OSTATNI KURS
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1963
- Premiera: 1963. 08. 06
- Gatunek: Film kryminalny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2586 m. 90 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (18)
"Rasowy kryminał", "Kryminał z biglem" - tak brzmiały tytuły recenzji po premierze "Ostatniego kursu". Pojawiły się też wprawdzie głosy krytyczne, lecz stanowiły mniejszość. Podczas pracy nad filmem Jan Batory wzorował się na klasycznych kryminałach brytyjskich, w których często suspense czy wręcz makabra łagodzone bywają przez odpowiednią dawkę humoru (zazwyczaj czarnego). Reżyser zaangażował aktorów o wyrazistym emploi, co sprawia, że widz niemal od razu wie, kto jest bohaterem pozytywnym, a kto "czarnym charakterem". Scenariusz wyszedł spod pióra Joego Alexa (naprawdę Maciej Słomczyński), etatowego w latach sześćdziesiątych autora sensacyjnych widowisk telewizyjnych ("Kobra") i powieści detektywistycznych. W okolicach Trójmiasta od pewnego czasu powtarzają się tajemnicze morderstwa taksówkarzy, ślady wskazują na tło rabunkowe. Kierujący śledztwem porucznik Szymański z początku podejrzewa, że w zabójstwa zamieszany jest Kowalski, którego zmiennik dopiero co zginął. Dopiero dzięki splotowi przypadków stróżom prawa udaje się wpaść na bardziej wiarygodny trop. A wiedzie on prosto do uwodzicielskiej Krystyny, piosenkarki występującej w nocnych lokalach. Okazuje się, że taksówkarze byli niepotrzebnymi świadkami zbrodniczego procederu: dyrektorzy wielkich przedsiębiorstw, którym pali się grunt pod nogami z powodu dokonanych nadużyć, zwabiani są w pułapkę, obiecuje im się umożliwienie ucieczki za granicę, po czym po zainkasowaniu pokaźnych sum - morduje. Szefową bandy okazuje się Krystyna, która w chwili aresztowania popełnia samobójstwo. W roli Krystyny wystąpiła popularna podówczas piosenkarka Barbara Rylska.
Ekipa
- Reżyseria: Jan Batory
- Reżyser II: Aleksander Sajkow
- Współpraca reżyserska: Ludmiła Niedbalska, Mieczysława Taraszkiewicz
- Scenariusz: Joe Alex (pseud.)
- Dialogi: Joe Alex (pseud.), Jan Batory
- Zdjęcia: Antoni Wójtowicz
- Operator kamery: Henryk Depczyk
- Współpraca operatorska: Ludwik Pełka, Tadeusz Zając, Jacek Mierosławski
- Scenografia: Roman Wołyniec
- Współpraca scenograficzna: Tadeusz Myszorek, Wiesław Śniadecki, Ignacy Gaworkiewicz
- Kostiumy: Tatiana Manżett
- Muzyka: Adam Walaciński
- Dźwięk: Jan Radlicz
- Montaż: Krystyna Batory
- Współpraca montażowa: Lena Deptuła
- Charakteryzacja: Maria Lasnowska
- Współpraca charakteryzatorska: Mirosław Jakubowski
- Kierownictwo produkcji: Stanisław Daniel
- Kierownictwo produkcji II: Antoni Gniewkowski
- Współpraca produkcyjna: Antoni Rosiak, Włodzimierz Mazurkiewicz
- Produkcja: Zespół Filmowy Syrena
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Barbara Rylska (piosenkarka Krystyna, szefowa bandy), Magdalena Sokołowska (Marysia, narzeczona Henryka), Stanisław Mikulski (taksówkarz Henryk Kowalski), Wieńczysław Gliński (porucznik Szymański), Adolf Chronicki (Burycz, dyrektor garbarni), Tadeusz Gwiazdowski (taksówkarz Kazik Górski, zmiennik Kowalskiego), Emil Karewicz (barman Jurek, członek bandy), Hugo Krzyski (kapitan Radzikowski), Zbigniew Zemło (sierżant), Leon Załuga (taksówkarz), Tadeusz Kosudarski ("Czarny", członek bandy), Ryszard Pietruski (Adam, członek bandy), Roman Sykała (dyrektor), Lech Grzmociński (bandzior napastujący Krystynę; nie występuje w czołówce), Zbigniew Jabłoński (kolejny dyrektor na Zielonej 8; nie występuje w czołówce), Wiesława Kwaśniewska (kobieta na postoju taksówek; nie występuje w czołówce), Dobrosław Mater (barman; nie występuje w czołówce), Stanisław Michalski (wywiadowca MO na motocyklu; nie występuje w czołówce), Ryszard Ronczewski (bandzior napastujący Krystynę; nie występuje w czołówce), Jan Rudnicki (mężczyzna w lokalu "Orion"; nie występuje w napisach), Włodzimierz Skoczylas (gość przy barze; nie występuje w czołówce), Lech Skolimowski (kierownik sklepu w którym pracuje Marysia, narzeczona Kowalskiego; nie występuje w czołówce)
Varia
- Piosenka: JAKI PAN BĘDZIE
- Muzyka piosenki (-nek) : Piotr Hertel
- Słowa piosenki (-nek) : Agnieszka Osiecka
- Wykonanie piosenki (-nek) : Barbara Rylska
- Piosenka: POWIEDZ, GDZIE BĘDZIESZ NOCĄ
- Muzyka piosenki (-nek) : Romuald Żyliński
- Słowa piosenki (-nek) : Andrzej Bianusz
- Wykonanie piosenki (-nek) : Barbara Rylska
Pierwowzory
- Pierwowzór: ŚMIERĆ I KOWALSKI
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Joe Alex (pseud.)
