KUKUŁKA W CIEMNYM LESIE
- Tytuł alternatywny: KUKACKA V TEMNEM LESE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Czechosłowacja
- Rok produkcji: 1985
- Premiera: 1986. 05. 09
- Język: czeski, niemiecki, polski
- Dane techniczne: Barwny. 2689 m. 94 min.
Metaforyczny tytuł dobrze oddaje przesłanie filmu. "Kukułka w ciemnym lesie" to opowieść o dziecku boleśnie skonfrontowanym z rzeczywistością wojny. Droga małej Emilki przez złowrogi las śmierci i cierpienia rozpoczyna się w chwili, gdy hitlerowcy zabijają jej ojca, a matkę wywożą w nieznanym kierunku. Następnie dziewczynka trafia do Łodzi. Tu, w Głównym Urzędzie Badania Ras i ds. Przesiedleń dziękuje Opatrzności, że dała jej jasne włosy i błękitne oczy. Zakwalifikowana jako typ nordycki unika brutalnego traktowania, któremu poddawane są inne dzieci. Zamiast bólu fizycznego czeka ją jednak inny - związany z niszczeniem rodzinnej i narodowej tożsamości. Emilka przechodzi proces germanizacji w paramilitarnym zakładzie wychowawczym. Następnie trafia do rodziny komendanta obozu pracy. Tu ma być ostatecznie przygotowana do funkcji wzorowej niemieckiej dziewczyny, mającej w przyszłości rodzić III Rzeszy nieustraszonych niemieckich żołnierzy. Jego żona, Frida, przykuta do wózka inwalidzkiego, znęca się nad dziewczynką. Ostra interwencja Kukucka przerywa te praktyki. Kukuck ma nadzieję, że zdobywa miłość dziecka . . . Gdy wojska niemieckie zaczynają się wycofywać, Kukuck zostawia żonę. Zabiera Emilkę i w cywilnym ubraniu, z cudzymi dokumentami, ucieka. Jako były więzień otrzymuje zezwolenie na pobyt w strefie angielskiej. Rozpoznany ginie z rąk goniącego go tłumu. Emilka odnajduje matkę w praskim mieszkaniu.
Twórcy filmu sugestywnie pokazali "krzyżową drogę" dziecka sukcesywnie odrywanego nie tylko od własnych korzeni, ale i od dzieciństwa. Na duszy naiwnej i niewinnej Emilki wojna odciska mroczne piętno. Uczy ją nie tylko hartu ducha i wprawy w znoszeniu cierpień. Zapoznaje także z elementarzem obłudy. Wszczepia toksyny zimnej, wykalkulowanej nienawiści. Wyposaża w cyniczną świadomość, że bez tych cech przetrwanie i końcowe zwycięstwo jest niemożliwe. Dostrzega to jej niemiecki opiekun, mówiąc: "Ona jest o wiele bardziej niemiecka niż my". Dlatego chociaż kukułka opuści pewnego dnia ciemny las, jego cień być może nie opuści jej już nigdy.
Ekipa
- Reżyseria: Antonin Moskalyk
- Reżyser II: Helena Rohanova, Andrzej Swat
- Zdjęcia: Jiri Samal
- Operator II: Pavel Dosoudil
- Scenografia: Bohumil Pokorny, Jerzy Śnieżawski
- Scenograf II: Roman Hladik, Edmund Siekierski
- Dekoracja wnętrz: Andrzej Holc (w napisach nazwisko: Holz), Jaroslav Chytry
- Projekty kostiumów: Libuse Prażakova
- Kostiumy: Renata Kochańska, Eva Studecka
- Muzyka: Ivan Kurz
- Wykonanie muzyki: Filmowa Orkiestra Symfoniczna CSR (Czechosłowacja)
- Dyrygent: Mario Klemens
- Dźwięk: Vojtech Voracek
- Montaż: Josef Valusiak
- Charakteryzacja: Frantisek Cizek
- Konsultacja: Vlastislav Kroupa
- Kierownictwo produkcji: Tadeusz Lampka, Miroslav Dousek
- Kierownictwo produkcji II: Eva Charvatova, Wiesława Karwańska, Zbigniew Żmigrodzki
- Sekretariat planu: Zdena Barochova
- Współpraca realizatorska: D. Cisarovska, Tomas Cervenka, Vl. Hajkova, K. Hanzlik, Zd. Hurnik, M. Jirouskova, F. Klema, P. Kolinsky, K. Marik, M. Mejer, M. Nedved, Jiri Novak, M. Petru, K. Imrz, E. Stankova, Jan Svoboda, J. Simonova, E. Voborska, Elżbieta Bartosz, Juliusz Donajski, Janusz Dwornik, Zygmunt Laskowski, Stefan Napiórkowski, Mirosław Marchwiński, M. Matysik, Marzena Owczarek, Jerzy Pieszka, Ewa Prokop, Jerzy Radziwoń, Jacek Ryniewicz, Franciszek Szydełko, Aleksander Wołowski, M. Żołnierczyk
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Profil, Studio Filmowe Barrandov (IV Grupa Dramaturgiczno-Produkcyjna)
- Współpraca produkcyjna: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Atelier: Studio Filmowe Barrandov
- Laboratorium: Studio Filmowe Barrandov
- Obsada aktorska: Miroslava Souckova (Emilka Fejfarova), Oleg Tabakow (Otto Kukuck, komendant obozu Stutthof), Alicja Jachiewicz (Frida Kukuck, żona komendanta), Vilem Besser (nauczyciel), Mila Myslikova (frau Kramer, dyrektorka "domu dziecka"), Jolanta Grusznic (Wanda, służąca Kukucków), Rafał Wieczyński (Staszek), Joachim Lamża (harmonista), J. Andresikova, K. Belohradsky, I. Birkova, A. Filip, A. Karelova, Vl. Peterkova, J. Ticha, P. Travnicek, V. Vickova, Adam Baumann (strażnik w KL Stutthof; w napisach nazwisko: Bauman), Zbigniew Bartoszek, Andrzej Bielski (członek Komisji Indentyfikacyjnej), Henryk Hunko (Niemiec stający przed Komisją Identyfikacyjną), Mieczysław Janowski (żołnierz brytyjski pomagający Komisji Identyfikacyjnej), Józef Kaczyński (były więzień KL Stutthof), Igor Kujawski (więzień numer 16710), Irena Laskowska (urzędniczka Komisji Identyfikacyjnej), Sylwester Maciejewski (esesman Knopke), Ferdynand Matysik (członek Komisji Indentyfikacyjnej), Jerzy Pieszka, Kazimierz Wysota (żołnierz brytyjski; nie występuje w napisach)
Pierwowzory
- Pierwowzór: DZIECI Z TABLICZKĄ
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Eduard Pergner
- Autor pierwowzoru: Zdenek Karl Slaby
