NAGANIACZ
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1963
- Premiera: 1964. 01. 10
- Gatunek: Film wojenny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2355 m. 80 min.
Plenery: okolice Sokołowa.

- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (10)
Psychologiczny dramat wojenny: losy byłego uczestnika Powstania Warszawskiego, który ostatniej wojennej zimy ukrywa zbiegłych z transportu węgierskich Żydów, a gdy przez tragiczny przypadek Niemcy zabijają zbiegów, zostaje posądzony o zdradę.
Ostania wojenna zima. Przez Polskę przejeżdżają nadal transporty skazanych na zagładę Żydów. Grupie więźniów z Węgier udaje się ucieczka. Niemcy urządzają polowanie. Strzelają nie tylko do zwierząt, ale i do ludzi, do ukrywających się Żydów. Ocalała z masakry dziewczyna ucieka od Michała, sądzi bowiem, że to on był sprawcą tej strasznej rzezi.
Ekipa
- Reżyseria: Ewa Petelska, Czesław Petelski
- Współpraca reżyserska: Karol Dąbrowski, Wojciech Solarz
- Scenariusz: Roman Bratny
- Zdjęcia: Stefan Matyjaszkiewicz
- Współpraca operatorska: Wiesław Rutowicz, Józef Letkier, Marian Wawrzyniak
- Scenografia: Wojciech Krysztofiak
- Współpraca scenograficzna: Wiesława Chojkowska, Halina Dobrowolska, Zdzisław Staszewski
- Kostiumy: Alicja Ptaszyńska
- Muzyka: Tadeusz Baird
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Narodowa (Warszawa) (zespół kameralny)
- Dyrygent: Witold Rowicki
- Dźwięk: Krzysztof Grabowski
- Współpraca dźwiękowa: Jan Szmańda
- Montaż: Felicja Rogowska
- Współpraca montażowa: Elżbieta Kurkowska
- Charakteryzacja: Anna Śmiech
- Współpraca charakteryzatorska: Romualda (Romana) Baszkiewicz
- Kierownictwo produkcji: Ryszard Straszewski
- Współpraca produkcyjna: Barbara Pec-Ślesicka, Wiesław Grzelczak
- Produkcja: Zespół Filmowy Kamera
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Bronisław Pawlik (Michał), Maria Wachowiak (Węgierka), Krystyna Borowicz (rotmistrzowa), Aleksander Fogiel (Budyta), Wacław Kowalski (Tomasik), Ryszard Pietruski (Jaworek), Tadeusz Somogi (łącznik z rozkazem dla Michała; w czołówce nazisko: Samogi), Stefan Bartik (człowiek ze spalonej leśniczówki), Bohdan Ejmont (oficer radziecki), Henryk Grynberg (węgierski Żyd), Ruth Taru-Kowalska (Żydówka w białym szalu uciekająca z dzieckiem), Andrzej Krasicki (niemiecki oficer - myśliwy mordujący Żydów), Herman Lercher (węgierski Żyd), Elżbieta Lotenberg (węgierska Żydówka; w napisach nazwisko: Lottenberg), Gustaw Lutkiewicz (człowiek z karabinem), Henryk Nysenzweig (węgierski Żyd), Sylwester Przedwojewski (niemiecki oficer - myśliwy mordujący Żydów), Zdzisława Życzkowska (matka Jaworka), Anna Jaraczówna (węgierska Żydówka; nie występuje w czołówce), Szymon Szurmiej (Żyd; nie występuje w napisach)
Nagrody
- 1964 - Ewa Petelska Nagroda Państwowa II stopnia
- 1964 - Czesław Petelski Nagroda Państwowa II stopnia
- 1964 - Locarno (MFF)-nagroda FIPRESCI
- 1964 - Locarno (MFF)-Nagroda Specjalna Jury
Pierwowzory
- Pierwowzór: NAGANIACZ
- Opowiadanie ze zbioru "Ślad": Warszawa, 1946. W czołówce filmu nie ma informacji o pierwowzorze literackim scenariusza, informacja za słownikiem "Współcześni pisarze i badacze literatury. T. 1".
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Roman Bratny

















