DZIEWCZĘTA Z NOWOLIPEK
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1985
- Premiera: 1986. 04. 14
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 86 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (10)
Powieści "Dziewczęta z Nowolipek" oraz "Rajska jabłoń" Poli Gojawiczyńskiej ukazały się drukiem w połowie lat trzydziestych. Autorka, wykorzystując własne doświadczenia i wspomnienia, opisała dzieciństwo i młodość kilku przyjaciółek, mieszkanek warszawskiej dzielnicy Nowolipki. Po raz pierwszy powieść "Dziewczęta z Nowolipek" przeniesiona została na ekran w 1937 roku przez Józefa Lejtesa. Ekranizacja ta została wysoko oceniona. Pojawiły się nawet głosy, że pod względem artystycznym film przewyższa prozę Gojawiczyńskiej. Po raz drugi powieść zaadaptowano dla potrzeb filmu na początku lat siedemdziesiątych. Ta telewizyjna adaptacja objęła także "Rajską jabłoń". Reżyser Stanisław Wohl w rolach głównych obsadził Emilię Krakowską, Elżbietę Kępińską, Zofię Kucównę i Ewę Wiśniewską. Film Barbary Sass jest więc już trzecią ekranizacją powieści Gojawiczyńskiej.
Bohaterki filmu poznajemy w ostatnich latach przed wybuchem wojny. Franka, Kwiryna, Bronka i Amelka ukończyły szkołę powszechną. Poza Kwiryną wszystkie są w trudnej sytuacji finansowej, a jednak chciałyby się dalej uczyć. Niełatwo jest wyrwać się z biedy Nowolipek i dziewczęta zdają sobie z tego sprawę. Pierwsze miłosne przeżycia odmiennie kształtują ich charaktery, ale wszystkie cztery zostają ciężko przez życie doświadczone. Pierwsza miłość wrażliwej Bronki kończy się brutalnym gwałtem, później dziewczyna trafia na ulicę. Bronka daremnie oczekuje listów od Ignasia Pędzickiego, którego obdarzyła szczerym uczuciem, popada w apatię i wiąże się z całkowicie obojętnym jej Różyckim. Rodzice Kwiryny zostają zamordowani, to jednak dziewczyny nie załamuje, postanawia zacząć żyć na własny rachunek. Amelka zachodzi w ciążę z urzędnikiem Michałowskim, który skłania ją, by pozbyła się dziecka. Zabieg pozostawia trwałe ślady w jej psychice. [TVP]
Ekipa
- Reżyseria: Barbara Sass
- Reżyser II: Romuald Drobaczyński, Wacław Radecki
- Współpraca reżyserska: Grażyna Rećko, Mikołaj Wolski
- Scenariusz: Barbara Sass
- Zdjęcia: Wiesław Zdort
- Operator kamery: Janusz Gauer, Andrzej Wyrozębski
- Współpraca operatorska: Jan Ossowski, Tadeusz Obuchowicz
- Oświetlenie: Piotr Obłoza
- Scenografia: Władysław Bielski, Jerzy Sajko
- Scenograf II: Lucyna Krzemińska
- Współpraca scenograficzna: Adam Magajewski, Krzysztof Benedek
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska, Teresa Gruber
- Kostiumy: Barbara Ptak, Renata Własow, Małgorzata Zduleczny
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Mazowieńska, Jadwiga Bakanacz
- Garderoba: Danuta Gryżewska, Małgorzata Przemyłska, Katarzyna Wrona
- Muzyka: Zbigniew Raj
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice)
- Dyrygent: Antoni Wit
- Konsultacja muzyczna: Zofia Grudzińska, Małgorzata Przedpełska (nie występuje w czołówce)
- Realizacja nagrań: Marta Bogucka (współpraca), Kazimierz Kucharski (współpraca)
- Dźwięk: Krzysztof Grabowski, Małgorzata Lewandowska
- Imitator dźwięku: Stanisław Hojden
- Montaż: Maria Orłowska
- Współpraca montażowa: Henryka Dancygier, Małgorzata Inowolska, Urszula Roguska
- Charakteryzacja: Ewa Symko, Elżbieta Malka-Hen
- Współpraca charakteryzatorska: Grażyna Brajcka, Dorota Czerwińska
- Fotosy: Krzysztof Wellman
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Konsultacja: Jerzy Kasprzycki (d/s warszawskich), Antoni Byszewski, Jan Wiśniewski, Wiesław Adamowski, Józef Galica
- Kierownictwo produkcji: Ryszard Straszewski, Arkadiusz Piechal
- Kierownictwo produkcji II: Janusz B. Czech, Tomasz Orlikowski, Bożena Sarniak, Michał Ślósarski
- Współpraca produkcyjna: Urszula Kowalińska, Andrzej Łukaszczyk
- Administracja: Bogusław Wierzbicki, Elżbieta Dulska
- Współpraca administratorska: Hanna Bąk
- Kierownictwo budowy dekoracji: Jan Szwagrzyk, Waldemar Weiss
- Rekwizyty: Wojciech Borowski, Dariusz Brus, Andrzej Kęmpczyński, Jerzy Wołowiec
- Sekretariat planu: Helena Guściora
- Sekretariat grupy: Maria Jakubowska, Jadwiga Wyrzykowska
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Kadr, Telewizja Polska
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Maria Ciunelis (Franka), Izabela Drobotowicz-Orkisz (Bronka Mossakowska), Ewa Kasprzyk (Kwiryna), Marta Klubowicz (Amelka Raczyńska), Piotr Bajor (Roman, narzeczony Kwiryny), Krzysztof Kolberger (Ignacy Piędzicki, miłość Bronki), Iga Cembrzyńska (Raczyńska, matka Amelki), Jan Nowicki (Różycki), Olgierd Łukaszewicz (aktor gwałcący Frankę), Zdzisław Wardejn (Michałowski, narzeczony Amelki), Lidia Korsakówna (Mossakowska, matka Bronki), Franciszek Pieczka (Mossakowski, ojciec Bronki), Anna Chodakowska (doktorowa), Stanisław Biczysko (Mietek Mossakowski, brat Bronki), Helena Kowalczykowa (Prymasiakowa, stróżowa w kamienicy Raczyńskich), Kalina Jędrusik (Maria Prymasiak, córka Prymasiakowej), Dorota Stalińska (Helena, kuzynka Mossakowskich), Ewa Ziętek (pani Emilia), Andrzej Łapicki (profesor zatrudniający matkę Franki), Zofia Bajuk, Irena Byszewska, Anna Gornostaj (Irena, koleżanka Franki ze stancji), Wanda Koczeska (profesorowa), Małgorzata Rożniatowska (sklepowa w sklepie mięsnym), Leonard Andrzejewski (gospodarz domu, w którym zamieszkała Bronka), Tadeusz Barański, Jerzy Block (śpiewak w pociągu), Andrzej Brzeski (urzędnik przyprowadzający Bronkę do Różyckiego), Romuald Drobaczyński (policjant), Paweł Galia (mężczyzna rozmawiający z Bronką przy przemarszu wojsk), Ryszard Jabłoński (chłopak szatkujący kapustę w sklepie rodziców Kwiryny), Aleksander Kalinowski (chłopak szatkujący kapustę w sklepie rodziców Kwiryny), Agnieszka Kruszewska, Jan Kucharski, Herman Lercher, Andrzej Szenajch, Jacek Strzemżalski (kolega dziewcząt), Wojciech Turowski, Marek Wytysiński, Marek Wudkowski, Barbara Majewska (nie występuje w napisach), Wojciech Skibiński (nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1986 - Maria Ciunelis Wawrzyn "Radaru" (przyznawany przez tygodnik "Radar")
Pierwowzory
- Pierwowzór: DZIEWCZĘTA Z NOWOLIPEK
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Pola Gojawiczyńska
Patrz także:
- 1985 - RAJSKA JABŁOŃ
