obsada aktorska (Marek Lipczyc, mąż Anny, dyrektor kombinatu),
- 1977 - AKCJA "SZAROTKA" Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Kruger),
- 1977 - BEZ PRZYDZIAŁU (8), DO BRONI (9), W OBRONIE WŁASNEJ (11) w POLSKIE DROGI Serial fabularny Obsada aktorska (gestapowiec Schroder; w odcinku 8 w rzeczywistości nie występuje),
- 1977 - POWRÓT POSŁA Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1977 - DYPLOMACI I SZTABOWCY w PRZED BURZĄ Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Clayton),
- 1977 - WYSOKA GÓRA (1) w UKŁAD KRĄŻENIA Serial fabularny Obsada aktorska (Marek Lipczyc, mąż Anny, dyrektor kombinatu),
- 1977 - EDUKACJA. 1308 (1), SŁOWO ZAKONU. 1308 (2) w ZNAK ORŁA Serial fabularny Obsada aktorska (przeor Wilhelm),
- 1976 - HOTEL POD POLEGŁYM ALPINISTĄ Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Właściciel hotelu),
- 1976 - TRZECI MAJA Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Stanisław Szczęsny Potocki),
- 1976 - WERGILI Film fabularny - telewizyjny Obsada aktorska (dyrektor Muzeum Auschwitz-Birkenau),
- 1975 - HENRYK IV Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Król Henryk IV),
- 1975 - TRAGEDIA OPTYMISTYCZNA Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1974 - GNIAZDO Film fabularny Obsada aktorska (dostojnik na dworze czeskim),
- 1974 - JANOSIK Film fabularny Obsada aktorska (generał austriacki),
- 1974 - PROCESY Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Irving),
- 1973 - CHŁOPI Film fabularny Obsada aktorska (wójt Piotr),
- 1973 - BECZKA OKOWITY (7), DOBRA CENA (8), ZDRADA (13) w JANOSIK Serial fabularny Obsada aktorska (generał austriacki),
- 1973 - POŻEGNALNY KONCERT Widowisko telewizyjne Scenariusz, Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1973 - KOMEDIA LUDZKA (4) w WIELKA MIŁOŚĆ BALZAKA Serial fabularny Obsada aktorska (jasnowidz),
- 1973 - ZA KURTYNĄ Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Pułkownik Beetham),
- 1972 - BORYNA (1), JARMARK (2), ZRĘKOWINY (3), WESELE (4), OGIEŃ (6), BÓR (7), WIELKANOC (9), ŚMIERĆ BORYNY (10), SCHEDA (11), POWROTY (12), ZEMSTA (13) w CHŁOPI Serial fabularny Obsada aktorska (wójt Piotr),
- 1972 - CZERWONE I BRUNATNE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Narrator w brunatnym),
- 1972 - DOBRZE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1972 - KORDIAN I CHAM Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1972 - MARTIN EDEN Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Bernard),
- 1972 - PLAKAT Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1972 - PRZEKLĘTE PODWÓRZE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Atleta),
- 1972 - CZŁOWIEK BEZ NAZWISKA (2) w UMARŁEM, ABY ŻYĆ Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1971 - BĄDŹCIE ŚWIADKAMI OBRONY Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1971 - LATARNIA MAGICZNA Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1970 - A JESTEŚ OGRÓD Widowisko telewizyjne Obsada aktorska,
- 1970 - EPILOG NORYMBERSKI Film fabularny - telewizyjny Obsada aktorska (Alfred Jodl),
- 1970 - WIDMO NOCNEJ PODRÓŻY Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1969 - DWA WYROKI Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Pułkownik),
- 1969 - KRYPTONIM MAKS Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Kurt),
- 1968 - GENIALNY PLAN PUŁKOWNIKA KRAFTA (9), AKCJA - "LIŚĆ DĘBU" (16) w STAWKA WIĘKSZA NIŻ ŻYCIE Serial fabularny Obsada aktorska (sturmbahnführer Johann Dehne; UWAGA: w obu odcinkach, w których pojawia się postać Dehnego (9 i 16), kilkakrotnie pada imię: Johann, ale na początku odcinka 9 na drzwiach biura Dehnego widzimy tabliczkę z imieniem: Helmuth),
- 1966 - NAPÓJ CIENISTY Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1966 - OSZUKANA Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1966 - ZA KULISAMI Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Służący),
- 1964 - BARWY WALKI Film fabularny Obsada aktorska (rotmistrz, dowódca oddziału NSZ; nie występuje w napisach),
- 1964 - CENA WOLNOŚCI Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Żabiński),
- 1964 - RĘKOPIS ZNALEZIONY W SARAGOSSIE Film fabularny Obsada aktorska (aresztujący van Wordena w imieniu św. Inkwizycji),
- 1964 - ROK 1944 Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1964 - SAMOLOT DO LONDYNU Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Horacy Roberts),
- 1963 - LATO W NOHANT Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1962 - DRUGI BRZEG Film fabularny Obsada aktorska (sędzia śledczy),
- 1962 - IDY MARCOWE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1962 - WIERSZE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1961 - KWIECIEŃ Film fabularny Obsada aktorska (major Lipiec),
- 1961 - MILCZĄCE ŚLADY Film fabularny Obsada aktorska ("Piorun", dowódca oddziału),
- 1961 - POEZJA MURZYŃSKA Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1961 - TA TRZECIA Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Dozorca),
- 1960 - BAJKA NOWOROCZNA Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1960 - ROK PIERWSZY Film fabularny Obsada aktorska (oficer UB),
- 1960 - SPRAWA K. 43 Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1959 - PŁOMIENIE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1959 - SZPIEG Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1958 - SLIM - PRYWATNY DETEKTYW Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Slim),
- 1957 - OBŁOK W SPODNIACH Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1956 - CZŁOWIEK I CIEŃ Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Uczony),
- 1956 - KŁAMSTWO POLITYCZNE Spektakl telewizyjny Obsada aktorska,
- 1956 - SKOWRONEK Spektakl telewizyjny Obsada aktorska (Brat Ladwenu), Obsada aktorska (Mnich),
- 1954 - POKOLENIE Film fabularny Obsada aktorska (ksiądz),
- 1953 - PIĄTKA Z ULICY BARSKIEJ Film fabularny Obsada aktorska (Zenon, szef szajki),
- 1976 - STARY, GŁUPI I ANIOŁ Spektakl telewizyjny Reżyseria, Adaptacja,
- 1975 - TRAGEDIA OPTYMISTYCZNA Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1973 - MĄDREMU BIADA Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1973 - POŻEGNALNY KONCERT Widowisko telewizyjne Scenariusz, Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1971 - BĄDŹCIE ŚWIADKAMI OBRONY Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1971 - LATARNIA MAGICZNA Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1970 - NON STOP Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1969 - ZBIEG Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1968 - FILIŻANKA CZARNEJ KAWY Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1968 - NIESPODZIEWANY GOŚĆ Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1968 - TATUAŻE Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1966 - NAPÓJ CIENISTY Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1965 - GARŚĆ PIASKU Spektakl telewizyjny Reżyseria,
- 1957 - OBŁOK W SPODNIACH Spektakl telewizyjny Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1976 - STARY, GŁUPI I ANIOŁ Spektakl telewizyjny Reżyseria, Adaptacja,
- 1973 - POŻEGNALNY KONCERT Widowisko telewizyjne Scenariusz, Reżyseria, Obsada aktorska,
- 1971 - Z TEKI LEONA WYCZÓŁKOWSKIEGO Film dokumentalny Lektor,
Obsada aktorska
Reżyseria
Adaptacja
Scenariusz
Lektor
Inne nagrody dla ważniejszych filmów
- 1978 - POLSKIE DROGI Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: kreacje aktorskie, nagrodę otrzymał/a Kazimierz Kaczor
- 1978 - POLSKIE DROGI Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: telewizyjny film fabularny, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1978 - POLSKIE DROGI Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: telewizyjny film fabularny, nagrodę otrzymał/a Jerzy Janicki
- 1978 - WYSOKA GÓRA (1) w UKŁAD KRĄŻENIA Praga (MFTv "Złota Praga") nagroda za kreację aktorską, nagrodę otrzymał/a Edward Lubaszenko
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) Grand Prix, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1978 - WYSOKA GÓRA (1) w UKŁAD KRĄŻENIA Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) Nagroda "Gazety Olsztyńskiej" za walory społeczne, nagrodę otrzymał/a Andrzej Titkow
- 1978 - WYSOKA GÓRA (1) w UKŁAD KRĄŻENIA Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) Nagroda "Gazety Olsztyńskiej" za walory społeczne, nagrodę otrzymał/a Aleksander Minkowski
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Włodzimierz Boruński
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Kazimierz Kaczor
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda jury za muzykę, nagrodę otrzymał/a Andrzej Kurylewicz
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jolanta Lothe
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Buchwald
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Maciej Góraj
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Edward Kłosiński
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Zbigniew Zapasiewicz
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Włodzimierz Boruński
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Kazimierz Kaczor
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Witold Adamek
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Karol Strasburger
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Beata Tyszkiewicz
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jadwiga Jankowska-Cieślak
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Elżbieta Kurkowska
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jacek Moczydłowski
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Daria Trafankowska
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Janicki
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Anna Maria Czołnik
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Halina Prugar
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Piotr Fronczewski
- 1974 - CHŁOPI Łódź (Łódzka Wiosna Artystyczna) wyróżnienie, nagrodę otrzymał/a Emilia Krakowska
- 1974 - CHŁOPI Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) "Gwiazda Filmowego Sezonu", nagrodę otrzymał/a Emilia Krakowska
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Emilia Krakowska
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Ignacy Gogolewski
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Krystyna Królówna
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Władysław Hańcza
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Jan Rybkowski
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Marek Nowicki
- 1973 - CHŁOPI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji, nagrodę otrzymał/a Ryszard Kosiński
