NA SREBRNYM GLOBIE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1987
- Premiera: 1989. 02. 10
- Gatunek: Film poetycki, Film fantastyczny
- Dane techniczne: Barwny. 157 min.
Plenery: Lisi Jar, Kraków (ul. Grodzka, Kościół św. Piotra i Pawła, Kazimierz, cmentarz Remu), Wieliczka, Mongolia, Kaukaz.
Historia realizacji filmu, kulisy definitywnego przerwania produkcji były tematem licznych artykułów prasowych. Produkcję filmu, która trwała w rzeczywistości 12 lat przejmowały kolejno trzy Zespoły Filmowe. Pierwszy etap powstawania filmu obejmował lata 1976 - 1978. Po zatrzymaniu produkcji szansa dokończenia dzieła pojawiła się w 1981 roku, kiedy jego losy przekazano Zespołowi "X", ale Żuławski nie przyjechał do Polski. Dopiero na początku 1986 roku Żuławski rozpoczął montaż i udźwiękowienie ocalałych 48 aktów filmu. Dokręcił także "obraz" do brakujących fragmentów pierwotnego scenariusza - sceny ulic Warszawy, na tle których opowiada z offu o brakujących sekwencjach. W sumie prace nad filmem prowadzone były w latach: 1976 - 1978 (I etap produkcji), i 1986 - 1987 (ukończenie filmu).
Na jakiejś planecie... Jeździec przywozi kosmonautom tajemniczy przedmiot, który spadł z nieba. Rozpoznają oni system przekaźnikowy sprzed kilkudziesięciu lat. Schodzą do starej hali komputerów, gdzie odczytują wideopamiętnik rozpoczynający się lotem kabiny kosmicznej i rozbiciem się w górach jakiejś planety. Kosmonauci: Marta, Jerzy, Piotr i ranny Tomasz wydostają się z pojazdu, pozostawiając zabitego dowódcę. Planeta przypomina Ziemię, dlatego została wybrana przez ludzi, by założyć na niej nowe życie. Pojazdami wyruszają w głąb pustyni. Tomasz, kochanek Marty umiera. Rozbitkowie docierają do morza. Rodzi się syn Marty i Tomasza - Tomasz II. Kosmiczni rozbitkowie zakładają osadę nad morzem. Przybywa potomstwa. Jerzy - autor wideopamiętnika - rejestruje swą kamerą codzienne życie. Marta spodziewa sie dziecka z Jerzym; rodzi się dziewczynka, Marta umiera. Rozwija się nowa społeczność, w której Jerzy nazwany jest Starym Człowiekiem. Ada - ostatnia córka Marty tworzy kult Jerzego. Nowe pokolenie. Tomasz III ma już zapędy wojownicze. Pragnie przepłynąć morze, by zbadać, co jest po drugiej stronie. Z wyprawy powraca sam, i opowiada o mieście skrzydlatych potworów Szernów, którymi włada Awij. Są to rodowici mieszkańcy planety, o wyższym poziomie rozwoju. Jerzy wyrusza w powrotną drogę do rozbitego statku kosmicznego. Pojemnik z zarejestrowanym pamiętnikiem filmowym wysyła w przestrzeń kosmiczną i umiera. Kosmonauci w podziemnym schronie zaskoczeni są obrazami, które obejrzeli. Po latach na miejsce katastrofy statku Marty, Tomasza, Jerzego i Piotra dociera nowoczesna ekspedycja Marka Zwycięzcy. Przy pojeździe odnajdują skamieniałego Jerzego. Potomkowie pierwszych śmiałków wyczekują młodego Boga - Zwycięzcy, który wyzwoli ich spod przemocy Szernów. Wybucha powstanie. Marek odnosi zwycięstwo. Marek usiłuje nawiązać kontakt z Awijem, który jak inne Szerny, wypowiada się impulsami świetlnymi z jednego oka na czole. Sygnały te, mimo że niezrozumiałe przez ludzi, mają siłę zniewalającą. Ihezal, córka arcykapłana Malahuda, w której kocha się też Awij, zostaje kochanką Marka. W świątyniach Szernów Marek odkrywa magazyny ich lamp - mózgów, przy pomocy których porozumiewają się. Pragnie wojną zaprowadzić sprawiedliwość, ale kapłani ciskają w niego kamieniami. Ihezal wbija mu nóż w plecy. Marek zostaje ukrzyżowany. Dwaj przedstawiciele ludzkiej społeczności - Roda i Aktor dostają się do rakiety Marka, skąd nawiązują kontakt z bazą, która wysyła ich na Srebrny Glob. Ich decyzją dwójka uciekinierów zostaje wysłana na Starą Ziemię. [Jan Słodowski; ; Filmowy Serwis Prasowy 1988/16-17]
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Andrzej Żuławski
- Scenariusz: Andrzej Żuławski
- Zdjęcia: Andrzej J. Jaroszewicz
- Scenografia: Tadeusz Kosarewicz, Jerzy Śnieżawski
- Dekoracja wnętrz: Wojciech Tomasz Biernawski, Stanisław Ledóchowski
- Kostiumy: Magdalena Tesławska, Krzysztof Tyszkiewicz
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Dźwięk: Michał Żarnecki
- Montaż: Krzysztof Osiecki
- Charakteryzacja: Jadwiga Raińska, Anna Włodarczyk, Zygmunt Kaźmierski
- Kierownictwo produkcji: Jan Włodarczyk (1976-78), Ryszard Barski (1976-78), Tadeusz Lampka (1986-87)
- Produkcja: Zespół Filmowy Pryzmat (1976-78), Studio Filmowe Kadr (1986-87)
- Obsada aktorska: Andrzej Seweryn (Marek), Jerzy Trela (Jerzy), Grażyna Dyląg (Ihezal), Waldemar Kownacki (Jacek), Iwona Bielska (Marta)
Nagrody
- 1988 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda Muzeum Kinematografii (Łódź)
Pierwowzory
- Pierwowzór: TRYLOGIA KSIĘŻYCOWA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Jerzy Żuławski
