TARPANY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1961
- Premiera: 1962. 02. 14
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2616 m. 96 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (21)
Mało znany film Kazimierza Kutza, będący - jak twierdził sam reżyser - próbą "trafienia do szerokiej publiczności". Miejscem akcji "Tarpanów" jest położony w mazurskiej głuszy ośrodek doświadczalno-hodowlany, w którym prowadzi się próby "zdziczania" tytułowych czworonogów. Nietrudno się domyślić, że proces ów ma doprowadzić do ponownego przystosowania zwierząt do życia w naturalnych warunkach i, co za tym idzie, wzmocnienia rasy. Tymczasem przywracanie tarpanów naturze wiąże się nieuchronnie ze "zdziczaniem" zajmujących się tym ludzi. Przede wszystkim kierownika ośrodka, niegdysiejszego powstańca warszawskiego, człowieka zgorzkniałego i zamkniętego w sobie, który całymi dniami samotnie przebywa w puszczy. Jego żona Nina czuje się zaniedbywana i coraz gorzej znosi jednostajne życie na odludziu. Pewnego dnia w ośrodku pojawia się Jędrek, młody tramp łakomy letnich przygód (z jego punktu widzenia reżyser prowadzi narrację). Zaczyna zabiegać o względy Basi, świeżo upieczonej absolwentki zootechniki. Ta wszakże skrycie kocha kierownika, lecz wszelkie próby zbliżenia się doń nie przynoszą efektu. Osią fabuły są uczuciowe i psychologiczne perypetie rozgrywające się w tym damsko - męskim "czworokącie". Największymi zaletami filmu są wszakże, rozgrywające się "obok" kluczowych wątków, humorystyczne scenki rodzajowe oraz zdjęcia puszczy i tytułowych koni. Godne uznania jest też aktorstwo naturszczyka, a zarazem mistrza hippiki Karola Rómmla, który wcześniej błysnął talentem w "Lotnej" Andrzeja Wajdy. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Kazimierz Kutz
- Reżyser II: Andrzej Czekalski
- Współpraca reżyserska: Marian Ziętkiewicz, Krystyna Dyjowa
- Scenariusz: Marian Brandys, Stanisław Kowalewski, Kazimierz Kutz
- Zdjęcia: Wiesław Zdort
- Operator kamery: Stanisław Śliskowski, Maciej Kijowski
- Współpraca operatorska: Czesław Grabowski
- Oświetlenie: Stefan Słoński
- Scenografia: Jan Grandys
- Współpraca scenograficzna: Andrzej Płocki, Maria Szafran, Albert Kuchnia
- Kostiumy: Marian Kołodziej
- Muzyka: Wojciech Kilar
- Wykonanie muzyki: Orkiestra Polskiego Radia (Warszawa)
- Dyrygent: Michał Baranowski
- Dźwięk: Stanisław Piotrowski
- Współpraca dźwiękowa: Waldemar Kamizela, Kazimierz Siczek
- Montaż: Irena Choryńska
- Współpraca montażowa: Krzysztof Osiecki
- Charakteryzacja: Zbigniew Dobracki, Jadwiga Raińska
- Konsultacja: Karol Rómmel
- Kierownictwo produkcji: Tadeusz Karwański
- Kierownictwo produkcji II: Marek Dobrowolski
- Współpraca produkcyjna: Zenon Wolniakowski, Zbigniew Tołłoczko
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Kadr
- Obsada aktorska: Ewa Krasnodębska (Nina, żona kierownika ośrodka doświadczalnego), Teresa Tuszyńska (Basia), Andrzej Szalawski (Adam, kierownik ośrodka doświadczalnego), Jerzy Jogałła (Jędrek), Irena Orzecka (matka Niny), Karol Rómmel (masztalerz Zych), Jerzy Turek (Jan Stolarz, zalotnik Basi), Władysław Głąbik (przedstawiciel zarządu Samopomocy Chłopskiej), Henryk Hunko (listonosz), Marek Kępiński, Zygmunt Molik, Józef Pieracki (przedstawiciel zarządu Samopomocy Chłopskiej), Andrzej Szajewski, Bogdan Baer (nie występuje w czołówce)
