DON GABRIEL
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1966
- Premiera: 1966. 09. 01
- Gatunek: Komedia, Film wojenny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2629 m. 92 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (13)
Akcja filmu rozpoczyna się 31 sierpnia 1939 roku. Profesor Gabriel Tomicki, rozmiłowany w kulturze niemieckiej humanista, sprzecza się na zebraniu z prof. Dogiem-Leśniewskim, subtelnym znawcą kultury francuskiej. Tomicki, zafascynowany osiągnięciami ducha germańskiego, nie wierzy ani w wojnę, ani w barbarzyństwo Niemców. Jego niechęć do adwersarza wynika jednak także z przyczyn pozanaukowych. Gabriel w skrytości ducha zazdrości Dogowi sukcesów edytorskich i powodzenia u kobiet. Dzień później wybucha II wojna światowa. Tomicki postanawia zaciągnąć się do wojska. Bezskutecznie. Podczas nalotu w schronie zbliża się do Florentyny - fordanserki z klubu nocnego, a zarazem sąsiadki, której przez lata prawie nie zauważał. Wspólnie uciekają ze stolicy. Wokół nich rozkręca się z coraz większą siłą machina wojenna. Ludzkie dramaty mieszają się z nieudolnością dowódców i powszechnym chaosem. Tomicki zakochuje się we Florentynie i dzięki niej leczy swój zadawniony kompleks erotyczny. Los sprawia także, że udaje mu się zaciągnąć do wojska i wykazać niepoślednią odwagą. Pewnego dnia przypadkiem spotyka Doga-Leśniewskiego. Ale obaj giną.
Film Ewy i Czesława Petelskich stanowi interesującą próbę syntetycznego ujęcia problemu, któremu na imię "Wrzesień 1939". W dziejach polskiej kinematografii była to próba pierwsza i może dlatego zakończona tylko połowicznym sukcesem. Tytułowa rola Gabriela, mimo że obarczona wieloma niekonsekwencjami scenariuszowymi, pozwoliła Bronisławowi Pawlikowi błysnąć wielkim talentem. Aktor potrafił uwiarygodnić pełnego sprzeczności bohatera i ukazać go jako pełnego dobrej woli intelektualistę zabłąkanego między śmiercionośny huk bomb i złowrogi szczęk bagnetów.
Ekipa
- Reżyseria: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- Reżyser II: Sylwester Szyszko
- Współpraca reżyserska: Henryk Bielski, Ludomir Motylski
- Scenariusz: Józef Hen
- Zdjęcia: Kazimierz Konrad
- Operator kamery: Zbigniew Hartwig
- Współpraca operatorska: Eugeniusz Gawrysiak
- Scenografia: Adam T. Nowakowski
- Współpraca scenograficzna: Zdzisław Staszewski, Halina Sułkowska-Zachara
- Kostiumy: Edward Grochulski
- Współpraca kostiumograficzna: Alicja Ptaszyńska, Jolanta Komorowska
- Muzyka: Jerzy Maksymiuk
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Stefan Marczyk
- Dźwięk: Leonard Księżak
- Montaż: Felicja Rogowska
- Współpraca montażowa: Jerzy Pękalski
- Charakteryzacja: Anna Śmiech-Dąbrowska
- Współpraca charakteryzatorska: Janina Sękowska
- Konsultacja: J Nowakowski
- Kierownictwo produkcji: Edward Zajicek
- Kierownictwo produkcji II: Jerzy Laskowski
- Współpraca produkcyjna: Tadeusz Chojnacki, Edward Szymański
- Sekretariat planu: Mieczysława Kaut
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Iluzjon
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Bronisław Pawlik (profesor Gabriel Tomicki), Barbara Krafftówna (Florentyna), Ryszarda Hanin (Helena), Igor Śmiałowski (doktor Stanisław Dog-Leśniewski), Gustaw Lutkiewicz (komendant Legii Straceńców), Aleksander Fogiel (Taborek, sąsiad Tomickiego), Zdzisław Karczewski (generał), Emil Karewicz (pułkownik Suchecki), Wacław Kowalski (Hawrot, żołnierz Legii Straceńców), Irena Laskowska (mecenasowa), Ignacy Machowski (sekretarz gabinetu prezydenta Starzyńskiego), Hanna Małkowska (Emilka, gosposia Tomickiego), Andrzej May (Pinkiewicz, porucznik Legii Straceńców), Leon Niemczyk (Leukamer, oficer niemiecki), Marian Opania (harcerz Sznitko, mieszkaniec w domu Tomickiego), Alfreda Passendorfer, Bogusław Sochnacki (sierżant w Legii Straceńców), Tadeusz Somogi (żołnierz Legii Straceńców), Mieczysław Stoor (pułkownik Wołodia), Roman Sykała (sturmbannfuhrer SS), Anna Wesołowska, Bogumił Antczak (sąsiad Tomickiego w schronie; nie występuje w napisach), Bohdan Ejmont (ochotnik do Legii Straceńców; nie występuje w napisach), Wiktor Grotowicz (urzędnik Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego występujący na naradzie w sprawię zmiany ortografii; nie występuje w napisach), Jerzy Janeczek (żołnierz Legii Straceńców; nie występuje w napisach), Eugeniusz Kamiński (adiutant generała; nie występuje w napisach), Krzysztof Kieślowski (żołnierz Legii Straceńców; nie występuje w napisach), Andrzej Krasicki (sąsiad Tomickiego; nie występuje w napisach), Włodzimierz Kwaskowski (sierżant przed Dowództwem Okręgu Korpusu; nie występuje w napisach), Juliusz Lubicz-Lisowski (mężczyzna przed Dowództwem Okręgu Korpusu; nie występuje w napisach), Józef Łodyński (asystent profesora Tomickiego na konferencji ds. reformy ortografii; nie występuje w napisach), Bohdana Majda (kobieta w schronie; nie występuje w napisach), Czesław Piaskowski (dozorca w kamienicy Tomickiego; nie występuje w napisach), Sylwester Przedwojewski (żołnierz wybierający ochotników; nie występuje w napisach), Andrzej Siedlecki (student przed Dowództwem Okręgu Korpusu; nie występuje w napisach), Stanisław Tylczyński (członek prezydium konferencji ds. reformy ortografii; nie występuje w napisach), Marian Wojtczak (nie występuje w czołówce; informacja za "Słownikiem Biograficznym Teatru Polskiego T. 2"), Wojciech Zagórski (sąsiad Tomickiego; nie występuje w napisach), Ewa Zdzieszyńska (kobieta w schronie; nie występuje w napisach), Antoni Żukowski (sąsiad Tomickiego w schronie; nie występuje w napisach)
Pierwowzory
- Pierwowzór: CZYN
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Gabriel Karski
- Pierwowzór: TEN I TAMTEN BRZEG
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Jerzy Putrament
