PRZEPRAWA
- Tytuł alternatywny: PIERIEPRAWA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, ZSRR
- Rok produkcji: 1988
- Premiera: 1988. 06. 27
- Gatunek: Film wojenny
- Język: polski, rosyjski, niemiecki
- Dane techniczne: Barwny. 5249 m. 175 min. (cz. 1 - 85 min., cz. 2 - 90 min.).
...Mogiły żołnierzy radzieckich poległych w II wojnie światowej, groby żołnierskie na Cmentarzu Powązkowskim... Tętniące życiem dwie stolice - Warszawa i Moskwa... Wiosna 1944 r. Do granic okupowanej Polski zbliża się ofensywa radziecka. Przed przekroczeniem Bugu przez poprzedzające Armię Czerwoną radzieckie odziały partyzanckie, w sztabie zgrupowania AK i BCh odbywa się narada prowadzona przez jego dowódcę, majora Brzezinę. Nie ufający radzieckim partyzantom, uznający wyłącznie rząd londyński, major zleca oddziałowi porucznika Sęka operować w sferze ich działania. Porucznik nie zgadza się z majorem, uważa, że należy nawiązać ścisłą współpracę z oddziałami radzieckimi, tym bardziej że cofający się pod naporem Armii Czerwonej Niemcy ze szczególną zaciekłością rozprawiają się z partyzantami. Dowódca zgrupowania radzieckiego major Sudakow zaprasza por. Sęka i jego żołnierzy do swego oddziału na obchody l Maja. Nie wszyscy przyjmują zaproszenie, ale część oddziału Sęka i on sam uczestniczy w uroczystości. Na leśnym przyjęciu nawiązują się kontakty między Polakami i Rosjanami, ale dochodzi też do wielu spięć, ujawniają się wzajemne, zadawnione pretensje. Polak Bruzda i Rosjanin Jegor z mieszanymi uczuciami wspominają wojnę polsko-radziecką 1918-1920, udział w niej swych dowódców Piłsudskiego i Budionnego. Młody Piołun, cierpiący na ból zęba, zwraca się o pomoc do rosyjskiej sanitariuszki - młodych połączy sympatia, która szybko przekształci się w miłość. Do Lublina przybywa Karol. Odwiedza dom swej ukochanej, Basi. Nie zastaje dziewczyny, a babka z goryczą mówi, że wnuczka przyjaźni się z kochanką gestapowca, utrzymuje kontakty w tym środowisku. Po pewnym czasie Karol dowie się jednak prawdy - Basia, uczestniczka ruchu oporu, wykonywała rozkazy swych zwierzchników. Nacierająca ku zachodowi Armia Czerwona powoduje wzmożoną aktywność partyzantów wszystkich zgrupowań. W odpowiedzi Niemcy opracowują precyzyjny plan likwidacji oddziałów partyzanckich. W operacji tej mają uczestniczyć wyborowe jednostki wojska i policji, czołgi, samoloty. Po koncentracji Niemcy okrążają i zaciekle atakują zgrupowanie partyzantów. Rozpoczyna się krwawa walka. Okopani partyzanci z determinacją odpierają przeważające siły wroga, nie mogącego skruszyć oporu. Sudakow proponuje majorowi Brzezinie wspólne - oddziałów radzieckich, AL oraz AK i BCh - przebicie się z okrążenia. Choć Brzezina zdaje sobie sprawię, że z wojskowego punktu widzenia jest to jedyne rozwiązanie, nie wyraża zgody. Partyzanci radzieccy sami przerywają pierścień niemiecki i odchodzą. Major Brzezina popełnia samobójstwo. Partyzanci ze zgrupowania AK i BCh bronią się na bagnach. Walka nie trwa jednak długo. Niemcy coraz mocniej zaciskają pierścień okrążenia, zapędzeni w błotnistą pułapkę partyzanci giną.
Ekipa
- Reżyseria: Wiktor Turow
- Reżyser II: Jan Dąbrowski, Władimir Ponocziewnyj, Romuald Staszkiewicz
- Współpraca reżyserska: W. Bierjugin, I. Kalieda, W. Pustowałow, Marek Brodzki
- Scenariusz: Jerzy Grzymkowski, Wiktor Turow
- Zdjęcia: Bogusław Lambach, Władimir Sporyszkow
- Współpraca operatorska: E. Fomin, Józef Skibiński, Nikołaj Zujew, S. Gorczakow, Jan Dybowski
- Oświetlenie: G. Dubownik, Kazimierz Pawlak
- Scenografia: Adam Kopczyński, Alim Matwiejczuk
- Współpraca scenograficzna: Paweł Piasecki, W. Jemielin, Bogdan Izdebski (nie występuje w napisach), Grażyna Trybuła (nie występuje w napisach)
- Dekoracja wnętrz: Maria Karmolińska, W. Kowaliew
- Kierownictwo budowy dekoracji: Mieczysław Bomba (nie występuje w napisach)
- Rekwizyty: J. Fiedotow, Sylwester Włodarczyk
- Kostiumy: Nelly Żyżel, Alicja Sokołowska
- Asystent kostiumografa: S. Krasiliszczikowa, Sława Kwintkiewicz
- Garderoba: N. Fomina, Zbigniew Bilski, Andrzej Drzewiecki
- Muzyka: Andriej Wołkoński, Fryderyk Chopin
- Dźwięk: Gernard Baśko, Mikołaj Kompan
- Współpraca dźwiękowa: Maciej Kacprzak (nie występuje w napisach)
- Efekty dźwiękowe: Bogusław Nowak (nie występuje w napisach)
- Montaż: Ljubow Renicz
- Charakteryzacja: Grigorij Chrapuckij, Mirosław Jakubowski, Ryszard Ostanówko
- Asystent charakteryzatora: L. Dudarieno
- Efekty pirotechniczne: Sławomir Maślanka (nie występuje w napisach)
- Konsultacja: Grigorij Kowaljow, Mikołaj Kunicki, Jerzy Rogowski (kaskaderska; nie występuje w napisach)
- Redakcja: Fiodor Koniew
- Ewolucje kaskaderskie: Stefan Wójcicki (nie występuje w napisach), Jerzy Rogowski (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo produkcji: Wojciech Karmoliński, Siemion Tulman, Leonid Szczegłow
- Kierownictwo produkcji II: Henryk Skupiński, Aleksander Tiełuszko, Andrzej Kolizda (nie występuje w napisach)
- Organizacja produkcji: T. Suworowa, T. Faszczilina, Bożena Kolizda, Jerzy Piwoński, Mariola Puchalska
- Kierownictwo planu: Bogdan Borkowski (nie występuje w napisach)
- Administracja: Marek Pogorzelski (nie występuje w napisach)
- Produkcja: PRF "Zespoły Filmowe", Wytwórnia Filmowa Biełaruśfilm (Mińsk)
- Obsada aktorska: Boris Niewzorow (major Siergiej Antonowicz Sudakow, dowódca oddziału rosyjskiego), Jerzy Molga (major "Brzezina", dowódca oddziałów AK), Walentinas Masalskis (porucznik Grzegorz Nadein "Sęk"), Jewgienij Mienszow (Marian Bolkowski "Karol", polski komunista), Ingeborga Dapkunaite (Basia Zalewska; w napisach: Inga Dapkunajte), Olga Łysienko (Helena), Andrzej Precigs ("Korab", członek oddziału AK), Jacek Guziński (Eugeniusz "Piołun", członek oddziału AK), Jurij Gorabiec (Jegor Jefimycz Frołow), Bogusz Bilewski (Feliks Mazurek "Bruzda"), Daria Szpalikowa (Tania Synicyna), Jelena Borzowa (Masza), Gabriel Nehrebecki (Władysław Jagodziński, tłumacz w oddziale rosyjskim), Kostas Smoriginas ("Czarny", porucznik AK), Adam Probosz ("Odwet", członek oddziału AK), Nikołaj Kocziegarow, Piotr Jurczenkow, Andriej Alioszyn, Alieksander Arżiłowskij, Ryszard Kotys ("Lont", członek oddziału AK), Jerzy Aleksander Braszka (komunista, współpracownik "Karola" w Lublinie), Włodzimierz Adamski (adiutant majora "Brzeziny"), Jurij Kaziuczic, Krzysztof Milkowski, Tomasz Zaliwski (kapitan "Bartek", dowódca oddziału AL), Edward Sosna (AL-owiec), Halina Kossobudzka (babka Basi Zalewskiej), Jolanta Grusznic (informatorka "Karola"), Teresa Lipowska (żona lubelskiego współpracownika "Karola"), Aleksandra Aasmiaz, P. Karmunin, Zygmunt Malanowicz (kapitan "Posępny" z 27 Dywizji Wołyńskiej AK), I Nieupokojew, Igor Stiepanow, A. Suckowier, Marek Urbański, Mieczysław Janowski (adiutant majora "Brzeziny"), O. Turowa, Tomasz Brzeziński, Tadeusz Płuciennik, Piotr Siejka, A. Kaszpierow, I. Surowciew, C. Katorżienko, Piotr Binder, Marian Krawczyk (żołnierz), Janusz Dziubiński (oficer AK; nie występuje w napisach), Bohdan Ejmont (chłop; nie występuje w napisach), Jerzy Góralczyk (nie występuje w napisach), Eugeniusz Korczarowski (oficer AK; nie występuje w napisach), Michał Pietrzak (nie występuje w napisach), Zdzisław Rychter (nie występuje w napisach)
- Obsada dubbingu: Krzysztof Kołbasiuk (porucznik Grzegorz Nadein "Sęk"; rola Walentinasa Masalskisa; nie występuje w napisach)
Nagrody
- 1988 - Jerzy Grzymkowski Nagroda Ministra Obrony Narodowej II stopnia
- 1988 - Wiktor Turow Nagroda Ministra Obrony Narodowej II stopnia
Varia
- Piosenka: TA OSTATNIA NIEDZIELA
- Muzyka piosenki (-nek) : Jerzy Petersburski
- Słowa piosenki (-nek) : Zenon Friedwald
- Piosenka: DZIŚ DO CIEBIE PRZYJŚĆ NIE MOGĘ
- Muzyka piosenki (-nek) : Stanisław Magierski
- Słowa piosenki (-nek) : Stanisław Magierski
Patrz także:
- 1988 - TRUDNA WIOSNA


















