RAJSKA JABŁOŃ
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1985
- Premiera: 1986. 04. 14
- Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Barwny. 110 min.
Początek lat dwudziestych. Kwiryna i Roman są już małżeństwem i razem prowadzą sklep przy ulicy Mylnej. Częstą klientką w sklepie jest młoda blondynka. Roman wie, że dziewczyna znajduje się w trudnych warunkach i stara się jej dopomóc, co powoduje gwałtowny wybuch zazdrości ze strony Kwiryny. Pani Raczyńskiej udało się wydać Ameikę za bogatego aptekarza z Leszna. Kwiryna odwiedza koleżankę, ale niewiele mają sobie do powiedzenia. Kwiryna kupuje kamienicę. Pomimo wielkiej miłości do męża, zapisuje dom wyłącznie na siebie, gdyż boi się jego rozrzutności. Aptekarz wybiera się z żoną i teściową na pogrzeb prezydenta Narutowicza. W czasie uroczystości pogrzebowych Amelka nagle mdleje. Zmartwiona pani Raczyńska podejrzewa u córki anemię. Bronka pracuje jako sekretarka w Towarzystwie Dobroczynności. Jej zwierzchniczką jest Magdalena Piędzicka - żona Ignasia. Panie działające w Towarzystwie skarżą się, że ładna sekretarka "bałamuci" im mężów. Magdalena zaprasza Bronkę do domu i prosi, aby zmieniła swoje zachowanie. W odpowiedzi na zarzuty dziewczyna składa wymówienie. Gdy opuszcza dom Piędzickich, zauważa ją Ignaś. Amelka z nudów zaczyna szyć sukienki dla sierot i odnosi je na plebanię. Tam poznaje Andrzeja, bratanka proboszcza i zaczyna z nim flirtować. Kolporter gazet Gończyk donosi o tym służącej księdza. Zaniepokojony proboszcz postanawia natychmiast wysłać Andrzeja z Warszawy. Amelka ciężko przeżywa rozstanie z młodym człowiekiem. Nie zauważa nawet, że mąż przyjął do pracy nowego, przystojnego prowizora. W biurze adresowym Ignacy odnajduje miejsce zamieszkania Bronki. Odżywają dawne uczucia. Dziewczyna ulega mu bez oporów. Pogłębia się konflikt między Kwiryna a Romanem, który uważa, że żona przywiązuje zbyt wielką wagę do pieniędzy. Pragnie bardziej korzystać z życia. Zaprasza Kwirynę do nocnego lokalu, gdzie spotykają aptekarza i Amelkę. Wśród fordanserek Roman nagle spostrzega blondynkę z Mylnej, obiekt zazdrości Kwiryny. Jest oburzony, sądzi, że gdyby w swoim czasie pomogli jej finansowo, nie musiałaby wykonywać upokarzającego zawodu. Rozgorycz ona Kwiryna opuszcza lokal. Oficyna kamienicy zakupionej przez Kwirynę znajduje się w bardzo złym stanie i powinna zostać zburzona. Roman nie chce się na to zgodzić, gdyż musiałby wyeksmitować najuboższych lokatorów. Proponuje prowizoryczne podstemplowanie ścian. Niezadowolona Kwiryna wyraża zgodę, ponieważ wciąż namiętnie kocha męża. Romans Ignasia i Bronki wchodzi w fazę kryzysu. Piędzicki nie chce porzucić żony, wobec czego Bronka zaczyna spotykać się z innymi mężczyznami. Amelka czuje się coraz gorzej, nie skutkują żadne lekarstwa. Prowizor mówi dziewczynie, że przyczyną stałych niedomagań jest brak zmysłowej miłości. Wkrótce sam zostaje jej kochankiem. Proponuje, aby porzuciła aptekarza, ale Amelce brakuje odwagi. Prowizoryczny remont nie zapobiega nagłemu runięciu oficyny. Kwiryna z narażeniem życia ratuje z gruzów dziecko. Robi wyrzuty Romanowi, że nie pozwolił jej wcześniej zburzyć budynku. Okazuje się, że Roman jest chory na raka krwi. Kwiryna nie uświadamia sobie grozy tej choroby. Śmierć męża staje się dla niej niespodziewanym ciosem. Amelka prawie co wieczór spotyka się z prowizorem. Aptekarz domyśla się, ale woli nie reagować. Pewnego wieczoru żona wyznaje mu prawdę. Zdenerwowany prosi o tabletkę weronalu. Amelka wsypuje mu do szklanki całą zawartość fiolki. Następnego ranka pani Raczyńska z przerażeniem stwierdza, że jej zięć nie żyje. Kolporter Gończyk wie, że Amelka zdradzała męża. Donosi o tym policji. Podejrzana o trucicielstwo zasiada na lawie oskarżonych. Ignacy porzuca Magdalenę i zamieszkuje z Bronką. Chce zrobić karierę polityczną i kandydować na posła w nadchodzących wyborach. Bronią obserwuje jego wystąpienie w czasie przedwyborczego mitingu. Rażą ją poglądy Ignasia, przestaje idealizować kochanka, wreszcie opuszcza go. W procesie Amelki zapada wyrok uniewinniający. Wraca do domu załamana psychicznie, ponieważ dowiedziała się o bliskim ślubie kochanka. Nadchodzą Święta Wielkanocne. Kwiryna zaprasza Amelkę i Bronkę na "święcone". Nastrój spotkania jest wyjątkowo przykry. Po śmierci Romana Kwiryna straciła chęć do życia, Amelkę zaś dręczą wyrzuty sumienia. Po wyjściu od Kwiryny samotna Bronka idzie ulicą i na wpół bezwiednie kieruje się wprost na jadący samochód. Ginie na miejscu. W tym samym czasie Amelka nie wytrzymuje napięcia psychicznego i wobec służącej przyznaje się do zabójstwa męża. W finale słychać jej rozpaczliwy krzyk. [Joanna Piątek; ; Filmowy Serwis Prasowy 1986/1]
Ekipa
- Reżyseria: Barbara Sass
- Reżyser II: Romuald Drobaczyński, Wacław Radecki
- Współpraca reżyserska: Grażyna Rećko, Mikołaj Wolski
- Scenariusz: Barbara Sass
- Zdjęcia: Wiesław Zdort
- Operator kamery: Janusz Gauer, Andrzej Wyrozębski
- Współpraca operatorska: Jan Ossowski, Tadeusz Obuchowicz
- Oświetlenie: Piotr Obłoza
- Scenografia: Władysław Bielski, Jerzy Sajko
- Scenograf II: Lucyna Krzemińska
- Współpraca scenograficzna: Adam Magajewski, Krzysztof Benedek
- Dekoracja wnętrz: Wiesława Chojkowska, Teresa Gruber
- Kostiumy: Barbara Ptak, Renata Własow, Małgorzata Zduleczny
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Mazowieńska, Jadwiga Bakanacz
- Muzyka: Zbigniew Raj
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice)
- Dyrygent: Antoni Wit
- Konsultacja muzyczna: Zofia Grudzińska, Małgorzata Przedpełska (nie występuje w czołówce)
- Realizacja nagrań: Marta Bogucka (współpraca), Kazimierz Kucharski (współpraca)
- Dźwięk: Krzysztof Grabowski, Małgorzata Lewandowska
- Imitator dźwięku: Stanisław Hojden
- Montaż: Maria Orłowska
- Współpraca montażowa: Henryka Dancygier, Małgorzata Inowolska, Urszula Roguska
- Charakteryzacja: Ewa Symko, Elżbieta Malka-Hen
- Współpraca charakteryzatorska: Grażyna Brajcka, Dorota Czerwińska
- Konsultacja: Jerzy Kasprzycki, Antoni Byszewski, Jan Wiśniewski, Wiesław Adamowski, Józef Galica
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Fotosy: Krzysztof Wellman
- Kierownictwo produkcji: Ryszard Straszewski, Arkadiusz Piechal
- Kierownictwo produkcji II: Janusz B. Czech, Tomasz Orlikowski, Bożena Sarniak, Michał Ślósarski
- Współpraca produkcyjna: Urszula Kowalińska, Andrzej Łukaszczyk
- Administracja: Bogusław Wierzbicki, Elżbieta Dulska
- Współpraca administratorska: Hanna Bąk
- Rekwizyty: Wojciech Borowski, Dariusz Brus, Andrzej Kęmpczyński, Jerzy Wołowiec
- Kierownictwo budowy dekoracji: Jan Szwagrzyk, Waldemar Weiss
- Garderoba: Danuta Gryżewska, Małgorzata Przemyłska, Katarzyna Wrona
- Sekretariat planu: Helena Guściora
- Sekretariat grupy: Maria Jakubowska, Jadwiga Wyrzykowska
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Kadr, Telewizja Polska
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Izabela Drobotowicz-Orkisz (Bronka Mossakowska), Ewa Kasprzyk (Kwiryna), Marta Klubowicz (Amelka Raczyńska), Piotr Bajor (Roman, mąż Kwiryny), Krzysztof Kolberger (Ignacy Piędzicki, kochanek Bronki), Mariusz Dmochowski (aptekarz Filip, mąż Amelki), Iga Cembrzyńska (Raczyńska, matka Amelki), Jan Englert (Jan Cichocki, prowizor w aptece męża Amelki, jej kochanek), Zofia Czerwińska (ciotka Kwiryny), Anna Romantowska (Magdalena Piędzicka, żona Ignacego), Danuta Kowalska (klientka sklepu Kwiryny, fordanserka), Jadwiga Polanowska (Katarzyna, służąca Amelki), Edward Rączkowski (Kleofas Gończyk), Jolanta Bohdal (gość u Amelki), Barbara Jędraszak, Elżbieta Kilarska, Krystyna Kołodziejczyk (Aniela Tisowa, gospodyni Cichockiego), Hanna Lachman, Małgorzata Leśniewska, Irena Malarczyk-Kalita, Barbara Martynowicz, Ewa Serwa-Galia (żona wynajmującego mieszkanie od Kwiryny), Ewa Symko, Ewa Szczecińska, Monika Szewczyk, Monika Świtaj (pracownica apteki), Marek Bargiełowski (obrońca Amelki), Tadeusz Borowski (lekarz Romana), Jan Karol Falewicz, Józef Kalita (mieszkaniec zawalonej kamienicy Kwiryny), Juliusz Lisowski (uczestnik odczytu Piędzickiej), Jan Łopuszniak (sędzia na procesie Amelki), Henryk Machalica (prokurator oskarżający Amelkę), Józef Pieracki (ksiądz, opiekun Andrzeja), Julian Tyszko, Krzysztof Wieczorek, Zdzisław Winiarczyk, Paweł Zdort, Marek Frąckowiak (mężczyzna wynajmujący mieszkanie od Kwiryny; nie występuje w czołówce), Andrzej Grabarczyk (Andrzej; nie występuje w czołówce), Andrzej Krasicki (inżynier; nie występuje w czołówce), Andrzej Szenajch (uczestnik odczytu Piędzickiej; nie występuje w czołówce), Andrzej Żółkiewski (mężczyzna pod Mostem Poniatowskiego podczas zamachu majowego; nie występuje w czołówce)
Pierwowzory
- Pierwowzór: RAJSKA JABŁOŃ
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Pola Gojawiczyńska
Patrz także:
- 1985 - DZIEWCZĘTA Z NOWOLIPEK


















