AGENT NR 1
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1971
- Premiera: 1972. 02. 25
- Gatunek: Film wojenny, Film sensacyjny
- Dane techniczne: Barwny. 2766 m. 97 min.
Plenery: Warszawa, Ateny, Warna, Bałczcik, Kawarna, Mrzeżyno, Góra Kalwaria.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (3)
Wojenny dramat sensacyjny; oparta na wydarzeniach autentycznych historia działającego w Grecji słynnego asa wywiadu i dywersji, Jerzego Szajnowicza-Iwanowa, Polaka z pochodzenia. Nieuchwytny agent, za którego głowę hitlerowcy wyznaczyli wysoką nagrodę, urodził się w Warszawie, w rodzinie Rosjanina i Polki. Jako kilkuletni chłopiec Jerzy Iwanow-Szajnowicz znalazł się w Salonikach, gdy jego matka po raz drugi wyszła za mąż za Greka. Opanował świetnie języki angielski, rosyjski, francuski, niemiecki, grecki. Studiował w Belgii i we Francji, zdobył dyplom inżyniera. Wybuch wojny zastał go w Grecji. Jednym z ostatnich statków opuścił przybraną ojczyznę, zamierzał wstąpić do Brygady Karpackiej. Miał ciągle polskie obywatelstwo i paszport, ale z powodów formalnych nie przyjęto go do polskiego wojska. Nawiązał wówczas kontakt z placówką wojskową wywiadu brytyjskiego - po przeszkoleniu w Aleksandrii został w 1941 r. przerzucony do Grecji. Wsławił się wieloma śmiałymi akcjami dywersyjnymi. Był znakomitym pływakiem, wielokrotnie docierał do stojących na redzie okrętów niemieckich - przytwierdzał do nich miny magnetyczne i wysadzał w powietrze. Niszczył zbiorniki paliw bądź dodawał do olejów samolotowych preparaty, które wywoływały eksplozje silników w powietrzu. Przekazywał wywiadowi angielskiemu cenne informacje o ruchach wojsk hitlerowskich w Grecji, konwojach odpływających do Afryki Północnej, o lotniskach polowych i zakładach pracujących na potrzeby okupanta. Dwukrotnie po aresztowaniu zdołał zbiec z gestapo. Ujęty po raz trzeci wraz z najbliższymi współpracownikami, został rozstrzelany 4 stycznia 1943 r.
Ekipa
- Reżyseria: Zbigniew Kuźmiński
- Współpraca reżyserska: Janusz Weychert, Raszko Uzunow (Studio Filmów Fabularnych, Sofia)
- Scenariusz: Aleksander Ścibor-Rylski
- Zdjęcia: Wiesław Rutowicz
- Operator kamery: Jerzy Łukaszewicz
- Współpraca operatorska: Bohdan Borewicz, Eugeniusz Maciaszek
- Operator zdjęć specjalnych: Gregorij Ajzenberg (zdjęcia kombinowane)
- Zdjęcia specjalne: Edward Malikow (scenografia zdjęć kombinowanych)
- Scenografia: Adam T. Nowakowski
- Współpraca scenograficzna: Zdzisław Staszewski, Allan Starski, Miłko Marinow (Studio Filmów Fabularnych, Sofia)
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska
- Współpraca dekoratorska: Wojciech Filipowicz
- Kostiumy: Renata Własow
- Współpraca kostiumograficzna: Alina Sienkiewicz
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Konsultacja muzyczna: Marta Broczkowska
- Dźwięk: Jerzy Szawłowski
- Współpraca dźwiękowa: Teodor Ławnikiewicz
- Montaż: Halina Prugar
- Współpraca montażowa: Maria Leszczyńska
- Charakteryzacja: Maria Papińska
- Współpraca charakteryzatorska: Anna Stawicka
- Efekty pirotechniczne: Stanisław Wlaźlik, Zdzisław Chrząszcz (nie występuje w czołówce)
- Kierownictwo produkcji: Jerzy Laskowski
- Kierownictwo produkcji II: Jacek Moczydłowski
- Współpraca produkcyjna: Waldemar Król, Andrzej Janowski, Nikola Wyłczew (Studio Filmów Fabularnych, Sofia)
- Sekretariat planu: Magdalena Stelmaszczyk
- Produkcja: Zespół Filmowy Nike
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Karol Strasburger (Jerzy Szajnowicz-Iwanow), Adrianna Andreeewa (żona Kondopulosa), Barbara Bargiełowska (Marianna Jantos, żona Fortisa), Aleksander Iwaniec (Stratos), Kirił Janew (Maliopulos), Stojczo Mazgałow (Kondopulos), Nikola Naczkow (Apostolidas, gospodarz Iwanowa), Helena Norowicz (kurierka przewożąca pieniądze dla Iwanowa), Józef Para (doktor Fortis), Bogumił Simeonow (Dimitros Fortis, mąż Marianny), Monika Sołubianka (Gabriela Coronis), Zdzisław Tobiasz (komandor Valdi, dowódca Iwanowa), Tadeusz Białoszczyński (metropolita Damaskinos), Jerzy Bielenia (Savopulos), Witold Dębicki (radiotelegrafista w sztabie brytyjskim), Piotr Fronczewski (więzień Beliński), Krzysztof Fus, Wiktor Grotowicz (major brygady karpackiej), Tadeusz Kosudarski (SS-man zwany "Bykiem"), Kosta Karageorgijew (Bandos, kolega Iwanowa z czasów szkolnych), Józef Maliszewski (ksiądz Daleze), Antonina Mermerowa (Eli, kuzynka Marianny), Stanisław Michalik (SS-man nadzorujący egzekucję Iwanowa), Jerzy Moes (radiotelegrafista w sztabie brytyjskim), Zofia Petri (Margerita Christophilu), Asparuk Sariew (sierżant karabinierów), Georgi Paplomatis (student), Stanisław Tylczyński (ojciec Natazas), Leonard Andrzejewski (oficer w sztabie brytyjskim; nie występuje w czołówce, aktor na pewno brał udział w realizacji filmu (widnieje na zdjęciu w reportażu z planu opublikowanym w nr 30/1971 "Magazynu Filmowego"), choć w ostatecznej wersji filmu raczej go nie ma), Arkadiusz Bazak (nie występuje w czołówce), Janusz Bylczyński (nie występuje w czołówce), Kazimierz Dejunowicz (nie występuje w czołówce; informacja za "Słownikiem Biograficznym Teatru Polskiego t.2"), Marian Drozdowski (nie występuje w czołówce), Teodor Gendera (oficer w sztabie brytyjskim; nie występuje w czołówce), Andrzej Grąziewicz (nie występuje w czołówce), Sławomir Lindner (nie występuje w czołówce), Juliusz Lubicz-Lisowski (Polak w obozie brygady karpackiej; nie występuje w czołówce), Henryk Łapiński (nie występuje w czołówce), Sylwester Przedwojewski (oficer w sztabie brytyjskim; nie występuje w czołówce), Jerzy Smyk (więzień; nie występuje w czołówce), Tadeusz Somogi (Polak w obozie brygady karpackiej; nie występuje w czołówce), Zdzisław Szymański (strażnik więzienny; nie występuje w czołówce)
- Obsada dubbingu: Janusz Bylczyński (dimitros Fortis, mąż Marianny; nie występuje w czołówce), Stefan Friedmann (Bandos, kolega Iwanowa z czasów szkolnych; nie występuje w czołówce), Piotr Fronczewski ("Charlie", agent brytyjski w klasztorze; nie występuje w czołówce), Jerzy Tkaczyk (2 role: sierżant karabinierów, strażnik więzienny; nie występuje w czołówce), Tomasz Zaliwski (marynarz; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1972 - Zbigniew Kuźmiński Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-nagroda publiczności
Pierwowzory
- Pierwowzór: AGENT NR 1
- Autor pierwowzoru: Stanisław Strumph-Wojtkiewicz
