ZMRUŻ OCZY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2003
- Premiera: 2003. 10. 24
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: 35 mm Fuji). Dźwięk: Dolby SR. 86 min.
Okres zdjęciowy: 19 czerwca - 13 lipca 2001. Plenery: Pełele na Suwalszczyznie, Osuchów nad Pilicą.
Nakręcony w ciągu zaledwie trzech tygodni, bardzo skromnym nakładem środków, debiut fabularny Andrzeja Jakimowskiego okazał się prawdziwą rewelacją ubiegłorocznego FPFF w Gdyni i zyskał miano jednego z najpiękniejszych filmów, jakie w ostatnich latach powstały w Polsce. Oprócz Nagrody Specjalnej Jury, nagrody za zdjęcia, debiut reżyserski, scenografię i kostiumy na festiwalu w Gdyni, film otrzymał ponadto nagrodę FIPRESCI w Mannheim, Złotą Różę na MFF w Soczi i nagrodę główną jury na MFF w San Francisco oraz liczne wyróżnienia krajowe. Publiczność ubiegłorocznego Lata Filmowego w Kazimierzu Dolnym uznała "Zmruż oczy" za najlepszy polski film.
Pochwały i nagrody są w pełni uzasadnione, bo też Jakimowski nakręcił film o niezwykłej urodzie plastycznej, pełen poezji i życiowej mądrości, skłaniający do refleksji, działający kojąco jak delikatny dotyk dłoni. Jego bohaterowie potrafią wyjątkowo intensywnie, zmysłowo doświadczać swego istnienia, napawać się życiem, choć pozornie nic się w nim nie dzieje. Ci, którzy wtargną do ich królestwa - wiecznie zagonieni, pochłonięci robieniem kariery i pieniędzy, pod ich wpływem i pod urokiem niezwykłego miejsca też zaczną się zmieniać. Uświadomią sobie, że nie muszą się tak bardzo obawiać, że coś ich ominie lub na coś nie zdążą, bo to, co najcenniejsze, mamy w sobie. Ogromnym atutem filmu są kreacje aktorskie - zbudowane z półtonów, skupione i wyciszone, i to zarówno w wydaniu gwiazd tej miary, co Zbigniew Zamachowski, Małgorzata Foremniak czy Andrzej Chyra, jak i debiutantów - rewelacyjnej Oli Prószyńskiej jako Małej i stanowiącego niewątpliwe odkrycie aktorskie Rafała Guźniczaka jako Sosnowskiego.
10-letnia dziewczynka ucieka ze swego nowobogackiego domu, od wiecznie zajętych własnymi sprawami rodziców i znajduje schronienie u byłego korepetytora Jaśka, nauczyciela i niespełnionego pisarza, który porzucił życie w mieście i został stróżem w likwidowanym pegeerze, gdzie pilnuje resztek dobytku. Dziewczynka kradnie niepotrzebne jej w sumie drobiazgi, chcąc swoją ucieczką i takimi czynami zwrócić na siebie uwagę dorosłych. W zamian za obietnicę, że porzuci kradzieże, Jasiek udziela jej azylu, dając słowo, że jej nie wyda. Stróż, a z nim także Mała, znajdują bratnie dusze w osobach wioskowego dziwaka Eugeniusza, wyalienowanego epileptyka recytującego grecką poezję, oraz nastoletniego syna jednego z popegeerowców, "Sosnoszczuka", bystrego i dowcipnego obserwatora rzeczywistości. W poszukiwaniu dziewczynki do podełckiej wioski najpierw próbuje dotrzeć policja, ale jej samochód utyka w rowie (następnego ranka pozostaje po nim tylko rozgrabiony szkielet), a później rodzice Małej podróżujący luksusowymi autami, eleganccy, pewni siebie. Lekceważony przez nich outsider, który "nie ma samochodu, pieniędzy, ani kobiety, i który nie robi w życiu nic pożytecznego", uświadomi im, że ich zbuntowana córka nie potrzebuje nowego komputera czy lalki, ale miłości, zainteresowania, rozmowy. Jeśli zabiorą ją siłą, wcale jej nie odzyskają. Wystarczy tylko na chwilę przystanąć, zmrużyć oczy, by to dostrzec. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Jakimowski
- Reżyser II: Dariusz Błaszczyk (w czołówce pojawia się jedynie pseudonim Dariusza Błaszczyka: "cókierek")
- Scenariusz: Andrzej Jakimowski
- Zdjęcia: Adam Bajerski, Paweł Śmietanka
- Asystent operatora obrazu: Stefan Kurzyp
- Oświetlenie: Sławomir Grinka (mistrz), Henryk Bazydło
- Wózkarz: Stanisław Kolenda (w czołówce pisownia nazwiska: Kolęda)
- Korekta barwna: Stanisław Warzocha
- Skanowanie: Aleksander Winecki, Grzegorz Zajączkowski
- Scenografia: Ewa Jakimowska
- Kostiumy: Katarzyna Bartel-Saucedo, Aleksandra Staszko (w napisach imię: Ola)
- Muzyka: Tomasz Gąssowski
- Wykonanie muzyki: Artur Dutkiewicz (akordeon), Piotr Gąssowski (gitara), Sławomir Kurkiewicz (kontrabas), Robert Majewski (trąbka), Tomasz Gąssowski (pozostałe instrumenty)
- Dźwięk: Piotr Kokosiński, Wojciech Mularczyk
- Realizacja dźwięku: Tomasz Skoneczny
- Asystent realizatora dźwięku: Igor Gratkowski, Jacek Kern-Jędrychowski
- Zgranie dźwięku: Henryk Zastróżny, Piotr Knop, Michał Kosterkiewicz, Robert Buczkowski
- Udźwiękowienie: Post Meridian
- Montaż dźwięku: Wojciech Mularczyk
- Montaż: Cezary Grzesiuk
- Montaż elektroniczny: Sephia
- Charakteryzacja: Ewa Wionczek
- Konsultacja: Mikołaj Szymański (ds. greki)
- Tresura: Marek Pińkowski
- Synchronizacja setek: Beata Boguś
- Efekty specjalne: Śmietanka i syn
- Efekty pirotechniczne: Janusz Bykowski
- Grafika: Roger Kuźmiński (komputerowa)
- Kierownictwo produkcji: Ryszard Orlik
- Kierownictwo planu: Robert Guźniczak
- Dyżurny planu: Sergiusz Kamiński
- Sekretariat planu: Anna Wasilewska
- Producent: Arkadiusz Artemjew, Tomasz Gąssowski, Andrzej Jakimowski
- Organizacja produkcji: Studio Filmowe Jakimowski
- Produkcja wykonawcza: Martis
- Produkcja: Zjednoczenie Artystów i Rzemieślników, Martis, Tomasz Gąssowski, Post Meridian, Śmietanka i syn, Sephia, Studio Filmowe Jakimowski
- Współpraca produkcyjna: Telewizja Polska (projekt "Własnym głosem")
- Współfinansowanie: Jan Niedzielski
- Kierownictwo laboratorium: Małgorzata Roguska
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Dystrybucja: Kino Świat (firma dystrybucyjna)
- Obsada aktorska: Zbigniew Zamachowski (Jasiek), Małgorzata Foremniak (matka "Małej"), Andrzej Chyra (ojciec "Małej"), Andrzej Mastalerz (Eugeniusz), Ola Prószyńska ("Mała"), Jerzy Rogalski (dyrektor Musiał), Krzysztof Ławniczak (likwidator Więcek), Rafał Guźniczak (Sosnowski), Ryszard Orlik (kierowca stara), Rafał Walentowicz (fryzjer), Justyna Godlewska (sekretarka likwidatora Więcka), Alicja Bach (kobieta oczekująca w urzędzie), Andrzej Golejewski (stolarz), Cezary Garbowicz (mecenas), Tomasz Wójtowicz (kierowca mecenasa), Kama Kowalczyk (siostra Sosnowskiego), Bartek Kuckowski (Dziekońszczuk), Piotr Dąbrowski (boy hotelowy), Janusz Rymkiewicz (policjant), Mieczysław Dziekański (policjant), Agata Jurgaś (gość z Warszawy), Agnieszka Gucajtis (gość z Warszawy), Anna Szlachetka (gość z Warszawy), Damiango Zieliński (gość z Warszawy), Dariusz Błaszczyk (przyjaciel Jaśka), Grażnieff Tchórznicka (gość z Warszawy), Iwo Zaniewski (gość z Warszawy), Jarek Wiewiórski (gość z Warszawy), Wojtek Błaszczyk (gość z Warszawy), Katarzyna Juśkiewicz (gość z Warszawy), Kuba Panov (gość z Warszawy), Kot Przybora (gość z Warszawy), Laco Moes (gość z Warszawy), Mariusz Orski (gość z Warszawy), Maria Góralczyk (gość z Warszawy), Monika Trelińska (gość z Warszawy), Józef Łojuk (miejscowe dziecko), Ania Giełażewska (miejscowe dziecko), Davidas Pieciulis (miejscowe dziecko), Rajmundas Pieciulis (miejscowe dziecko), Arvydas Pieciulis (miejscowe dziecko), Gracjan Frydrych (miejscowe dziecko), Greta Jurgielewicz (miejscowe dziecko)
Nagrody
- 2002 - Andrzej Jakimowski Mannheim (MTF)-wyróżnienie FIPRESCI
- 2003 - Andrzej Jakimowski Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia")-Nagroda Dziennikarzy
- 2003 - Adam Bajerski Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") nagroda za zdjęcia
- 2003 - Paweł Śmietanka Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") nagroda za zdjęcia
- 2003 - Tomasz Gąssowski Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") nagroda za muzykę
- 2003 - Andrzej Jakimowski Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Srebrne Grono za "obraz doświadczenia wewnętrznego"
- 2003 - Andrzej Jakimowski Kazimierz Dolny (Lato Filmowe)-nagroda publiczności w kategorii: najlepszy film polski
- 2003 - Andrzej Jakimowski Cierlicko (Cierlickie Lato Filmowe)-"Złoty Debiut"
- 2003 - Andrzej Jakimowski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda Specjalna Jury
- 2003 - Adam Bajerski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za zdjęcia
- 2003 - Paweł Śmietanka Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za zdjęcia
- 2003 - Andrzej Jakimowski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za debiut reżyserski
- 2003 - Ewa Jakimowska Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za scenografię
- 2003 - Aleksandra Staszko Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za kostiumy
- 2003 - Katarzyna Bartel-Saucedo Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za kostiumy
- 2003 - Andrzej Jakimowski Koszalin (KSF "Młodzi i Film")-Nagroda Specjalna Jury "za oryginalne i poetyckie spojrzenie na współczesną rzeczywistość oraz wyznaczenie ambitnego kierunku polskiemu kinu artystycznemu"
- 2003 - Andrzej Jakimowski Konin (Przegląd Polskich Filmów Fabularnych "Debiuty")-Nagroda Publiczności
- 2003 - Adam Bajerski Łódź (do 1999 Toruń) (MF Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Camerimage")-nagroda specjalna
- 2003 - Paweł Śmietanka Łódź (do 1999 Toruń) (MF Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Camerimage")-nagroda specjalna
- 2004 - Andrzej Jakimowski Paszport "Polityki" (nagroda kulturalna tygodnika "Polityka")-nagroda w kategorii: film "za film "Zmruż oczy", wyrafinowany artystycznie obraz Polski prowincjonalnej, za przypomnienie wartości w naszym kinie zaniedbanych, takich jak wrażliwość, dobro, przyjaźń"; nagroda za rok 2003
- 2004 - Andrzej Jakimowski Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski za rok 2003
- 2003 - Andrzej Jakimowski Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego
- 2004 - Andrzej Jakimowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepszy film; za rok 2003
- 2004 - Andrzej Jakimowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: reżyseria; za rok 2003
- 2004 - Andrzej Jakimowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: scenariusz; za rok 2003
- 2004 - Zbigniew Zamachowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: główna rola męska; za rok 2003
- 2004 - Andrzej Jakimowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa nagroda publiczności
- 2004 - Adam Bajerski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: zdjęcia; za rok 2003
- 2004 - Paweł Śmietanka Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: zdjęcia; za rok 2003
- 2004 - Ewa Jakimowska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: scenografia; za rok 2003
- 2004 - Ola Prószyńska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: główna rola kobieca; za rok 2003
- 2004 - Małgorzata Foremniak Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: drugoplanowa rola kobieca; za rok 2003
- 2004 - Andrzej Jakimowski Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") nagroda specjalna przyznana przez redakcję "Filmu"; za rok 2003
- 2004 - Andrzej Jakimowski San Fransisco (MFF)-Skyy Prize, nagroda główna jury
- 2004 - Andrzej Jakimowski Soczi (MFF)-Grand Prix "Złota Róża"
- 2004 - Andrzej Jakimowski Nysa (FF "Nysa")-nagroda główna
- 2004 - Adam Bajerski Nagroda im. Andrzeja Munka (przyznawana przez PWSFTviT) za lata 2003-2004
- 2004 - Paweł Śmietanka Nagroda im. Andrzeja Munka (przyznawana przez PWSFTviT) za lata 2003-2004
- 2004 - Adam Bajerski Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-statuetka "Paralaksy" - nagroda Stowarzyszenia Operatorów Filmu Fabularnego
- 2004 - Paweł Śmietanka Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-statuetka "Paralaksy" - nagroda Stowarzyszenia Operatorów Filmu Fabularnego
Varia
- Piosenka: ALL AROUND THE WORLD (LA LA LA)
- Wykonanie piosenki (-nek) : Palast Orchester


















