Aleksander Bardini

- Fot. Wojciech Glinka
- Galeria zdjęć (17)
Aktor, reżyser teatralny, dyrektor i kierownik artystyczny teatru, pedagog. Po ukończeniu w 1932 szkoły średniej uczył się gry na skrzypcach i występował w kwartecie smyczkowym Żydowskiego Stowarzyszenia Muzycznego oraz w żydowskim kabarecie. Aktor Teatru Miejskiego w Wilnie (1935-36) i Teatru Polskiego w Warszawie (1938). W 1939 związał się z Teatrem Objazdowym COP. Na sezon 1939/40 zaangażowal się do Teatrów Miejskich we Lwowie i pracował tam do 1941, występował tam , a także reżyserował. W czasie okupacji niemieckiej przebywał początkowo w getcie lwowskim, potem ukrywał się w prywatnym mieszkaniu. Do Polskiego Teatru Dramatycznego wrócił w 1944, był tam członkiem rady artystycznej, reżyser, aktorem i kierownikiem studia aktorskiego aż do ewakuacji zespolu w sierpniu 1945. W sezonie 1945/46 wraz z zespołem lwowskim przybył do Teatru Miejskiego w Katowicach. Na sezon 1946/47 miał przenieść się do Teatru Wojska Polskiego w Łodzi, ale po pogromie kieleckim (lipiec 1946) zdecydował się na emigrację. W latach 1946-50 przebywał w USA, Kanadzie i RFN; pracował fizycznie i współpracował z teatrem żydowskim w Monachium. Do kraju wrócił w 1950 i do 1957 był reżyserem Teatru Polskiego w Warszawie. Jego największym osiągnięciem w tym okresie była pierwsza po wojnie inscenizacja "Dziadów" Mickiewicza. Sporadycznie występował też jako aktor. W sezonie 1957/58 pracował w Teatrze im. Jaracza w Łodzi jako konsultant artystyczny i reżyser. W latach 1958-60 był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Teatru Ateneum w Warszawie. W latach 1960-64 był aktorem i reżyserem stołecznego Teatru Współczesnego, w sezonie 1964/65 wrócił do Teatru Polskiego. Potem nie był etatowo związany z żadnym teatrem. Reżyserował gościnnie na wielu scenach, także zagranicznych. Zajmował się także reżyserią przedstawień operowych (był wielkim milośnikiem i znawcą muzyki). Często współpracował z TVP, m. in. prowadził niezwykle popularne programy muzyczne z udziałem amatorów. Był utalentowanym i bardzo popularnym pedagogiem, w latach 1950-82 wykładowcą wydziału aktorskiego, estradowego i reżyserii warszawskiej PWST (od 1950 profesor nadzwyczajny, od 1966 profesor zwyczjany), łódzkiej PWSTiF, warszawskiej PWSM, współkierownikiem i wykładowcą letnich kursów muzycznych w Austrii i Holandii, wydziale dramatycznym Uniwersytetu w Georgii i szkoły muzyczno-dramatycznej w Sztokholmie. Pełnił wiele funkcji w ZASP-ie, ZAiKS-ie, Żydowskim Instytucie Historycznym (był członkiem rady naukowej Instytutu).
Ważniejsze daty
- 1913. 11. 17 - Data urodzenia (Łódź)
- 1935 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Aktorski PIST w Warszawie)
- 1935. 09. 03 - Debiut teatralny (aktorski; w "Ten i tamten" Kiedrzyńskiego w Objazdowym Teatrze Wileńskim)
- 1939 - Wykształcenie - rok ukończenia studiów (Wydział Reżyserii PIST w Warszawie)
- 1939. 02. 26 - Debiut teatralny (reżyserski; "Piosnka wujaszka" Fredry w warszawskim Teatrze Letnim)
- 1951 - Nagroda (nagroda na I Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych za reżyserię sztuki "Próba sił" J. Lutowskiego)
- 1953 - Nagroda (Nagroda Państwowa III stopnia za reżyserię "Sprawiedliwych ludzi")
- 1955 - Nagroda (Nagroda Państwowa II stopnia za spektakl "Juliusz i Ethel")
- 1959 - Odznaczenie (Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski)
- 1973 - Nagroda (nagroda Ministra Kultury i Sztuki - tytuł "Zasłużony Nauczyciel PRL")
- 1976 - Nagroda (nagroda Ministra Kultury i Sztuki z okazji Dnia Nauczyciela)
- 1976 - Nagroda (nagroda tygodnika "Przyjaźń" za reżyserię "Barbarzyńców" Gorkiego)
- 1977 - Nagroda (nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Tv I stopnia za cykl programów telewizyjnych propagujących kulturę słowa i muzyki wśród młodzieży)
- 1977 - Nagroda (Złoty Ekran (Indywidualność telewizyjna))
- 1977 - Nagroda (Złoty Szczupak na Festiwalu TV w Olsztynie)
- 1982 - Nagroda (nagroda miasta Warszawy)
- 1993 - Odznaczenie (Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (listopad))
- 1994 - Nagroda (nagroda Teatru Polskiego Radia "Wielki Splendor" za kreacje radiowe)
- 1995. 07. 30 - Data śmierci (Warszawa; pochowany w Katakumbach na Cmentarzu Powązkowskim)
Filmografia
- 1962 - NAUCZYCIELKA (5) w SPÓŹNIENI PRZECHODNIE Obsada aktorska (dyrektor szkoły),
- 1962 - JUTRO PREMIERA Obsada aktorska (Zakrzewski, dyrektor teatru "Studio"),
- 1963 - MANSARDA Obsada aktorska (Struve),
- 1968 - ZALICZENIE Obsada aktorska (profesor Karol Krajewski),
- 1969 - URZĄD Obsada aktorska (mecenas Campilli),
- 1970 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Obsada aktorska (Profesor),
- 1971 - MARKHEIM Obsada aktorska (antykwariusz),
- 1972 - OCALENIE Obsada aktorska (profesor),
- 1974 - THE CATAMOUNT KILLING Obsada aktorska (właściciel stacji benzynowej),
- 1976 - OBYWATELE GG (2), NA TROPIE (4), LEKCJA GEOGRAFII (5), ROCZNICA (6) w POLSKIE DROGI Obsada aktorska (pan Stefan, naczelnik poczty),
- 1977 - SPRAWA GORGONOWEJ Obsada aktorska (mecenas Maurycy Axer, obrońca Gorgonowej),
- 1977 - W OBRONIE WŁASNEJ (11) w POLSKIE DROGI Obsada aktorska (pan Stefan, naczelnik poczty),
- 1978 - SPIRALA Obsada aktorska (ordynator),
- 1984 - BEZ KOŃCA (1984) Obsada aktorska (mecenas Mieczysław Labrador),
- 1984 - BARYTON Obsada aktorska (biznesmen Leon Stern, mąż Stelli),
- 1988 - WHEREVER YOU ARE Obsada aktorska (profesor Steinberg),
- 1988 - DOTKNIĘCI Obsada aktorska (doktor Kazimierz Czerwiński),
- 1988 - DEKALOG, DWA, DEKALOG, CZTERY w DEKALOG Obsada aktorska (ordynator),
- 1988 - AND THE VIOLINS STOPPED PLAYING Obsada aktorska (Szura Greczko),
- 1989 - OSTATNI DZWONEK (1989) Obsada aktorska (członek jury Festiwalu Młodych Teatrów w Gdańsku),
- 1990 - MARIE CURIE. UNE FEMME HONORABLE Obsada aktorska (Charles Bouvard, przyjaciel doktora Curie),
- 1990 - KORCZAK Obsada aktorska (Czerniaków Adam , przewodniczący Judenratu),
- 1991 - LA DOUBLE VIE DE VERONIQUE Obsada aktorska (dyrygent),
- 1991 - BELTENEBROS Obsada aktorska (Bernal),
- 1992 - KIEDY ROZUM ŚPI Obsada aktorska,
- 1992 - DOTKNIĘCIE RĘKI Obsada aktorska (profesor Kern),
- 1993 - TROIS COULEURS. BLANC Obsada aktorska (notariusz),
- 1993 - OBCY MUSI FRUWAĆ Obsada aktorska (widz na premierze),
- 1993 - AUF WIEDERSEHEN AMERIKA Obsada aktorska (Pfarrer Ladislaus),
- 1994-2004 - KOMMISSAR REX Obsada aktorska (wystąpił w odcinku "Endstation Wien" z roku 1994),
Inne nagrody dla ważniejszych filmów
- 2000 - DEKALOG Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych (NSFC) nagroda specjalna za wybitne dokonania w filmie zagranicznym
- 1993 - DOTKNIĘCIE RĘKI Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP) w kategorii: film polski za rok 1992, nagrodę otrzymał/a Krzysztof Zanussi
- 1992 - DOTKNIĘCIE RĘKI Tokio (MFF) nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Max von Sydow
- 1990 - DEKALOG Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") za reżyserię (za rok 1989), nagrodę otrzymał/a Krzysztof Kieślowski
- 1990 - DEKALOG Srebrna Taśma (Stowarzyszenie Włoskiej Krytyki Filmowej) najlepszy film zagraniczny prezentowany we Włoszech
- 1989 - DEKALOG Wenecja (MFF) nagroda "Young Cinema"
- 1989 - DEKALOG Wenecja (MFF) nagroda FIPRESCI
- 1989 - DEKALOG Sao Paulo (MFF) nagroda krytyki filmowej
- 1989 - DEKALOG San Sebastian (MFF) nagroda OCIC (Międzynarodowa Organizacja Katolicka d/s Filmu)
- 1989 - DEKALOG Montreal (World Film Festival) nagroda krytyki
- 1989 - DEKALOG Dunkirk (International Films Meeting) Nagroda Krytyki
- 1985 - BEZ KOŃCA (1984) Don Kichot (Nagroda PF DKF)
- 1979 - SPIRALA Złota Kamera (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film o tematyce współczesnej; za podjęcie tematu współczesnego o uniwersalnych, humanistycznych walorach; przyznana za rok 1978; nazwa nagrody: Nagroda "Filmu"
- 1979 - SPIRALA Panama (MFF) nagroda za reżyserię, nagrodę otrzymał/a Krzysztof Zanussi
- 1979 - SPIRALA Panama (MFF) nagroda za scenariusz, nagrodę otrzymał/a Krzysztof Zanussi
- 1979 - SPIRALA Panama (MFF) nagroda za zdjęcia, nagrodę otrzymał/a Edward Kłosiński
- 1978 - POLSKIE DROGI Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: kreacje aktorskie, nagrodę otrzymał/a Kazimierz Kaczor
- 1978 - POLSKIE DROGI Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: telewizyjny film fabularny, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1978 - POLSKIE DROGI Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: telewizyjny film fabularny, nagrodę otrzymał/a Jerzy Janicki
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) Grand Prix, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Włodzimierz Boruński
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda aktorska, nagrodę otrzymał/a Kazimierz Kaczor
- 1978 - POLSKIE DROGI Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej) nagroda jury za muzykę, nagrodę otrzymał/a Andrzej Kurylewicz
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jolanta Lothe
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Buchwald
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Maciej Góraj
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Edward Kłosiński
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Zbigniew Zapasiewicz
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Włodzimierz Boruński
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Kazimierz Kaczor
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Witold Adamek
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Karol Strasburger
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Beata Tyszkiewicz
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jadwiga Jankowska-Cieślak
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Elżbieta Kurkowska
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jacek Moczydłowski
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Janusz Morgenstern
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Daria Trafankowska
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Jerzy Janicki
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Anna Maria Czołnik
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Halina Prugar
- 1978 - POLSKIE DROGI Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia, nagrodę otrzymał/a Piotr Fronczewski
- 1978 - SPIRALA Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda Koordynacyjnej Rady Artystycznej Kin Studyjnych
- 1978 - SPIRALA Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda dziennikarzy za walory estetyczne, głębokie wartości poznawcze i humanistyczne treści filmowego przesłania
- 1978 - SPIRALA Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda za muzykę, nagrodę otrzymał/a Wojciech Kilar
- 1978 - SPIRALA Cannes (MFF) nagroda Jury Ekumenicznego
- 1977 - SPRAWA GORGONOWEJ Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych) Nagroda za zdjęcia, nagrodę otrzymał/a Zygmunt Samosiuk
- 1974 - OCALENIE Chicago (MFF) Srebrna Plakietka
- 1973 - OCALENIE Warna (MFF Czerwonego Krzyża i Ochrony Zdrowia) nagroda specjalna jury
- 1973 - OCALENIE Valladolid (MFF) wyróżnienie specjalne
- 1973 - OCALENIE Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego za "wniesienie głębokiej refleksji moralnej do polskiej twórczości filmowej"; przyznana podczas V Lubuskiego Lata Filmowego w Łagowie
- 1973 - OCALENIE Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda za drugoplanową rolę męską, nagrodę otrzymał/a Piotr Fronczewski
- 1972 - OCALENIE Nagroda im. Andrzeja Munka (przyznawana przez PWSFTviT), nagrodę otrzymał/a Edward Żebrowski
- 1972 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Kolombo (MFF) I nagroda
- 1971 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) w kategorii filmu fabularnego przyznana podczas III Lubuskiego Lata Filmowego w Łagowie
- 1971 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Mediolan (MFF) Złoty Globus
- 1971 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) nagroda publiczności
- 1971 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) nagroda za dźwięk, nagrodę otrzymał/a Wiesława Dembińska
- 1971 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda za pierwszoplanową rolę kobiecą, nagrodę otrzymał/a Stanisława Celińska
- 1971 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) nagroda za reżyserię, nagrodę otrzymał/a Andrzej Wajda
- 1970 - URZĄD Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: Kreacje aktorskie, nagrodę otrzymał/a Ignacy Gogolewski
- 1970 - KRAJOBRAZ PO BITWIE Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; przyznana w 1971


| 















