SZTUCZKI
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2007
- Premiera: 2007. 10. 26
- Dane techniczne: Barwny. 95 min.
Okres zdjęciowy: 15 lipca - 30 sierpnia 2006. Plenery: Wałbrzych.
Tytułowe "sztuczki" to drobne gry z losem, jakie uprawia para bohaterów, usiłując wpłynąć na bieg wydarzeń. Nie są interesowni: raz owe sztuczki dotyczą ich, kiedy indziej znów obcych ludzi, którym chcieliby nieco pomóc, jak np. pechowemu handlarzowi jabłek, od którego nikt nie kupuje owoców. Oboje wiedzą jednak, że gra z losem wymaga niekiedy długotrwałych zabiegów i starań, różnych poświęceń z ich strony. Los jest bowiem przekupny: jeśli ma nam coś dać, często domaga się czegoś w zamian.
6 - letni Stefek i jego 17 - letnia siostra Elka mieszkają w obskurnej kamienicy w Wałbrzychu. Ich matka jest ekspedientką w sklepie warzywnym, ojca Stefek nie pamięta: przed laty porzucił żonę i dzieci dla innej kobiety. Synowi została po nim tylko mocno zniszczona, pomazana fotografia, dająca dość mgliste wyobrażenie o tym, jak faktycznie wygląda jego rodzic. Pewnego dnia chłopiec widzi na dworcu mężczyznę w garniturze i z teczką, który wydaje mu się podobny do postaci na zdjęciu. Pytana o to Elka oświadcza jednak, że to kto inny. Stefek jej nie wierzy i odtąd regularnie bywa na dworcu, gdzie obserwowany przez niego mężczyzna codziennie przesiada się w drodze do pracy. Czasami chłopcu udaje się zamienić z nim parę słów dzięki zastosowaniu jednej ze swoich sztuczek polegającej na rzucaniu na tory garści drobniaków w celu opóźnienia odjazdu pociągu. Pewnego dnia ta sama sztuczka spowoduje wreszcie, że mężczyzna w ogóle nie zdąży wsiąść na czas do wagonu i zostanie na peronie.
Ponieważ matka spędza całe dnie w sklepie, Stefek pozostaje przeważnie pod opieką siostry, która zastępuje mu, jak sama mówi, oboje rodziców. Dziewczyna marzy o pracy we włoskiej firmie działającej w mieście i z tego powodu pilnie uczy się włoskiego. Na razie dorabia w barze zmywając naczynia, ale traktuje to jako tymczasowe zajęcie. Spotyka się z Jerzym, chłopakiem z sąsiedztwa, który zabiera ją na przejażdżki motocyklem lub starym amerykańskim samochodem. Na te wspólne wycieczki załapuje się również Stefek, którego Elka chce mieć stale na oku.
Chłopca pochłaniają jednak głównie próby zbliżenia się do domniemanego ojca. Jest przekonany, że wreszcie go odzyska, choćby to wymagało szczególnych wyrzeczeń. Jest jednak gotów wiele poświęcić w tym celu. Trzymając wytrwale kciuki za siostrę podejmującą kolejne próby zdobycia wymarzonej posady, Stefek jednocześnie próbuje sterować losem w tej najważniejszej dla niego sprawie. W swoje starania o odzyskanie ojca wciąga już nie tylko Elkę, ale i zakochanego w niej Jurka. [TVP]
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Jakimowski
- Reżyser II: Ewa Bakalarska, Szymon Jakubowski
- Scenariusz: Andrzej Jakimowski
- Zdjęcia: Adam Bajerski
- Operator kamery: Adam Bajerski
- Operator kamery II: Rafał Wieczorek
- Asystent operatora obrazu: Paweł Żelasko, Paweł Kincel
- Współpraca operatorska: Filip Dąbrowski, Krzysztof Strąbski, Zbigniew Jakubowski, Lenka Dmitrowa, Magdalena Pawłowicz
- Asystent operatora Steadicam: Maciej Kowalski
- Oświetlenie: Paweł Cichocki (mistrz), Filip Kwiatkowski, Sebastian Stecko
- Wózkarz: Tomasz Grzywacz, Maciej Ciesielski (współpraca)
- Obsługa agregatu: Włodzimierz Skrzypczak, Krzysztof Grupiński
- Korekta barwna: Rafał Wieczorek, Ewa Chudzik
- Naświetlenie: Jarosław Migała
- Ścięcie negatywu: Teresa Janicka, Bożena Kolendo, Elżbieta Kossek
- Scenografia: Ewa Jakimowska
- Scenograf II: Jacek Merc
- Współpraca scenograficzna: Jakub Baltyn
- Rekwizyty: Kazimierz Grudzień
- Współpraca rekwizytorska: Kamil Kościelski, Janusz Mozguła
- Kostiumy: Aleksandra Staszko
- Asystent kostiumografa: Olga Kieszkowska
- Muzyka: Tomasz Gąssowski
- Wykonanie muzyki: Leszek Matecki (włoska gitarka), Mateusz Pospieszalski (akordeon), Waldemar Polowy (akordeon), Tomasz Gąssowski
- Realizacja nagrań: Tomasz Dukszta, Piotr Kokosiński, Tomasz Gąssowski
- Dźwięk: Maria Chilarecka, Aleksander Musiałowski
- Współpraca dźwiękowa: Krzysztof Stasiak
- Technik dźwięku: Rafał Piłkowski, Sławomir Ciołkowski
- Imitator dźwięku: Jan Woźniak
- Zgranie dźwięku: Tomasz Dukszta (Dolby Digital), Maria Chilarecka (Dolby Digital), Aleksander Musiałowski (Dolby Digital)
- Montaż: Cezary Grzesiuk
- Asystent montażysty: Sebastian Korwin-Kulesza
- Charakteryzacja: Magdalena Łęcka
- Charakteryzator II: Anna Dąbrowska
- Efekty specjalne: Rafał Wieczorek (cyfrowe)
- Projekty graficzne: Jacek Merc
- Fotosy: Magdalena Pawłowicz
- Kierownictwo produkcji: Mariusz Mielczarek
- Kierownictwo produkcji II: Agata Deka
- Asystent kierownika produkcji: Aneta Tatarczuk, Maciej Szczygieł, Michał Kuraś
- Kierownictwo planu: Leszek Jarosz
- Dyżurny planu: Krzysztof Ochenkowski
- Sekretariat grupy: Ewa Płaza
- Sekretariat planu: Natalia Łozowska
- Administracja: Elżbieta Roguska
- Producent: Andrzej Jakimowski
- Produkcja: Zjednoczenie Artystów i Rzemieślników, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa), Telewizja Polska - Agencja Filmowa, Canal+ Polska, Opus Film
- Współpraca produkcyjna: Sephia, Adam Production, Studio Filmowe Jakimowski
- Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Kierownictwo laboratorium: Małgorzata Roguska
- Współfinansowanie: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Dystrybucja: Kino Świat (firma dystrybucyjna)
- Obsada aktorska: Damian Ul (Stefek), Ewelina Walendziak (Elka, siostra Stefka), Tomasz Sapryk (ojciec Stefka i Elki), Rafał Guźniczak (Jerzy), Iwona Fornalczyk (matka Stefka i Elki), Joanna Liszowska (Violka), Andrzej Golejewski (bezdomny z wózkiem), Grzegorz Stelmaszewski (Turek), Simeone Matarelli (Leone), Krzysztof Ławniczak (zawiany pan z teczką), Roman Baranowicz (Pigiel), Katarzyna Kołeczek (dziewczyna z baru), Dorota Wierzbicka-Matarelli (espedientka sprzątająca), Krystyna Dmochowska (ekspedientka królowa), Maciej Stępniak (Zbyszek), Julia Mańkowska (recepcjonistka w firmie), Dariusz Bronowicki (asystent), Mieczysław Dziekański (Pytel), Lidia Michałuszek (szefowa baru; w napisach nazwisko: Michaluszek), Aleksandra Żaczek (kelnerka), Andrzej Łanczont (mężczyzna z jabłkami), Marzena Sztuka (matka Violki), Krzysztof Bucki, Lech Dyblik (mężczyzna na ulicy), Włodzimierz Dyła, Aleksander Janiszewski, Jerzy Pal, Juliusz Rodziewicz, Zbigniew Szymczyk (konduktor; w napisach nazwisko: Szymczak), Mariusz Sudenis, Krzysztof Tysnarzewski, Anna Walkowiak, Jan Węglowski, Hanna Zbyryt
Nagrody
- 2007 - Wenecja (MFF)-Nagroda Europa Cinema dla Najlepszego Filmu Europejskiego
- 2007 - Wenecja (MFF)-wyróżnienie UNICEF
- 2007 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Grand Prix (Wielka Nagroda Jury "Złote Lwy")
- 2007 - Adam Bajerski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za zdjęcia
- 2007 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda Stowarzyszenia Zagranicznych Organizatorów Polskich Festiwali
- 2007 - Mannheim-Heidelberg (Międzynarodowy Festiwal Filmowy)-Nagroda Specjalna Jury
- 2007 - Mannheim-Heidelberg (Międzynarodowy Festiwal Filmowy)-Wyróznienie Jury Właścicieli Kin
- 2007 - Damian Ul Tokio (MFF)-nagroda aktorska
- 2007 - Sao Paulo (MFF)-Nagroda Specjalna Jury
- 2007 - Kars (Festival of European Films on Wheels)-Brązowa Gęś
- 2007 - Thessaloniki (International Thessaloniki Film Festival)-Nagroda Wartości Ludzkich
- 2007 - Bratysława (Międzynarodowy Festiwal Filmowy)-Nagroda FIPRESCI
- 2007 - Adam Bajerski Bydgoszcz (do 1999 Toruń; 2000-2009 Łódź) (Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Plus Camerimage")-Nagroda Główna w Konkursie Filmów Polskich pełna nazwa festiwalu: Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych "Plus Camerimage"
- 2007 - Tbilisi (MFF)-Nagroda Główna "Złoty Prometeusz"
- 2007 - Tbilisi (MFF)-Nagroda im. Siergieja Paradżanowa za "wysoki poziom artystyczny i wrażliwość"
- 2008 - Angers (Premier Plans)-Nagroda Specjalna Jury
- 2008 - Angers (Premier Plans)-Nagroda Publiczności
- 2008 - Złota Taśma (przyznawana przez Koło Piśmiennictwa SFP)-w kategorii: film polski
- 2008 - Andrzej Jakimowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza reżyseria
- 2008 - Tomasz Sapryk Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza drugoplanowa rola męska
- 2008 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa Nagroda Publiczności
- 2008 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy film
- 2008 - Andrzej Jakimowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz
- 2008 - Adam Bajerski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2008 - Maria Chilarecka Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2008 - Aleksander Musiałowski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy dźwięk
- 2008 - Damian Ul Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: odkrycie roku
- 2008 - Zittau (Neisse Filmfestival)-Wielka Nagroda Jury
- 2008 - Paryż - Chatenay-Malabry (Festival du Film Chatenay-Malabry)-Wielka Nagroda Jury
- 2008 - Baku (East-West International Film Festival)-Nagroda Jury Młodzieżowego
- 2008 - Ewelina Walendziak Rabat (Międzynarodowy Festiwal Filmów Autorskich)-nagroda aktorska
- 2008 - Kijów - Odessa (Open Ukrainian Film Festival)-Wielka Nagroda Jury
- 2008 - Miami (Międzynarodowy Festiwal Filmowy)-Grand Prix
- 2008 - Nowy Jork (The New York Polish Film Festival)-Nagroda "Ponad Granicami" im. Krzysztofa Kieślowskiego za "uniwersalne ludzkie wartości, za to co we współczesnym świecie tak rzadkie; za optymizm i ciepło i wreszcie za to, co jest kwintesencją sztuki i za magię"
- 2008 - Andrzej Jakimowski Świdnica (Festiwal Reżyserii Filmowej)-"Złoty Dzik" za "kunszt reżyserski i umiejętność posługiwania się poetyckim językiem filmowym"
- 2008 - Toruń (Międzynarodowy Festiwal Filmowy TofiFest)-"Złoty Anioł" dla najlepszego filmu polskiego
- 2008 - Ińsko (Ińskie Lato Filmowe)-"Złota Rybka"
Varia
- Piosenka: O, O, O BALEJDONO
- Muzyka piosenki (-nek) : Tomasz Gąssowski
- Słowa piosenki (-nek) : Ewa Jakimowska
- Wykonanie piosenki (-nek) : Jolanta Kroplewska-Kilian, Krzysztof Bucki
- Piosenka: KLUCZ ŻURAWI
- Muzyka piosenki (-nek) : Tomasz Gąssowski
- Słowa piosenki (-nek) : W. Ziółkowski
- Wykonanie piosenki (-nek) : Jolanta Kroplewska-Kilian, Krzysztof Bucki


















