ZERWANY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2003
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak). Dźwięk Dolby Digital. 102 min.
Okres zdjęciowy: marzec - 23 maja 2002. Plenery: Łódź (m. in. ul. Włókiennicza).
Wysoko oceniony przez krytykę debiut fabularny Jacka Filipiaka, absolwenta Wydziału Reżyserii łódzkiej PWSFTviT, którą ukończył w 1997 r. Film przyniósł młodemu twórcy (rocznik 1967) wiele prestiżowych wyróżnień i nagród. Wcześniej Filipiak dał się poznać jako autor - emitowanego przez TVP Kultura - dokumentu "Bidul" o wychowankach domu dziecka. Scenariusz do "Zerwanego" Jacek Filipak zaczął pisać jeszcze w szkole filmowej. W realizacji wielkiego przedsięwzięcia, jako autor zdjęć, wspomógł go debiutujący w pełnometrażowej produkcji, utalentowany operator Bogumił Godfrejow, który w 2002 roku był nominowany do Oscara za najlepszy film krótkometrażowy "Męska sprawa". Swój sukces reżyser zawdzięcza także, jak sam mówi, odtwórcy głównej roli - znakomitemu Krzysiowi Ciupakowi, a także chłopcom z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Łodzi oraz wychowankom domów dziecka, którzy zagrali w jego filmie na równi z profesjonalnymi aktorami. "Zerwany" to smutna opowieść o cierpieniu i tęsknocie za normalnym, kochającym domem. To historia opuszczonego przez rodziców chłopca skazanego na łaskę i niełaskę innych. Na jego przykładzie twórca filmu pokazuje brutalną rzeczywistość dzieci tzw. niczyich, pochodzących z rozbitych domów, ciężko doświadczonych przez życie. Bohater, mimo bardzo młodego wieku, przeszedł przez domy dziecka, rodzinę zastępczą, a wreszcie trafił do zakładu poprawczego. Nigdy nie miał beztroskiego dzieciństwa, otacza go świat pełen przemocy, brutalności i okrucieństwa. Mimo traumatycznych przeżyć, nie rezygnuje jednak z wielkich marzeń, snuje plany na przyszłość. Pragnie zostać komentatorem sportowym. O biologicznych rodzicach 10-letniego Mateusza właściwie nic nie wiadomo. Ojciec gdzieś przepadł, matka prawdopodobnie cierpi na chorobę psychiczną. Poznajemy chłopca, kiedy przebywa w rodzinie zastępczej wraz z innymi zalęknionymi sierotami. Miał tu znaleźć ciepło domowego ogniska, a tymczasem zewsząd wieje chłodem. Mateusz czuje się zastraszony, jest poniżany i bity. Dostaje solidne lanie tylko za to, że ośmielił się powiedzieć przy stole podczas "rodzinnego" obiadu, że w domu dziecka były smaczniejsze kluski robione na parze. Krnąbrny i zbuntowany dziesięciolatek, który w rzeczywistości jest dobrym i wrażliwym chłopcem, wraca do domu dziecka, gdzie również nie znajduje zrozumienia. Marzy o spotkaniu z matką, przygotowuje dla niej rysunki, które potem koledzy wyśmiewają i drą. Chłopiec nie zagrzewa długo miejsca w domu dziecka. Ucieka, mając pretensje do wychowawczyni, że go oszukała, obiecując mu wizytę u matki. W ulewny deszcz wałęsa się po ulicach. Aresztowany za włamanie do sklepu przebywa w komisariacie, gdzie wyżywa się na nim funkcjonariusz policji. Pod eskortą zostaje przewieziony do domu poprawczego. Tu znowu przekonuje się na własnej skórze, jak brutalnie silniejszy traktuje słabszego. Jako jeden z najmłodszych wychowanków przechodzi w zakładzie prawdziwą szkołę życia, ale i tym razem nie da się złamać. [TVP]
Ekipa
- Reżyseria: Jacek Filipiak
- Reżyser II: Adam Guziński, Renata Sobczak
- Scenariusz: Jacek Filipiak
- Zdjęcia: Bogumił Godfrejów
- Operator Steadicam: Andrzej Glacel, Tomasz Karnowski
- Asystent operatora obrazu: Edward Makówka, Krzysztof Ciołkowski, Sławomir Klemba
- Oświetlenie: Ryszard Gawęda (główny oświetlacz), Mirosław Sas, Mariusz Wosiński, Paweł Grzywacz
- Podgląd video: Krzysztof Wiśniewski
- Wózkarz: Andrzej Ścibiorek
- Obsługa agregatu: Włodzimierz Bednarek
- Korekta barwna: Ewa Chudzik
- Scenografia: Marek Zawierucha
- Scenograf II: Andrzej Górnisiewicz, Sebastian Gomułka
- Dekoracja wnętrz: Magda Zagnińska
- Rekwizyty: Paweł Żyłka, Andrzej Kubicz
- Kostiumy: Barbara Łagowska
- Asystent kostiumografa: Janina Wieczorek
- Muzyka: Waldemar Wróblewski
- Wykonanie muzyki: Anna Majkut (mezzosopran), Piotr Słociński (akordeon), Tomasz Dobrzański (flety proste), Mariola Miszkowska (klarnet), Adam Wróblewski (wiolonczela), Piotr Madejek (instrumenty perkusyjne)
- Dyrygent: Waldemar Wróblewski
- Konsultacja muzyczna: Marzena Majcher
- Realizacja nagrań: Piotr Madejek (Tower Studio Wrocław)
- Dźwięk: Barbara Domaradzka
- Nagranie dźwięku: Iwona Kawiorska (na planie)
- Asystent operatora dźwięku: Mariusz Bielecki, Piotr Kałużka, Robert Buczkowski
- Efekty dźwiękowe: Dariusz Zastróżny, Henryk Zastróżny
- Mikser dźwięku: Michał Kosterkiewicz, Piotr Domaradzki
- Montaż dźwięku: Krzysztof Wismont, Robert Sędzicki
- Montaż: Zbigniew Kostrzewiński
- Współpraca montażowa: Waldemar Ostanówko, Jarosław Ostanówko
- Charakteryzacja: Monika Mirowska
- Charakteryzator II: Dariusz Krysiak, Katarzyna Dacko
- Konsultacja: Józef Grzeszczak (kaskaderska)
- Ewolucje kaskaderskie: Piotr Nowacki, Władysław Barański
- Efekty pirotechniczne: Paweł Grzelak
- Fotosy: Marcin Sauter
- Opracowanie graficzne: The Chimney Pot
- Kierownictwo produkcji: Krzysztof Sułek, Paweł Ziębaczewski
- Kierownictwo produkcji II: Waldemar Krzak, Waldemar Król
- Asystent kierownika produkcji: Kuba Galczak
- Kierownictwo planu: Józef Grzeszczak, Władysław Barański
- Sekretariat planu: Urszula Degurska-Bednarek
- Dyżurny planu: Krzysztof Szwed, Jan Sokołowski
- Sekretariat grupy: Monika Andrzejczak, Henryka Spałek
- Administracja: Barbara Borowińska
- Producent: Jacek Gwizdała
- Produkcja wykonawcza: Contra Studio
- Produkcja: Telewizja Polska - Agencja Filmowa, Agencja Produkcji Filmowej, Contra Studio
- Laboratorium: Telewizja Polska, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Kierownictwo laboratorium: Małgorzata Roguska
- Obsada aktorska: Krzysztof Ciupa (Mateusz), Jan Frycz ("Krótki", wychowawca w zakładzie poprawczym), Krzysztof Globisz (nauczyciel w zakładzie poprawczym), Małgorzata Hajewska-Krzysztofik ("ciocia" Bogaczowa), Andrzej Hudziak ("wujek" Stefan Bogacz), Izabela Kała (wychowawczyni w domu dziecka), Lech Dyblik (palacz w domu dziecka), Piotr Krukowski (dyrektor domu dziecka), Paweł Siedlik (wychowawca w domu dziecka), Paweł Harendarz ("Siwy"), Tomasz Szcześniak ("Krwawy Henryk"), Andrzej Mastalerz (policjant), Łukasz Simlat ("Długonogi", wychowawca w zakładzie poprawczym), Michał Michalski ("Łysy"), Dawid Bazela ("Żyleta"), Rafał Długowski (Picki), Zofia Uzelac (dyrektorka zakładu poprawczego), Marek Rachoń (Bartek), Franciszek Trzeciak (kurator), Agnieszka Dygant-Władyniak (kuratorka), Andrzej Pawłowski (protokolant), Dominik Gdula (Zajdel), Przemysław Owczarek (Bekacz), Izabela Szokalewicz ("ameba", dziewczyna na meczu), Agata Wypłosz ("ameba", dziewczyna na meczu), Dagna Kidoń, Dorota Grabowska, Krzysia Karbowiak, Justyna Owczarek, Anna Pomorska, Tomasz Drobniak, Łukasz Pietrzyk, Dariusz Maciuk, wychowankowie I Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Łodzi, dzieci z Domu Dziecka w Łodzi (domy nr 1, 4, 5, 6, 7, 9), dzieci z Domu Dziecka z Dąbrówki, dzieci z Domu Dziecka w Grotnikach, wychowankowie Domu Dziecka w Strobowie, dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 42 w Łodzi, dzieci z Zespołu Szkół Specjalnych w Tuszynie, Krystyna Antosik (spikerka w tv; tylko głos), Tomasz Boruszczak (spiker w tv; tylko głos), Waldemar Zawodziński (ksiądz prowadzący kondukt pogrzebowy; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 2004 - Biaritz, Międzynarodowy Festiwal Filmów Telewizyjnych-II nagroda
- 2004 - Krzysztof Ciupa Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") nagroda publiczności za największe odkrycie festiwalu
- 2004 - Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia")-Nagroda Dziennikarzy
- 2004 - Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Srebrna Statuetka Leliwity - Nagroda Specjalna
- 2004 - Jacek Filipiak Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-nagroda specjalna jury młodzieżowego za debiut reżyserski
- 2004 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Srebrne Grono
- 2004 - Krzysztof Ciupa Poznań (FF dla Dzieci)-nagroda telewizji MINIMAX dla najlepszego młodego aktora
- 2005 - Krzysztof Globisz Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska; za rok 2004
- 2005 - Nysa (FF "Nysa")-nagroda główna
- 2005 - Gwangju (MFF)-Young Cinema Grand Award
Varia
- Piosenka: W CICHEJ CIEMNEJ CELI - piosenka tradycyjna
- Piosenka: NIECH SIĘ SĄDY POWALĄ - piosenka tradycyjna
- Utwór muzyczny: KOZAK
- Muzyka : Stanisław Moniuszko
- Piosenka: UŁANI - piosenka tradycyjna
- Piosenka: O, BELLA, CIAO
- Wykonanie piosenki (-nek) : Rafał Długowski
- Cytat filmowy: JAN CISZEWSKI - WSPOMNIENIE. 30 LAT PÓŹNIEJ
- Reżyseria : Janusz Horodniczy, Krzysztof Wojciechowski
- Spektakl teatralny: ZIELONA GĘŚ
- Autor : Konstanty Ildefons Gałczyński
- Reżyseria : Mikołaj Janic


















