BARYTON
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1984
- Premiera: 1985. 03. 25
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 2613 m. 92 min.
Plenery: Szczawno-Zdrój.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (11)
Do czasu ukazania się na ekranach "Barytona" zarówno Feliks Falk, jak i Janusz Zaorski mieli opinię reżyserów - demaskatorów, lubiących prowokować i burzyć wewnętrzny spokój widzów. Najwidoczniej etykietki te solidnie im już zbrzydły, gdyż zrealizowany w 1984 roku "Baryton" to typowe kino rozrywkowo-sensacyjne, programowo rezygnujące z psychologicznej głębi, filozoficznej zadumy i uniwersalnych przesłań. A przecież scenariusz do tego filmu wyszedł spod pióra Feliksa Falka, reżyseria zaś jest dziełem Janusza Zaorskiego. Czy twórcy sprawdzeni w repertuarze ambitnym, poradzili sobie z materią lekką, by nie rzec płochą, jaką jest czysta rozrywka? Za odpowiedź posłuży głos recenzenta, bynajmniej nie odosobniony: "Akcja zawiązuje się, komplikuje i toczy jak w dobrym kryminale. Co chwila wprowadzani jesteśmy na fałszywy trop, co chwila widzimy spięcia, spiętrzenia, wolty, zmiany tempa. Wszystkie wątki splatają się ze sobą w piękny warkocz, wszystkie porozwieszane na ścianach strzelby w finale - jak należy - wypalają. Zafascynowani sensacyjnym wręcz tokiem opowieści, lawinowym rozwojem wypadków, chętnie, za autorami filmu, rezygnujemy z psychologicznych niuansów, dajemy się porwać błyskotliwej i terkoczącej maszynce suspensu". Dbałość o dynamizm narracji popchnęła nawet Janusza Zaorskiego do wycięcia siedemnastu scen, czyli blisko pół godziny filmu! Znaleźli się jednak i tacy krytycy, którzy mimo formy rodem z kina akcji dostrzegli w treści "Barytona" "krytyczne studium środowiska artysty", "analizę gwiazdorstwa w planie prywatnym i socjologicznym", a nawet "metaforyczne wyobrażenie świata dekadenckiego, społeczeństwa w fazie rozkładu".
Akcja rozgrywa się w ostatnich dniach stycznia 1933 r. Do Polski, do rodzinnego miasta, przyjeżdża głośny w świecie baryton operowy Taviatini. Towarzyszą mu piękna żona Sophie, jej kuzyn Froelich, sekretarz Artur Netz i inni. Mistrz mimo sławy i powodzenia, jest znużony i zaniepokojony, przede wszystkim budową własnej opery w Strasbourgu. Sophie zdradza męża z sekretarzem Netzem, który pragnie zostać dyrektorem budowanej opery. Po bankiecie mistrz traci nieoczekiwanie głos. Netzowi udaje się otrzymać upragnioną nominację jak i uratować mistrza przed kompromitacją. Taviatini staje w oknie apartamentu, a głos płynie z płyty przez głośniki . . . Netz przegra jednak, stanowisko dyrektora opery obejmuje hitlerowiec Froelich. Następnego dnia - 30 stycznia 1933 r. - władzę w Niemczech przejmuje Hitler.
Ekipa
- Reżyseria: Janusz Zaorski
- Reżyser II: Krystyna Grochowicz, Stanisław Kałużyński
- Współpraca reżyserska: Ajka Tarasow, Zbigniew Królikowski, Barbara Dąbkiewicz
- Scenariusz: Feliks Falk
- Dialogi: Feliks Falk
- Zdjęcia: Witold Adamek
- Operator kamery: Witold Adamek
- Współpraca operatorska: Henryk Jedynak, Roman Taborski
- Scenografia: Allan Starski
- Współpraca scenograficzna: Elżbieta Łupińska-Stępniak, Grażyna Tkaczyk, Joanna Lelanow
- Dekoracja wnętrz: Magdalena Dipont
- Współpraca dekoratorska: Andrzej Kęmpczyński, Lechosław Baniecki, Krzysztof Gajewski
- Kostiumy: Wiesława Starska
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Bursztyńska, Magdalena Górka, Małgorzata Skrzypczak
- Muzyka: Jerzy Satanowski
- Wykonanie muzyki: Jerzy Witkowski (fortepian)
- Dyrygent: Jan Pruszak
- Konsultacja muzyczna: Bogusław Kaczyński, Małgorzata Przedpełska, Andrzej Holy, Jan Wiśniewski
- Dźwięk: Danuta Zankowska
- Współpraca dźwiękowa: Marta Bogucka, Tadeusz Wosiński
- Imitator dźwięku: Zygmunt Nowak
- Montaż: Halina Prugar-Ketling
- Współpraca montażowa: Henryka Dancygier
- Charakteryzacja: Anna Adamek, Maria Dziewulska
- Współpraca charakteryzatorska: Dorota Czerwińska
- Konsultacja: Bogusław Kaczyński, Małgorzata Przedpełska, Andrzej Hoły, Jan Wiśniewski
- Fotosy: Renata Pajchel
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka
- Organizacja produkcji: Alina Kłobukowska, Maciej Wojtulewicz
- Współpraca produkcyjna: Teresa Maleszewska, Marek Składanowski, Maria Mazek, Iwona Kłapińska, Henryk Włoch, Zbigniew Dobrowolski, Jacek Górnowicz
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Perspektywa
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Zbigniew Zapasiewicz (śpiewak Antoni Domagała vel Antonio Taviatini), Piotr Fronczewski (Artur Netz, sekretarz Taviatiniego), Janusz Bylczyński (Steinkeller, agent Taviatiniego), Marcin Troński (niemowa Leonardo, masażysta Taviatiniego), Małgorzata Pieczyńska (Sophie, żona Taviatiniego), Zofia Saretok (Stella Stern, siostra Sophie, żona Leona), Jan Englert (Froelich, kuzyn Sophie), Aleksander Bardini (biznesmen Leon Stern, mąż Stelli), Joanna Duchnowska (Lena, protegowana Gertrudy), Kalina Jędrusik (Gertruda, charakteryzatorka Taviatiniego), Igor Śmiałowski (lekarz Taviatiniego), Czesław Mroczek (Fryderyk, akompaniator Taviatiniego), Andrzej Zaorski (Ryszard Domagała, brat Taviatiniego), Janusz Bukowski (Christian Balmour, dyrektor budowy opery Taviatiniego w Strasburgu), Zdzisław Kozień (detektyw podsłuchujący Taviatiniego), Krzysztof Kalczyński (recepcjonista), Jerzy Klesyk (Johannes Muller, kochanek Froelicha), Bogusław Danielewski (dyrektor hotelu), Loretta Tomdio (mulatka, pokojówka w hotelu), Bolesław Abart, Jacek Domański (fotoreporter w hallu hotelu), Grażyna Górska-Chojnacka, Mieczysław Janowski, Eugeniusz Kujawski (urzędnik witający Taviatiniego na dworcu), Zygmunt Rzuchowski, Andrzej Rydel, Andrzej Szenajch (dziennikarz w pociągu), Krystyna Wolańska, Bożena Baranowska, Andrzej Bielski, Marek Boretti, Zbigniew Buczkowski (dziennikarz w pociągu), Andrzej Gałła, Marian Gańcza, Teodor Gendera, Cezary Harasimowicz, Stefania Iwińska, Ryszard Jabłoński (fotoreporter w hallu hotelu), Wojciech Machnicki, Kazimierz Migdar, E Pec, Edwin Petrykat, W Pietrzyk, Ryszard Radwański, Konstanty Rożek, Halina Skoczyńska, Zdzisław Szymborski, Tadeusz Szymków, Adam Wolańczyk, Wiktor Żeromski, Monika Żyłka
Nagrody
- 1985 - Janusz Zaorski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-Nagroda Główna Jury
- 1985 - Feliks Falk Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za scenariusz
- 1985 - Witold Adamek Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za zdjęcia
Varia
- Opera: CYRULIK SEWILSKI-Aria Figara
- Muzyka : Gioacchino Rossini
- Wykonanie muzyki : Orkiestra Teatru Wielkiego (Warszawa), Andrzej Hiolski
- Opera: DON GIOVANNI-Aria Szampańska
- Muzyka : Wolfgang Amadeus Mozart
- Wykonanie utworu : Jan Wolański, A Krasicka
- Opera: AIDA-Marsz Triumfalny
- Muzyka : Giuseppe Verdi
- Wykonanie muzyki : Orkiestra Górnicza Kopalni "1 Maj" (Wodzisław Śląski)
- Dyrygent : M Krzysek
- Utwór muzyczny: PLAISIR D'AMOUR
- Muzyka : G. Martini
- Wykonanie utworu : Jan Wolański, A Krasicka
- Utwór muzyczny: MGŁA MI DO OCZU
- Muzyka : Fryderyk Chopin
- Słowa piosenki (-nek) : B. Zaleski
- Wykonanie utworu : A Krasicka, Jan Wolański, B. Browarek
- Utwór muzyczny: ragtime
- Muzyka : Jerzy Satanowski
- Wykonanie utworu : Wojciech Gogolewski
