KONIEC WAKACJI (1974)
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1974
- Premiera: 1975. 03. 31
- Gatunek: Film psychologiczny, Film dla dzieci (młodzieży)
- Dane techniczne: Barwny. 2474 m. 86 min.
Ekranizacja znanej powieści Janusza Domagalika, tłumaczonej na wiele języków, nagrodzonej m.in. państwową nagrodą austriacką i wpisanej na międzynarodową, honorową Listę im. Hansa Christiana Andersena. Akcja filmu rozgrywa się na Śląsku (zdjęcia realizowano głównie w Szopienicach). Reżyserowi Stanisławowi Jędryce, który sam pochodzi z Sosnowca, zależało na oddaniu niepowtarzalnego śląskiego pejzażu i specyficznego lokalnego klimatu. Kilka tygodni wakacji to dla 14-letniego bohatera okres przyspieszonego dojrzewania. Przeżywa pierwszą miłość i pierwszy poważny dramat spowodowany rozpadem małżeństwa rodziców. Pierwszy raz świadomie przeciwstawia się agresji w swoim środowisku i po raz pierwszy w życiu czuje się odpowiedzialny za drugiego człowieka, ciężko chorego starego nauczyciela. W trudnych, konfliktowych sytuacjach musi samodzielnie oceniać rzeczywistość i dokonywać własnych wyborów. Tak staje się dojrzałym, krytycznie myślącym człowiekiem.
Ostatni dzień roku szkolnego. Podczas uroczystości słabnie w dusznej auli stary nauczyciel, któremu spieszy z pomocą jeden z uczniów, ósmoklasista Jurek. Chłopiec staje się mimowolnym świadkiem szantażowania jednego z kolegów przez grupę żądających pieniędzy rozwydrzonych chłopców; próbuje skłonić poszkodowanego do wyjawienia nazwisk prześladowców, lecz ten zastraszony woli milczeć, by się nie narazić paczce.
W domu spotyka Jurka następne rozczarowanie: nie zastaje tam ani matki, ani jej rzeczy. Poruszony biegnie do kopalni, by od ojca dowiedzieć się, dokąd wyjechała, ale ojciec zbywa go opowieścią o na-głej konieczności wyjazdu do sanatorium - Jurek czuje, że nie jest to cała prawda...
Ukojenia szuka zawiedziony chłopiec wśród stadka ulubionych gołębi; w trakcie kolejnych poszukiwań swego pupila "Rudego" poznaje tajemniczą dziewczynę. Wkrótce spotyka Elżbietę ponownie, dowiaduje się, że przebywa na wakacjach u krewnych i wkrótce wraca do rodziców, do Warszawy. Wracając znad stawu spotykają szkolną koleżankę Jurka, Irenę, która nie ukrywając sympatii do chłopca złośliwie drażni Elżbietę. Urażona biernością Jurka Elżbieta zostawia go bez słowa na ulicy; wtedy dopiero chłopiec zdaje sobie sprawę, jak bardzo ją polubił...
Zazdrosny o ładną kuzynkę Zbyszek zawiadamia Jurka o rzekomym wyjeździe Elżbiety, ale gdy zmartwiony chłopiec szuka pocieszenia wśród gołębi, nagle zjawia się tam i dziewczyna; po wyjaśnieniu nieporozumienia wybiegają pogodzeni na ulicę i nawet rzęsista ulewa nie mąci ich radości. Dopiero niespodziewany widok pijanego ojca przywraca Jurkowi wspomnienie wyjazdu matki; chłopiec pojmuje, że złe przeczucia nie myliły go...
Któregoś dnia odwiedza Jurka "Gruby", kolega z klasy, prosząc o pomoc w sprowadzeniu lekarza do ciężko chorego starego nauczyciela. W pierwszej chwili Jurek odmawia, ale ostatecznie rezygnuje ze spotkania z Elżbietą i decyduje się na czuwanie przy chorym...
Podczas wizyty u dziadków Jurek przypadkowo dowiaduje się, że matka nie wyjechała do sanatorium, ale odeszła od ojca. Zbulwersowany, pragnie poważnie porozmawiać z ojcem, poznać przyczyny decyzji matki - ojciec zbywa go jednak półprawdami, stara się omijać przykry i drażliwy temat. Rozdrażniony i zniecierpliwiony postawą ojca Jurek postanawia wyjechać do matki, przebywającej u siostry w Warszawie i od niej dowiedzieć się wszystkiego.
Pobyt u ciotki staje się jednak kolejnym rozczarowaniem: okazuje się, że matka wyjechała nad morze, że odeszła od ojca i postanowiła połączyć się z innym. Jurek rozumie, że jego przyjazd do Warszawy był pomyłką, że powinien wrócić do ojca, któremu na pewno będzie potrzebny. Po powrocie wprost z dworca idzie do kopalni. Ojciec ze wzruszeniem dostrzega w nim teraz partnera i przyjaciela; nie wie jednak, że gdy przekazuje mu od Elżbiety maskotkę - kościanego słonika, radość zamąci chłopcu wspomnienie z warszawskiego dworca, gdy ujrzał, jak Elżbietę witał inny chłopak...
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Stanisław Jędryka
- Scenariusz: Janusz Domagalik
- Zdjęcia: Jacek Korcelli
- Scenografia: Teresa Barska
- Kostiumy: Mirosław Woźnica
- Muzyka: Maciej Małecki
- Dźwięk: Stanisław Piotrowski
- Montaż: Halina Nawrocka
- Charakteryzacja: Zdzisława Namysław
- Kierownictwo produkcji: Urszula Orczykowska
- Produkcja: Zespół Filmowy Panorama
- Obsada aktorska: Marek Sikora (Jurek), Agata Siecińska (Elżbieta), Józef Nalberczak (ojciec Jurka), Tadeusz Białoszczyński (profesor Pilarski "Parasol"), Bolesław Płotnicki (dziadek Jurka)
Nagrody
- 1975 - Poznań (FF dla Dzieci)-Poznańskie Koziołki w kategorii fabularnych filmów aktorskich Srebrne; 4 Ogólnopolski Festiwal Filmów dla Dzieci i Młodzieży (3-6.04)
- 1975 - Janusz Domagalik Poznań (FF dla Dzieci)-nagroda GK ZHP (Główna Kwatera Związku Harcerstwa Polskiego)
- 1975 - Moskwa (MFF)-nagroda Ministra Oświaty ZSRR
- 1975 - Moskwa (MFF)-nagroda jury dziecięcego
- 1976 - Teheran (MFF dla Dzieci)-Złota Statuetka
- 1976 - Teheran (MFF dla Dzieci)-dyplom irańskiego Radia i Telewizji
- 1976 - Teheran (MFF dla Dzieci)-wyróżnienie irańskiego Ministerstwa Kultury i Sztuki
- 1979 - Linz (MFF)-wyróżnienie
Pierwowzory
- Pierwowzór: KONIEC WAKACJI
- w czołówce filmu brak informacji o pierwowzorze literackim scenariusza
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Janusz Domagalik



















