CIEŃ (1956)
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1956
- Premiera: 1956. 05. 01
- Gatunek: Film obyczajowy, Film sensacyjny
- Dane techniczne: Czarno-biały. 2678 m. 98 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (13)
Sensacyjny dramat społeczny; tytułowy "Cień", człowiek bez twarzy kojarzy się bohaterom trzech nowel (akcja toczy się podczas okupacji i krótko po wojnie) z napotykanymi przez nich postaciami - prowokatora, zdrajcy i sabotażysty. Mężczyzna skacze z pędzącego pociągu i ginie. Identyfikację uniemożliwia zmasakrowana twarz i brak jakichkolwiek dokumentów. Ale prowadzący śledztwo oficer milicji twierdzi: "I włos ma swój cień, cóż dopiero człowiek. Poszukasz cienia, po cieniu faceta rozpoznasz . . ." Dwie następujące po sobie opowieści zdają się zaprzeczać temu twierdzeniu. Nie wiadomo, na przykład, do tej pory, jak to się stało, że podczas wojny doszło do krwawego starcia dwóch grup bojowych należących do tej samej organizacji podziemnej. A kapitan Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który udawał się do bandy "Malutkiego", by zgładzić jej dowódcę, musiał zabić w decydującym momencie również swego towarzysza, ponieważ zaczął go podejrzewać o zdradę . . . Dopiero trzecie zdarzenie podsuwa pewne rozwiązanie zagadki. Młody chłopak złapany w cudzej marynarce twierdzi, że należała ona do człowieka, który wyskoczył z pociągu i się zabił. Chłopak rozpoznał go bowiem jako organizatora sabotażu w jednej z kopalń śląskich. Jego nazwisko pojawiało się i w poprzednich opowieściach.
Ekipa
- Reżyseria: Jerzy Kawalerowicz
- Asystent reżysera: Kazimierz Kutz (w czołówce nazwisko: Kuc)
- Współpraca reżyserska: Maria Starzeńska, Andrzej Czekalski, Andrzej Brzozowski
- Scenariusz: Aleksander Ścibor-Rylski
- Zdjęcia: Jerzy Lipman
- Operator II: Jerzy Matuszkiewicz
- Współpraca operatorska: Jan Laskowski, Janusz Zachwajewski
- Oświetlenie: Aleksander Lewandowski
- Scenografia: Roman Mann
- Współpraca scenograficzna: Adam T. Nowakowski, Alfred Kaznowski
- Dekoracja wnętrz: Jerzy Szeski
- Współpraca dekoratorska: M Niedźwiedzka
- Kostiumy: Jerzy Szeski
- Muzyka: Andrzej Markowski
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Śląska (Stalinogród [Katowice]) (orkiestra)
- Dyrygent: Karol Stryja
- Dźwięk: Leszek Wronko
- Współpraca dźwiękowa: Józef Dąbrowski, Jerzy Szczeciński
- Montaż: Wiesława Otocka
- Współpraca montażowa: Irena Choryńska
- Charakteryzacja: Teresa Tomaszewska, Mieczysław Pośmiechowicz
- Fotosy: Andrzej Gronau
- Kierownictwo produkcji: Stefan Adamek
- Kierownictwo produkcji II: Eugeniusz Gielba
- Kierownictwo zdjęć: Zbigniew Ronert, Antoni Kieda
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Kadr
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Obsada aktorska: Zygmunt Kęstowicz (Knyszyn), Adolf Chronicki (Karbowski), Emil Karewicz (Jasiczka, prowokator NSZ), Ignacy Machowski ("Cień" Biskupik), Tadeusz Jurasz (Mikuła), Bolesław Płotnicki (kolejarz), Bohdan Ejmont (oficer WP), Marian Łącz (Stefan), Zdzisław Szymański (chłop z ręką na temblaku), Halina Przybylska (chłopka), Antoni Jurasz (porucznik WP Antoni), Wiesław Gołas (bojowiec z organizacji podziemnej), Barbara Połomska (przyjaciółka Stefana), Stanisław Mikulski ("Blondyn", członek organizacji podziemnej), Roman Kłosowski (Witold, członek organizacji podziemnej), Witold Pyrkosz ("Malutki", dowódca oddziału NSZ), Zygmunt Zintel (woźnica), Janusz Strachocki (kułak Wiślicki), Zbigniew Skowroński (bojownik organizacji podziemnej), Anna Chodakowska (kasjerka Cibulka), Maria Chwalibóg (panna Jasia), Władysław Głąbik (towarzysz Andrusikiewicz), Tadeusz Kalinowski (sanitariusz w szpitalu w Jaworowie), W Kowalczyk (kolejarz), Tadeusz Kosudarski (Kubas, pracownik rzeźni, członek szajki), Ferdynand Matysik (brat Tekli, członek szajki), Ilona Stawińska (praczka Tekla), Jarema Stępowski (tramwajarz Mirek), Wiktor Grotowicz (Peler), Stanisław Jasiukiewicz, Henryk Hunko (NSZ-owiec "Batory"), Eugeniusz Fulde (pijak; nie występuje w czołówce), Jarosław Kuszewski (wieśniak mówiący o podpaleniu tartaku; nie występuje w czołówce), Eliasz Kuziemski (żołnierz patrolu z bandy "Malutkiego"; nie występuje w czołówce), Zygmunt Listkiewicz (członek bandy "Malutkiego"; nie występuje w czołówce), Mieczysław Łoza (członek bandy "Malutkiego"; nie występuje w czołówce), Czesław Piaskowski (pijak w knajpie; nie występuje w czołówce), Józef Pilarski (akordeonista; nie występuje w czołówce), Stefan Rydel (żołnierz patrolu z oddziału "Malutkiego"; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1957 - Jerzy Kawalerowicz Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego za rok 1956; wręczenie nagrody nastąpiło 30 grudnia 1957
Pierwowzory
- Pierwowzór: CIEŃ
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Aleksander Ścibor-Rylski
