NIKODEM DYZMA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1956
- Premiera: 1956. 10. 29
- Gatunek: Komedia, Film obyczajowy
- Dane techniczne: Czarno-biały. 3236 m. 107 min.
Satyryczna komedia obyczajowa, demaskująca - poprzez historię zawrotnej kariery hochsztaplera osiągającego fotel ministra - skorumpowanie sfer rządzących sanacyjnej Polski. Nikodem Dyzma to nędzarz bez pracy i dachu nad głową. Jedynym jego majątkiem jest frak, który ma mu ułatwić uzyskanie pracy fordansera w jednych z przedwojennych warszawskich nocnych lokali. Ale jego właściciel oświadcza, że Dyzma jest zbyt "prowincjonalny". Los zrządza, że Dyzma znajduje na ulicy zaproszenie na wytworny raut. Idzie tam, by oddać zaproszenie, licząc na jakiś napiwek. Wzięty jednak zostaje za jednego z gości i dzięki zbiegom okoliczności, a także zachowaniu uznanym za wysoce oryginalne i odważne, robi oszałamiającą karierę, zostaje nawet prezesem Państwowego Banku Zbożowego. Staje się ulubieńcem salonów, ma ogromne powodzenie u kobiet, ale wraca ciągle do Zuli, dziewczyny pracującej jako modelka. Choć szef policji i główny antagonista Dyzmy znają prawdę o nim - milczą. Demistyfikacja Dyzmy groziłaby bowiem kompromitacją najwyższych sfer i stosunków panujących w ówczesnym polskim establishmencie. A Dyzmę czekają nowe zaszczyty . . .
Krytyka nie przyjęła "Nikodema Dyzmy" anno domini 1956 życzliwie. Nie pomógł nawet Adolf Dymsza w tytułowej roli. Zupełnie innego zdania była publiczność, która waliła do kin drzwiami i oknami. Mimo sukcesu frekwencyjnego Jan Rybkowski po blisko ćwierćwieczu ponownie sięgnął po powieść Mostowicza. W efekcie powstał siedmioodcinkowy serial z genialną kreacją Romana Wilhelmiego. Tym razem zarówno widzowie, jak i krytycy nie mieli powodów do wybrzydzań.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Jan Rybkowski
- Scenariusz: Ludwik Starski
- Zdjęcia: Władysław Forbert
- Scenografia: Anatol Radzinowicz
- Kostiumy: Irena Nowicka, Jerzy Szeski
- Muzyka: Jerzy Harald
- Dźwięk: Jan Czerwiński, Jan Radlicz
- Montaż: Czesław Raniszewski
- Charakteryzacja: Jan Dobracki
- Kierownictwo produkcji: Zygmunt Szyndler, Tadeusz Karwański
- Produkcja: Zespół Filmowy Rytm, Zespół Produkcyjny ZAF (Zespół Autorów Filmowych)
- Obsada aktorska: Adolf Dymsza (Nikodem Dyzma), Urszula Modrzyńska (Zula), Tadeusz Gwiazdowski (Gabryś, "sąsiad" Dyzmy spod mostu Poniatowskiego, potem jego lokaj), Kazimierz Fabisiak (Leon Kunicki), Ewa Krasnodębska (Nina Kunicka)
Pierwowzory
- Pierwowzór: KARIERA NIKODEMA DYZMY
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Tadeusz Dołęga-Mostowicz
Patrz także:
- 1980 - KARIERA NIKODEMA DYZMY
- 2002 - KARIERA NIKOSIA DYZMY
