MATKA JOANNA OD ANIOŁÓW
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1960
- Premiera: 1961. 02. 09
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2996 m. 103 min.
Plenery: Józefów pod Łodzią.
Scenariusz tego filmu powstał na motywach znanego opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza. Akcja utworu literackiego i filmu toczy się w XVIII wieku na Smoleńszczyźnie, w położonym na odludziu klasztorze. Miejscowe zakonnice, wraz z ich przeoryszą Joanną opętał diabeł. Z pomocą zgromadzeniu przybywa młody egzorcysta - ksiądz Suryn. Jego zabiegi, modlitwa i umartwienia okazują się jednak bezowocne. Co więcej, kapłanowi zaczyna się udzielać atmosfera dziwnego niepokoju, panująca w klasztorze. Coraz częściej przeżywa duchowe rozterki, coraz częściej czuje się zagubiony. Nie zdaje sobie sprawy, że u źródła jego problemów tkwi jak najbardziej świecka miłość do matki Joanny. To ona popycha Suryna do dramatycznego kroku. Ksiądz postanawia uleczyć ukochaną kobietę nawet za cenę grzechu śmiertelnego... Rabin, u którego szuka pomocy, wyjawia mu prawdę: "Miłość jest na dnie wszystkiego". Do ludzkiej, ziemskiej miłości nie chcą jednak, nie mogą, czy też nie są w stanie się przyznać ani ksiądz Suryn, ani Matka Joanna od Aniołów. Opowiadanie Iwaszkiewicza, nasycone atmosferą niesamowitości i mrocznego mistycyzmu, jest również subtelną analizą ludzkich uczuć. Właśnie skomplikowana materia uczucia, łączącego Suryna i Joannę najbardziej zafrapowała scenarzystów. Jerzy Kawalerowicz tak mówił o tym w jednym z wywiadów: "W noweli Iwaszkiewicza zainteresowała mnie sprawa, która jest bardzo bliska nam wszystkim: sprawa uczuć. To jest film o naturze człowieka. Mimo bardzo specyficznego doboru postaci i realiów rozgrywa się w filmie konflikt uczuć ludzi w habitach o psychice ludzi bez habitów". Mimo tak jednoznacznych deklaracji "Matka Joanna od Aniołów" nie poddaje się jednoznacznej interpretacji. "Klasztorny melodramat", traktat o konflikcie "boskości" i "ludzkości" w człowieku, filozoficzna rozprawa na temat problemu zła? "Matka Joanna..." do dziś frapuje, zastanawia, intryguje, prowokuje do kolejnych pytań...
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Jerzy Kawalerowicz
- Scenariusz: Tadeusz Konwicki, Jerzy Kawalerowicz
- Zdjęcia: Jerzy Wójcik
- Scenografia: Roman Mann, Tadeusz Wybult
- Kostiumy: Roman Mann, Tadeusz Wybult
- Muzyka: Adam Walaciński
- Dźwięk: Józef Bartczak
- Montaż: Wiesława Otocka
- Charakteryzacja: Teresa Tomaszewska, Roman Kęsikowski
- Kierownictwo produkcji: Ludwik Hager
- Produkcja: Studio Filmowe Kadr
- Obsada aktorska: Lucyna Winnicka (matka Joanna od Aniołów), Mieczysław Voit (2 role: ksiądz Józef Suryn, rabin), Anna Ciepielewska (siostra Małgorzata)
Nagrody
- 1961 - Cannes (MFF)-Nagroda Specjalna Jury
- 1961 - Lucyna Winnicka Nagroda Francuskiej Akademii Filmowej-Kryształowa Gwiazda
- 1961 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego
- 1961 - Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; przyznana w 1962
- 1962 - Jerzy Kawalerowicz Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
- 1962 - Jerzy Wójcik Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
- 1963 - Oberhausen (MFF Krótkometrażowych)-nagroda młodych krytyków zachodnioniemieckiech
- 1966 - Lucyna Winnicka Panama (MFF)-nagroda "Tribunascope"
- 1966 - Anna Ciepielewska Panama (MFF)-nagroda "Tribunascope"
- 1966 - Zygmunt Zintel Panama (MFF)-nagroda "Tribunascope"
Pierwowzory
- Pierwowzór: MATKA JOANNA OD ANIOŁÓW
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Jarosław Iwaszkiewicz
