PORA UMIERAĆ
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 2007
- Premiera: 2007. 10. 19
- Dane techniczne: Czarno-biały (negatyw: FujiFilm). 104 min.
Okres zdjęciowy: 16 maja - 23 czerwca 2006. Plenery: Otwock k. Warszawy.
Tak jak Krystyny Feldman rolą życia okazała się zagrana w wieku 88 lat postać Nikifora, tak starsza od niej o rok Danuta Szaflarska (rocznik 1915) dała brawurowy popis swoich umiejętności aktorskich w filmie "Pora umierać", gdzie wystąpiła już jako dama 92 - letnia, ale wspaniałej formy mógłby jej pozazdrościć niejeden 60 - latek. Jej występ doceniło jury FPFF w Gdyni w 2007 r. , gdzie aktorka zdobyła nagrodę za główną rolę kobiecą (za rolę Anieli otrzymała również Orła - Polską Nagrodę Filmową). Ponadto dziełu Doroty Kędzierzawskiej przyznano też nagrodę za dźwięk, nagrodę dziennikarzy i Złotego Klakiera dla najdłużej oklaskiwanego filmu. Obraz ten doceniono również na festiwalach w Trieście, San Francisco, Leeds i Malmoe oraz na krajowych festiwalach i przeglądach.
"Pora umierać" to utrzymana w nostalgicznej, poetyckiej tonacji (jak zresztą wszystkie filmy Doroty Kędzierzawskiej) opowieść o starości, przemijaniu i samotności, o pragnieniu bycia potrzebnym aż do końca, o wierności zasadom i wartościom, które nie powinny ustępować przed naporem nowego tylko dlatego, że to nowe jest silniejsze, bardziej przebojowe, zachłanne. W filmie niewiele się dzieje, ale od wydarzeń i wartkich dialogów ważniejsze są tu nastroje, spojrzenia, gesty.
Bohaterka filmu, sędziwa pani Aniela, mieszka z ukochaną suczką Filą w przedwojennej, mocno już nadgryzionej zębem czasu drewnianej willi pod Warszawą, utrzymanej w stylu falenicko - otwockim. Po latach dzielenia obszernego lokum z licznymi, dokwaterowanymi jej lokatorami, wreszcie pozbywa się ostatniego z nich. Znów może się poczuć naprawdę u siebie. Z satysfakcją i dumą właścicielki przechadza się po opustoszałych pomieszczeniach, wierzy, że teraz zacznie nowy etap w życiu. Ale syn Witek, który odwiedza ją od czasu do czasu z wnuczką, otyłą 8 - latką w okularach, nie zamierza spełniać matczynych marzeń o zamieszkaniu z nią z powrotem w rodzinnym domu. Nie ma na to również ochoty ani jego żona Marzenka, która nigdy nie była z teściową w najlepszych stosunkach, ani wnuczka, bardziej zainteresowana otrzymaniem w prezencie babcinego pierścionka niż mieszkaniem w nieciekawym dla niej miejscu. Na domiar złego, staruszkę nachodzą wysłannicy jej nowobogackiego sąsiada, który chętnie odkupiłby atrakcyjną działkę, a drewnianą ruderę po prostu rozebrał, żeby nie zasłaniała mu widoku. Dla Anieli jednak ten dom ma przede wszystkim wartość sentymentalną i nie wyobraża sobie jego sprzedaży: to przecież jej młodość, życie rodzinne, rozliczne pamiątki i wspomnienia. Każdy kąt, każdy sprzęt ma tutaj swoją historię, która jest także jej historią. Staruszka liczy więc, że syn przynajmniej wyperswaduje sąsiadowi próby wywierania na nią nacisków. Zamiast tego odkrywa jednak, że Witek potajemnie, późnym wieczorem, odwiedził wraz z żoną sąsiada, i że to właśnie on, a nie synowa, usiłuje dogadać się z "wrogiem" za plecami matki.
Wzburzona nielojalnością i zdradą syna Aniela dochodzi do wniosku, że w takiej sytuacji pora umierać. Odwołuje telefonicznie dalsze wizyty syna, zakrywa kirem lustra, zatrzymuje stary zegar, wkłada czarną suknię, zapala świecę i z różańcem w rękach układa się na łóżku, by czekać na śmierć. Szybko jednak zmienia zdanie. Postanawia działać, biorąc sprawy w swoje ręce. [TVP]
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Dorota Kędzierzawska
- Scenariusz: Dorota Kędzierzawska
- Zdjęcia: Artur Reinhart
- Scenografia: Albina Barańska, Artur Reinhart
- Dekoracja wnętrz: Albina Barańska
- Kostiumy: Katarzyna Morawska
- Muzyka: Włodzimierz Pawlik
- Dźwięk: Reinhard Stergar
- Montaż: Dorota Kędzierzawska, Artur Reinhart
- Charakteryzacja: Natalia Król
- Kierownictwo produkcji: Michał Bisaga
- Producent: Artur Reinhart, Piotr Miklaszewski, Wojciech Maryański
- Produkcja: Kid Film, Tandem Taren-To
- Obsada aktorska: Danuta Szaflarska (Aniela), Krzysztof Globisz (Witek, syn Anieli), Patrycja Szewczyk (wnuczka Anieli), Kamil Bitau (Romek Fiodor "Dostojewski"), Robert Tomaszewski (natręt)
Nagrody
- 2007 - Marcin Kasiński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 2007 - Kacper Habisiak Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 2007 - Michal Pajdiak Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 2007 - Danuta Szaflarska Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za pierwszoplanową rolę kobiecą
- 2007 - Dorota Kędzierzawska Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda dziennikarzy
- 2007 - Dorota Kędzierzawska Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-"Złoty Klakier", nagroda Radia Gdańsk dla reżysera najdłużej oklaskiwanego filmu
- 2007 - Dorota Kędzierzawska Rzeszów (Festiwal Filmów Optymistycznych "Happy End")-Grand Prix - Złota Ryba
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Triest (MFF)-Specjalne Wyróżnienie Jury
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Triest (MFF)-Nagroda Publiczności
- 2008 - Danuta Szaflarska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa w kategorii: najlepsza główna rola kobieca
- 2008 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy film
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz
- 2008 - Artur Reinhart Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze zdjęcia
- 2008 - Włodzimierz Pawlik Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza muzyka
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy montaż
- 2008 - Artur Reinhart Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy montaż
- 2008 - Danuta Szaflarska Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia")-Nagroda aktorska
- 2008 - Dorota Kędzierzawska San Francisco (MFF)-Nagroda Chrisa Holtera za "humor w filmie"
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Nowy Jork (The New York Polish Film Festival)-Nagroda Specjalna za "wyjątkowo wrażliwe potraktowanie trudnego głęboko humanistycznego tematu"
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Świdnica (Festiwal Reżyserii Filmowej)-Nagroda im. Wojciecha Jerzego Hasa za "niezwykłą konsekwencję w budowaniu nastroju filmu i twórczą współpracę z operatorem"
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Brązowa Statuetka Leliwity - Nagroda Główna
- 2008 - Danuta Szaflarska Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: Najlepsza Rola Kobieca w sezonie 2007/2008
- 2008 - Dorota Kędzierzawska Leeds (Międzynarodowy Festiwal Filmowy)-Nagroda Publiczności
- 2009 - Dorota Kędzierzawska Malmo (International Female Film Festival)-Nagroda Główna
- 2009 - Dorota Kędzierzawska Malmo (International Female Film Festival)-Nagroda Publiczności
- 2009 - Artur Reinhart Zimbabwe (Międzynarodowy Festiwal Filmów Kobiecych)-Nagroda za zdjęcia



















