ZEMSTA (2002)
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2002
- Premiera: 2002. 10. 04
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Eastman-Kodak). Panoramiczny (Panavision). Dźwięk: Dolby Digital. 100 min.
Okres zdjęciowy: 5 lutego - 28 marca 2002. Plenery: Ogrodzieniec pod Olkuszem (ruiny zamku), Karczew (kościół), Warszawa (kościół ojców bernardynów), Mariańskie Porzecze (kościół). Sceny nakręcone poza Ogrodzieńcem ostatecznie nie znalazły się w filmie, krótki fragment tych scen pojawił się w materiałach dodatkowych wydania DVD.
Nagrań muzyki dokonano w studiach S-1 i S-4 Polskiego Radia w Warszawie.
Planowany budżet filmu: 6,7 mln zł.
Uroczysta premiera filmu: 30 września 2002.

- Fot. Piotr Bujnowicz
- Galeria zdjęć (31)
Cześnik Raptusiewcz, mieszkający po sąsiedzku w tym samym zamku ze znienawidzonym przez siebie Rejentem Milczkiem, pragnie ożenić się z owdowiałą Podstoliną. Łasy jest na jej majątek. Nie wie jednak, że Podstolina sama szuka majętnego męża. Cześnik, świadom niedoskonałości swej urody i braku ogłady towarzyskiej, prosi wezwanego na pomoc Papkina, by go z nią wyswatał.
Papkin kreuje się na pożeracza serc niewieścich i wielkiego bohatera, a w rzeczywistości jest tchórzem i fantastą. Romantyczną miłością kocha Klarę, wychowanicę i bratanicę Cześnika. Tymczasem Klara jest zakochana w synu Rejenta Milczka, Wacławie, który odwzajemnia to uczucie. Młodzi zdają sobie sprawę, że ich miłość przechodzi ciężką próbę, gdyż ani ojciec Wacława, Rejent, ani stryj i opiekun Klary, Cześnik nie zamierzają zgodzić się na ich małżeństwo. Wacław gotów jest nawet porwać Klarę, by się z nią ożenić. Na to jednak Klara nie może przystać, w obawie przed popadnięciem w niesławę.
Na złość Cześnikowi Rejent zleca murarzom naprawę muru dzielącego zamek. Cześnik wpada w szał mimo, że przed chwilą Papkin przyniósł mu dobrą nowinę: Podstolina gotowa jest wyjść za niego. Cześnik zarządza przygotowania do ślubu, a Papkinowi każe rozpędzić murarzy. Jednak strachliwy "bohater" chowa się gdzieś w kącie. Gdy wychodzi z ukrycia i widzi, że przy murze nikogo już nie ma, wygłasza monolog na cześć własnego męstwa.
Do akcji wkracza Wacław. Przedstawia się jako komisarz Rejenta i dobrowolnie oddaje Papkinowi w niewolę. Ten prowadzi dumnie swojego "jeńca" przed oblicze Cześnika, który wyrzuca obu za drzwi. Wacław, chcąc być bliżej Klary, przekupuje Papkina sakiewką złota.
Klara próbuje zdobyć przychylność Cześnika dla Wacława, prosząc o wstawiennictwo Podstolinę. Okazuje się jednak, że Podstolina to miłość Wacława z jego studenckich czasów. Wacław oszukał ją wówczas, podając się za księcia, ale Podstolina puszcza kłamstwo w niepamięć, zamierza zerwać zaręczyny z Cześnikiem i wyjść za Wacława.
Sytuacja uczuciowa gmatwa się coraz bardziej, gdyż równocześnie Papkin wyznaje miłość Klarze. Ta żartem domaga się dowodu miłości w postaci... krokodyla!
Milczek sporządza pozew do sądu przeciwko Cześnikowi, którego obwinia o pobicie murarzy. Wymusza na nich korzystne dla siebie zeznania, poczym wyrzuca za drzwi, nie zapłaciwszy za pracę.
Papkin przynosi Rejentowi wiadomość, że Cześnik, wyzywa go na pojedynek. Rejent początkowo grzecznie słucha Papkina, a nawet częstuje winem. Aż tu nagle u Rejenta zjawia się też Podstolina, oświadczając, że przyjmuje jego propozycję, którą otrzymała od niego listownie i wita go jako synowa.
Papkin wraca do Cześnika z listem od Rejenta i wiadomością o decyzji Podstoliny, która wybrała Wacława. Cześnik wpada we wściekłość i szykuje zemstę. Chce zwabić do siebie Wacława i oddać mu za żonę Klarę. W tym celu dyktuje Dyndalskiemu, list do Wacława, pisany niby to jej ręką. Równocześnie Papkin, pewien, że wino podane przez Rejenta było zatrute, pisze swój testament.
Cześnik rezygnuje z nieudanych prób napisania listu. Każe sługom porwać Wacława i tak się też staje, a kochankowie, zaskoczeni obrotem sprawy, natychmiast zgadzają się wziąć ślub, którego udziela im ksiądz w kaplicy.
U Cześnika zjawia się Rejent - nie doczekał się na niego w miejscu wyznaczonym na pojedynek. Ani myśli zgodzić się na to małżeństwo, lecz w końcu - gdy wkracza Podstolina, oświadczając, że cały jej majątek przepisany został na Klarę, która ma go przejąć w dniu ślubu - daje za wygraną. /.../ Dwa majątki - kąsek gładki /.../ - zauważa Rejent. Godzi się z Cześnikiem i obaj błogosławią młodą parę. [tekst pochodzi z materiałów reklamowych producenta]
ZWIASTUN
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Współpraca reżyserska: Marek Brodzki
- Reżyser II: Ewa Brodzka
- Asystent reżysera: Anna Kaplińska, Michał Piłat, Miron Bilski, Magdalena Daniel, Jan Kwieciński
- Scenariusz: Andrzej Wajda
- Współpraca scenariuszowa: Maciej Karpiński (autor pomysłów wykorzystanych w scenariuszu), Jan Prochyra (autor pomysłów wykorzystanych w scenariuszu)
- Zdjęcia: Paweł Edelman
- Operator kamery: Marek Rajca
- Asystent operatora obrazu: Zbigniew Gustowski (asystent techniczny), Jakub Bednarek (ładowacz)
- Operator Steadicam: Andrzej (Andreas) Glatzel (nie występuje w czołówce), Tomasz Karkowski (asystent; nie występuje w czołówce)
- Oświetlenie: Cezary Lisowski (mistrz), Artur Łapot, Piotr Kryska, Adam Napora, Adam Karczewski
- Wózkarz: Robert Łukowski, Ireneusz Dybowski (pomocnik)
- Obsługa kranu kamerowego: Wojciech Piasecki
- Obsługa agregatu: Mirosław Bielecki
- Podgląd video: Paweł Kincel
- Sprzęt: Panavision Polska (kamery)
- Scenografia: Tadeusz Kosarewicz, Magdalena Dipont
- Scenograf II: Włodzimierz Szyrle, Marian Zawaliński
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Asystent dekoratora wnętrz: Andżelika Gereluk, Jacek Czechowski
- Kierownictwo budowy dekoracji: Waldemar Weiss (WFDiF), Piotr Augustyniak (Ogrodzieniec), Zenon Szewczyk
- Konserwator zabytków: Joanna Lang, Krzysztof Lang
- Rekwizyty: Grzegorz Rzepecki (główny rekwizytor), Wojciech Kocemba, Edward Koralewski (rekwizytor planowy), Dariusz Rzepecki (pomocnik)
- Plastyka: Marta Bielicka, Jarosław Malicki, Magdalena Mińkowska, Sylwester Piędziejewski
- Dyżurny planu: Tadeusz Frymarski, Remigiusz Kubiak, Dariusz Kielak, Roman Strumiński
- Kostiumy: Krystyna Zachwatowicz, Magdalena Biedrzycka
- Kostiumy wojskowe: Andrzej Szenajch
- Asystent kostiumografa: Katarzyna Dominiak, Marzena Wardzyk, Małgorzata Wierzbicka-Mazowieńska
- Garderoba: Janusz Adamiak
- Militaria: Andrzej Szenajch, Piotr Czeczotka (wykonanie broni białej)
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Narodowa (Warszawa) (orkiestra kameralna)
- Dyrygent: Antoni Wit
- Opracowanie muzyczne: Małgorzata Przedpełska-Bieniek (nie występuje w czołówce)
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Przedpełska-Bieniek, Zbigniew Zbrowski (nagranie)
- Realizacja nagrań: Tadeusz Mieczkowski, Jarosław Regulski
- Organizacja nagrań: Damian Słonina (Sound-Pol)
- Dźwięk: Jean Pierre Duret (dźwięk na planie), Grzegorz Lindemann, Tomasz Dukszta
- Asystent operatora dźwięku: Dimitri Haulet, Janusz Kumor (II asystent)
- Efekty dźwiękowe: Bogdan Nowak (Studio SCH), Stefan Chomnicki (Studio SCH)
- Zgranie dźwięku: Grzegorz Lindemann, Tomasz Dukszta
- Udźwiękowienie: Małgorzata Przedpełska-Bieniek, Grzegorz Lindemann, Adam Głogowski
- Montaż dźwięku: Adam Głogowski, Michał Dominowski, Grzegorz Lindemann, Janusz Trepper, Sebastian Kaliński
- Montaż: Wanda Zeman
- Asystent montażysty: Waldemar Ostanówko, Anna Czepukajtis-Potęga, Leszek Micewski, Jacek Kołtunowicz
- Charakteryzacja: Waldemar Pokromski
- Charakteryzator II: Joanna Weiss, Ewa Symko-Marczewska
- Asystent charakteryzatora: Grażyna Jakubczak, Agnieszka Jończyk
- Obsługa studia: Leszek Micewski, Mieczysław Karwicki, Adam Kozłowski
- Postprodukcja: Studio Sonoria (dźwięk), Joanna Słonina (organizacja)
- Public relations: Małgorzata Rybak-Dowżyk (rzecznik prasowy), Bogumiła Kałuska (asystent)
- Efekty specjalne: Lucien Stephenson (Snow Business), Martin McLaughlin (Snow Business), David Thomas (Snow Business), Dominic Howley (Snow Business), Del Reid (Snow Business), Zbigniew Modej, Janusz Bykowski, Zbigniew Modej (efekty mechaniczne), Sylwester Zawadzki (efekty mechaniczne), Ryszard Bąk (efekty mechaniczne), Adam Pulkowski (efekty mechaniczne), Maciej Maciejewski (efekty mechaniczne), Dawid Wnuk (efekty mechaniczne)
- Efekty pirotechniczne: Janusz Bykowski
- Konsultacja: Jerzy Celiński (ds. szermierki i koni), Małgorzata Jóźwiak (ds. ruchu i gestu), Jacek Kadłubowski (ds. zwierząt), Małgorzata Garus (ds. zwierząt), Marek Pińkowski (ds. zwierząt), Pavel Štverák (ds. Dolby Stereo; zgranie filmu w Dolby Digital: Studio THX WFDiF w Warszawie)
- Koordynacja kaskaderska: Ryszard Janikowski, Jerzy Celiński
- Ewolucje kaskaderskie: Tomasz Mleczek, Włodzimierz Kołakowski, Andrzej Sitek, Czesław Magnowski, Wiesław Chmieliński, Bogdan Michalak, Paweł Pliszka, Piotr Cichoń, Ryszard Francman, Zbigniew Świderski, Stefan Wójcicki, Zbigniew Modej, Marek Styka, Andrzej Świderski
- Zabezpieczenia wysokościowe: Tomasz Łuszczak, Artur Tomaszewski
- Fotosy: Piotr Bujnowicz, Fabryka Obrazu
- Opracowanie graficzne: Paweł Nurkowski (ART.Pn; opracowanie napisów i efekty komputerowe), Karolina Piwowarczyk (logo filmu)
- Transport: Michał Kępka, Jerzy Hunek, Wojciech Filipek, Franciszek Jedlecki, Józef Zapała, Piotr Niewiadomski, Dariusz Lipka, Tadeusz Kupiec, Piotr Bartoszkiewicz, Andrzej Kupiec, Bogdan Kamiński, Franciszek Sikorski, Stanisław Karlikowski, Andrzej Bogdański
- Opieka medyczna: Tomasz Trojnar
- Impresariat Romana Polańskiego: Gene Gutowski
- Kierownictwo produkcji: Kamil Przełęcki
- Kierownictwo produkcji II: Magdalena Badura, Maria Nowocień (ds. postprodukcji)
- Asystent kierownika produkcji: Marta Kamieńska, Małgorzata Abramowska (ds. zagranicznych), Dagmara Bończyk, Ilona Sadowska, Katarzyna Danecka
- Kierownictwo planu: Jerzy Mizak
- Asystent kierownika planu: Maciej Krzepkowski
- Sekretariat planu: Danuta Malipan-Szczęsnowicz
- Sekretariat grupy: Iwona Gajewska
- Administracja: Małgorzata Witkowska
- Kasjer: Małgorzata Powałka, Gabriela Ciechanowiecka
- Producent wykonawczy: Katarzyna Fukacz-Cebula, Jerzy Buchwald
- Producent: Michał Kwieciński, Janusz Morgenstern, Włodzimierz Otulak
- Produkcja wykonawcza: Arka Film
- Produkcja: Arka Film, Vision Film Sp. z o.o. S.K.A., Telewizja Polska
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Laboratorium: Telewizja Polska, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Dystrybucja: Vision Film Distribution Company (firma dystrybucyjna)
- Obsada aktorska: Roman Polański (Józef Papkin), Janusz Gajos (Cześnik (Maciej) Raptusiewicz), Andrzej Seweryn (Rejent Milczek), Katarzyna Figura (Podstolina Hanna), Daniel Olbrychski (Dyndalski , sługa Cześnika), Agata Buzek (Klara Raptusiewiczówna, bratanica Cześnika), Rafał Królikowski (Wacław Milczek, syn Rejenta), Lech Dyblik (Śmigalski, sługa Cześnika), Cezary Żak (Perełka, kuchmistrz Cześnika), Jerzy Nowak (murarz Michał Kafar), Tadeusz Wojtych (murarz Maciej Miętus), Henryk Gołębiewski (murarz), Jerzy Słonka (ksiądz), Magdalena Smalara (Rózia, służąca Klary), Grażyna Zielińska (kucharka Cześnika), Wiesław Łągiewka (służący), Kazimierz Mazur (Serwacy, służący Cześnika), Waldemar Czyszak (służący Rejenta), Małgorzata Jóźwiak (służąca), Michał Sieczkowski (służący), Jan Seweryn (służący Rejenta), Romuald Ficek (służący; nie występuje w czołówce), Mieczysław Gąsienica (powożący; nie występuje w czołówce), Adam Hejger (powożący; nie występuje w czołówce), Tomasz Olszewski (powożący; nie występuje w czołówce), Jerzy Rybiński (powożący; nie występuje w czołówce), Max Seweryn (pomocnik kowala; nie występuje w czołówce), Andrzej Skupień (powożący; nie występuje w czołówce), Włodzimierz Zabielski (powożący; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 2002 - Bilet, Nagroda Stowarzyszenia "Kina Polskie"-Złoty Bilet za zajęcie pierwszego miejsca w rankingu oglądalności (ok. 2 mln widzów)
- 2003 - Andrzej Wajda Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza reżyseria
- 2003 - Tadeusz Kosarewicz Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza scenografia
- 2003 - Magdalena Dipont Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza scenografia
- 2003 - Krystyna Zachwatowicz Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - Magdalena Biedrzycka Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze kostiumy
- 2003 - Wojciech Kilar Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka
- 2003 - Wanda Zeman Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy montaż
- 2003 - Katarzyna Figura Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola kobieca
- 2003 - Janusz Gajos Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza główna rola męska
- 2003 - Agata Buzek Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola kobieca
- 2003 - Daniel Olbrychski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska
- 2003 - Lubomierz (FF Komediowych)-Brązowy Granat
Varia
- Piosenka: OJ, KOT
- Wykonanie piosenki (-nek) : Roman Polański, Marcin Zalewski
- Organizacja nagrań : Anna Serbeńska-Malarowska
Pierwowzory
- Pierwowzór: ZEMSTA
- Gatunek: Dramat
- Autor pierwowzoru: Aleksander Fredro
Patrz także:
- 1956 - ZEMSTA (1956)

















