filmpolski.pl: Film fabularny 1945-

UCIECZKA Z MIEJSC UKOCHANYCH

Serial zrealizowany według prozy Stanisława Piętaka, zmarłego w 1964 r. poety i powieściopisarza, wysoko cenionego przez krytyków, a niemal zapomnianego przez współczesnych czytelników. Pierwszą część cyklu powieściowego, "Młodość Jasia Kunefała", wyróżniono przed wojną nagrodą młodych Polskiej Akademii Literatury; następne tomy w dużej mierze autobiograficznej opowieści to "Białowiejskie noce" i "Nagi grom" (po wojnie wydane łącznie) oraz "Ucieczka z miejsc ukochanych". Z obszernego materiału literackiego scenarzyści (przy pisaniu dialogów z Julianem Dziedziną współpracował Marian Pilot) stworzyli sagę rodzinną, której osią są losy Jasia Kunefała, uzupełnione opowieściami o jego siostrze, bracie, rodzicach i krewnych. "Pragnę pokazać narodziny poety, to jak powstawał jego pierwszy wiersz, skąd się wziął. To będzie - w moim zamyśle - realizacja idei Piętaka, który uważał, że po to, by człowiek mógł istnieć jako jednostka i jako część narodu, po to, by mogła istnieć sztuka, każdy musi mieć swoje miejsce. To, z którego się wywodzi i do którego niczym Odys do Itaki może wrócić" - mówił reżyser. [PAT]

Ekipa

Varia

Pierwowzory

1

Jaś Kunefał, siedemnastoletni wiejski chłopak podejmujący pierwsze próby literackie, szuka prawdy o dramatycznych losach swojej rodziny. Od pokoleń przedstawiciele tego dumnego i ambitnego rodu pragnęli odmienić swój los, lecz wszystkie próby kończyły się klęską. Jedni bez powodzenia szukali szczęścia w mieście, inni ledwie mogli się utrzymać na ojcowiźnie. Mówiono, że nad Kunefałami ciąży klątwa. Podobno wywołała ją straszliwa zbrodnia - jeden z przodków zabił w porywie gniewu nieposłusznego syna. O grzechu dzieciobójstwa opowiedział księdzu na łożu śmierci pradziad Joachim, a Jaś usłyszał o tym od swojego ojca Adama. Ludzie z Białej Wsi byli przekonani, że skutkiem przekleństwa wiszącego nad rodem Kunefałów od prawie stu lat była też ciężka choroba chłopca - od czasu wypadku, któremu uległ podczas próby ratowania tonącego w bagnie konia, Jaś cierpi bowiem na niedowład nóg. Jednak wrażliwy chłopak o marzycielskim usposobieniu inaczej patrzy na świat. Wierzy, że zdoła przełamać złą passę, wziąć odwet za klęski swojej rodziny. Postanawia, że będzie się uczył w gimnazjum, później może zda na uniwersytet. Może jako pierwszy z Kunefałów zajdzie naprawdę wysoko.

Ekipa

2

Jaś Kunefał odnosi pierwsze w życiu sukcesy. Przezwycięża chorobę, jest jednym z najlepszych uczniów w gimnazjum. Nieśmiały z natury chłopak ma spore powodzenie u dziewcząt. Podczas wakacji spędzonych u stryja Szczepana zakochuje się w nim piękna Joasia, darzy go także względami koleżanka z ławy szkolnej, Ela. Jaś przeżywa pierwszą miłość - zakochuje się w wiejskiej dziewczynie Józi. Ku zaskoczeniu swojemu i rodziców, pisze swój pierwszy wiersz. [PAT]

Ekipa

3

Ku radości rodziny Jaś zdaje egzamin maturalny jako ekstern. Sukces go uskrzydla, jednak życie gotuje mu przykrą niespodziankę: darzona przez niego uczuciem Ela nie wierzy, że w artyście kobieta może znaleźć życiowe oparcie. Wybiera innego, solidnego mieszczucha. Rodzina z troską i przerażeniem obserwuje pijackie wybryki syna i jego konflikty z ojcem. Adam Kunefał rozumie jednak sytuację Jasia - sprzedaje dwie morgi pola, aby sfinansować synowi studia. W Krakowie chłopak spotyka wspaniałą dziewczynę, Joasię. Dzięki jej namowom przełamuje opory i wahania. Zapisuje się na Uniwersytet Jagielloński.

Ekipa

4

Jaś Kunefał, już jako student Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaczyna odnosić pierwsze sukcesy literackie. Publikuje wiersze, pisze książkę o swoim rodzie. W rodzinnej wsi zostaje wystawiona jego sztuka, przyjęta bardzo serdecznie. To przedstawienie w pośredni sposób przyczynia się do powstania gorącego uczucia między Weroniką, żoną rządcy dworskiego Błażejewicza, a kuzynem Julkiem Aduchem. Tymczasem Jaś w Krakowie również przeżywa ciężkie chwile. Niepowodzenia twórcze, nędza, głód, doprowadzają młodego poetę do próby samobójstwa. Kiedy Jaś wraca do swojej wsi, jest świadkiem tragicznego wydarzenia, rządca Błażejewicz, nie mogąc pogodzić się z miłością swojej żony do Julka, zastrzelił się.

Ekipa

5

Jaś Kunefał, już jako student Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaczyna odnosić pierwsze sukcesy literackie. Publikuje wiersze, pisze książkę o swoim rodzie. W rodzinnej wsi zostaje wystawiona jego sztuka, przyjęta bardzo serdecznie. To przedstawienie w pośredni sposób przyczynia się do powstania gorącego uczucia między Weroniką, żoną rządcy dworskiego Błażejewicza, a kuzynem Julkiem Aduchem. Tymczasem Jaś w Krakowie również przeżywa ciężkie chwile. Niepowodzenia twórcze, nędza, głód, doprowadzają młodego poetę do próby samobójstwa. Kiedy Jaś wraca do swojej wsi, jest świadkiem tragicznego wydarzenia, rządca Błażejewicz, nie mogąc pogodzić się z miłością swojej żony do Julka, zastrzelił się.

Ekipa

6

Wybucha wojna, Jaś walczy w kampanii wrześniowej. Staszek Chmura powiadamia Kunefałów, że ich syn prawdopodobnie zginął, jednak niebawem Jaś wraca cały i zdrowy. Pisze, uczy dzieci. Podczas strzelaniny w mieście na jego oczach giną Julek Aduch i Klemens Maliniak, którzy usiłowali bronić aresztowanych chłopów i Żydów. Nad ciałem syna Jacek Aduch przysięga zemstę. Zabija kolaboranta, wójta Miazgę współpracującego z Niemcami. W odwecie Niemcy palą chatę młodego małżeństwa Sajwajów. Po pożarze Kunefałowie przygarniają ich do siebie. Jaś staje w obronie niewinnego chłopa, popada w konflikt z żandarmami. Ostrzeżony przez Weronikę musi uciekać ze wsi. Dopiero później dowie się, że jego brat Krzyś wyzna miłość Weronice i pojmie ją za żonę, a ojciec Adam zginie przypadkowo pod kołami własnego wozu.

Ekipa

7

Po wyzwoleniu Jaś Kunefał jako pełnomocnik władzy ludowej przyjeżdża do Białej Wsi dzielić dworską ziemię. W rezultacie - zamiast miłości - zyskuje nienawiść bliskich i mieszkańców rodzinnej wioski, i ponownie musi uciekać. Brat Krzyś i Staszek Chmura odwożą go za stację. W drodze powrotnej zostają napadnięci, Krzyś jest ciężko ranny. Podczas podróży Jaś poznaje młodą ziemiankę Natalię, ale rodzące się między nimi uczucie nie ma szans przetrawania. Jana zaskakuje telegram - jego brat Krzyś leży w szpitalu ranny. Znowu wraca do Białej Wsi.

Ekipa

8

W Białej Wsi zaostrzają się konflikty związane z wprowadzaniem nowego ustroju. Jaś, ostrzeżony przez rannego brata, nie może wejść jawnie do rodzinnego domu do umierającej matki. Po tragicznych wydarzeniach młody Kunefał ucieka do miasta. Popada w pijaństwo, męczą go wspomnienia, wizje losów rodziny. Nie może spokojnie żyć i pracować. Przypomina mu się Natalia, dziewczyna, którą darzył uczuciem. Odnajduje ją i okazuje się, że on również nie jest jej obojętny. Wkrótce biorą ślub. Jaś wierzy, że zbliżające się narodziny ich dziecka będa oznaczały wreszcie szczęśliwą zmianę losów rodu Kunefałów. Wierzy, że teraz będzie pracował, pisał. [PAT]

Ekipa

Wersja do druku