PRAWDZIWY KONIEC WIELKIEJ WOJNY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1957
- Premiera: 1957. 10. 10
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2448 m. 85 min.
Plenery: Warszawa (ul. Świętokrzyska, Łazienki).
Wymowa tytułu jest jasna. Każda "wielka wojna", trwająca lata i angażująca miliony ludzkich istnień nie kończy się wraz z podpisaniem traktatów pokojowych. Ciągnie się nieraz jeszcze bardzo długo, deformując sumienia, kalecząc psychikę, rujnując więzi międzyludzkie. I nie ma na to wpływu fakt, że odgłosy strzałów dawno już umilkły, a alarmy przeciwlotnicze nie zrywają nikogo w środku nocy. Tych, którzy wyszli cało z wojennej zawieruchy, jej cień prześladuje nieraz aż do śmierci. Tak jak bohaterów opowiadania Jerzego Zawieyskiego "Prawdziwy koniec wielkiej wojny" oraz powstałego na jego podstawie filmu Jerzego Kawalerowicza ("Matka Joanna od Aniołów", "Austeria", "Faraon"). Róża, młoda żona Juliusza Zborskiego, traci wszelką nadzieję na powrót męża z obozu koncentracyjnego. Wiąże się ze swym zwierzchnikiem, profesorem Stęgieniem. Niestety, wkrótce, wbrew wszelkiemu prawdopodobieństwu, Juliusz wraca do domu. Jest wrakiem człowieka, chory, wyniszczony, niemal niezdolny do normalnego życia. Dalszy związek Róży ze Stęgieniem staje pod znakiem zapytania. Oboje nie wiedzą, co robić. Pewni są tylko jednego: nie wolno Zborskiemu wyrządzić jeszcze jednej krzywdy. Róża, mimo prób, nie może nawiązać kontaktu z mężem, z którego obozowe doświadczenia uczyniły zupełnie innego, obcego człowieka. Juliusz z kolei nie zamierza być obiektem litości ani swoim stanem wymuszać troski i zainteresowania. Rozumie dramatyczne rozterki żony. Widzi, że swoim powrotem odebrał jej szansę na normalną, w miarę szczęśliwą egzystencję. Wie, że zarówno dla innych, jak i dla samego siebie jest już tylko trudnym do zniesienia balastem. Wybiera więc jedyne godne w swym mniemaniu wyjście z sytuacji - samobójstwo. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Jerzy Kawalerowicz
- Współpraca reżyserska: Janusz Morgenstern, Maria Starzeńska, Zofia Suchecka
- Scenariusz: Jerzy Zawieyski, Jerzy Kawalerowicz
- Zdjęcia: Jerzy Lipman
- Operator kamery: Jerzy Wójcik
- Współpraca operatorska: Andrzej Gronau, Czesław Grabowski
- Oświetlenie: Tadeusz Zając
- Scenografia: Roman Mann
- Współpraca scenograficzna: Roman Wołyniec
- Dekoracja wnętrz: Cecylia Wróblewska (w napisach imię: Czesława), Bohdan Słowik
- Kierownictwo budowy dekoracji: Franciszek Trzaskowski
- Kostiumy: Lidia Grysiówna
- Muzyka: Adam Walaciński
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Polskiego Radia (Katowice)
- Dyrygent: Konrad Bryzek
- Dźwięk: Józef Bartczak
- Współpraca dźwiękowa: Jerzy Bolesławski, Henryk Klimczak
- Montaż: Wiesława Otocka
- Współpraca montażowa: Zenon Piórecki
- Charakteryzacja: Halina Sieńska, Halina Turant
- Kierownictwo produkcji: Ludwik Hager
- Współpraca produkcyjna: Zygmunt Wójcik, Zbigniew Brejtkopf
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Kadr
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Lucyna Winnicka (Róża Zborska), Janina Sokołowska (gosposia Józia), Roland Głowacki (Juliusz, mąż Zborskiej), Andrzej Szalawski (profesor Stęgień), Olga Bielska (Irena), Helena Dąbrowska (kwiaciarka), Janina Jabłonowska (żona psychiatry), Edward Gliński (dozorca Szymek), Kazimierz Dębowski (psychiatra Ludwik), Zdzisław Leśniak (mężczyzna na ulicy prowadzący orszak weselny), Gustaw Lutkiewicz (Henryk Thiel, kierownik biblioteki), Maciej Maciejewski (kierownik budowy), Tadeusz Minc (Wacław, mąż Ireny), Mariusz Gorczyński (gość na przyjęciu; nie występuje w napisach), Eugeniusz Kamiński (SS-man; nie występuje w czołówce), Andrzej Kopiczyński (nie występuje w czołówce), Czesław Piaskowski (gestapowiec; nie występuje w czołówce), Leonard Pietraszak (gość na przyjęciu; nie występuje w czołówce), Ryszard Ronczewski (więzień obozu; nie występuje w czołówce), Hanna Stankówna (dziewczyna naulicy; nie występuje w czołówce), Maria Wachowiak (gość na przyjęciu; nie występuje w czołówce), Lech Wojciechowski (nie występuje w czołówce)
Pierwowzory
- Pierwowzór: PRAWDZIWY KONIEC WIELKIEJ WOJNY
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Jerzy Zawieyski
