DOTKNIĘCI
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1988
- Premiera: 1989. 04. 03
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Agfa-Gevaert). 3262 m. 114 min.
Warszawa (Uniwersytet, Al. Ujazdowskie).

- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (7)
Kameralny dramat prowokujący dyskusję na temat relacji między ludźmi "normalnymi" a chorymi psychicznie, stawiający wiele pytań - o sens cierpienia, poczucie obowiązku i odpowiedzialności za drugiego człowieka, wierność podstawowym zasadom moralnym; podnoszący problem osaczenia w sytuacji na pozór beznadziejnej. "Dotkniętych" niezwykle gorąco przyjęła publiczność festiwalu w Gdyni, krytycy nazwali film polskim "Lotem nad kukułczym gniazdem". Obraz Wiesława Saniewskiego na motywach opowiadania Andrzeja Kijowskiego "Oskarżony" otrzymał Lwy Gdańskie za zdjęcia oraz Nagrodę Dziennikarzy na XIII FPFF w Gdyni w 1988 r.
Ulegając usilnym prośbom Joanny, chorej psychicznie żony, Jan zabiera ją ze szpitala. Ich syn, Piotr jest już dorosły, pracuje, ma swoją dziewczynę. Córka, Wanda, studiuje. Choroba matki sprawia, że żyją w warunkach nienormalnych. Oboje marzą o innym życiu, o wyrwaniu się z domu dotkniętego nieuleczalną chorobą matki. Chorobę Joanny łagodzą środki uspokajające i psychotropowe. Poza przepisanymi przez lekarza, Jan, a także syn dostarczają jej dodatkowe ilości tabletek. W ich zdobywaniu uczestniczy także Maria, przyjaciółka Jana. Konflikt z mę-żem i z dziećmi, a także podejrzenie istnienia w życiu męża innej kobiety sprawiają, że Joanna czując się niepotrzebna zażywa dużą ilość środków odurzających. Dawka okazuje się śmiertelna.
Mimo że okoliczności przemawiają za samobójstwem, doktor Kramer, jeden z lekarzy opiekujących się chorą, oskarża Jana o zabójstwo. Jan początkowo bagatelizuje oskarżenie. Nie czuje się winny. Inną postawę zajmuje Maria, która obawia się wykrycia swej roli w dostarczaniu chorej narkotyków. Jest związana z Janem od lat, walczy o niego dla siebie, a także pragnie przerwania tej nienormalnej sytuacji. Jan, mimo ostrzeżeń Marii, pozostaje bierny nawet wtedy, kiedy Kramer oddaje sprawę w ręce prokuratora. Inny lekarz, doktor Czerwiński utwierdza Jana w przekonaniu, że śmierć Joanny nastąpiła na skutek nieumyślnego przedawkowania środków, a być może także z powodu zaniedbania środków leczenia. Doktor Czerwiński, który leczył Joannę od dwudziestu lat, jest przekonany, że sprawa zostanie umorzona. Maria zachowuje się aktywnie: żeby zmusić Jana do samoobrony, informuje o wszystkim Piotra i Wandę i decyduje się na rozstanie z Janem.
Jan czuje się osaczony: śmierć Joanny, oskarżenie o zabójstwo, kłopoty zawodowe na uczelni, odejście Marii powodują załamanie. Postanawia, wbrew faktom i własnemu przekonaniu, przyznać się do winy. Podczas procesu doktor Czerwiński uświadamia mu bezsens jego zachowania. Jan w "ostatnim słowie" odwołuje swoje zeznania. Ku zaskoczeniu wszystkich obecnych, sąd na wniosek prokuratora postanawia poddać Jana badaniom psychiatrycznym.
Tymczasem dziewczynie Piotra, Oleńce, grozi poronienie. Załamana boi się dziedziczności choroby. Piotr wie, że tylko wyjście ojca ze szpitala może zmienić sytuację.
W trakcie kilkutygodniowej obserwacji, prowadzonej pod kierunkiem doktora Kramera, sprawa sądowa zostaje umorzona. Ale Jan przebywa w dalszym ciągu w klinice na własne życzenie. Popadł w depresję. Ma w tym zbrodniczy udział dr Kramer, który poddał Jana kuracji elektrowstrząsowej. Jan odmawia także widzeń z najbliższymi. Dopiero perswazje Czerwińskiego sprawiają, że godzi się na spotkanie z synem. Piotr informuje go o swoich kłopotach, o niepokoju Oleńki o przyszłe dziecko oraz o porzuceniu domu przez Wandę. Po tej rozmowie Jan decyduje się opuścić szpital. Wraca do domu podczas kąpieli wnuka.
Ekipa
- Reżyseria: Wiesław Saniewski
- Reżyser II: Krystyna Grochowicz
- Współpraca reżyserska: Jacek Górnowicz, Bartosz Stasina, Małgorzata Zdziarska
- Scenariusz: Wiesław Saniewski
- Współpraca scenariuszowa: Helena Saniewska
- Dialogi: Helena Saniewska
- Zdjęcia: Witold Adamek
- Operator kamery: Witold Adamek
- Współpraca operatorska: Andrzej Burchard, Jan Ossowski, Eugeniusz Maciaszek
- Oświetlenie: Roman Kępiński (nie występuje w czołówce)
- Scenografia: Allan Starski
- Współpraca scenograficzna: Ewa Skoczkowska, Ewa Rojek, Grzegorz Piątkowski, Joanna Lelanow
- Dekoracja wnętrz: Magdalena Dipont, Anna Iskierka-Małaśnicka
- Rekwizyty: Emil Kostecki, Bogdan Piotrowski (w czołówce imię: Bogusław), Paweł Kostrzębski
- Kostiumy: Jolanta Jackowska
- Współpraca kostiumograficzna: Hanna Gołębiowska, Włodzimierz Perka, Dorota Korzeniowska, Anna Kiljańska, Roman Zarzycki
- Muzyka: Przemysław Gintrowski
- Wykonanie muzyki: Przemysław Gintrowski, Henryk Miśkiewicz (saksofon)
- Konsultacja muzyczna: Grażyna Niewińska
- Dźwięk: Aleksander Gołębiowski
- Współpraca dźwiękowa: Kazimierz Siczek, Leszek Ciechoński
- Efekty dźwiękowe: Stanisław Hojden
- Montaż: Irena Choryńska
- Współpraca montażowa: Katarzyna Kozłowska-Domańska, Alicja Torbus-Wosińska
- Charakteryzacja: Ewa Symko-Marczewska, Krystyna Leszczyńska
- Współpraca charakteryzatorska: Grażyna Kula
- Fotosy: Renata Pajchel
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka
- Kierownictwo produkcji II: Marek Składanowski, Robert Lipiński
- Organizacja produkcji: Teresa Maleszewska, Paweł Wierkowski, Halina Małek, Iwona Gajewska, Czesława Łukasiewicz, Iwona Pajdosz
- Produkcja: Studio Filmowe im. Karola Irzykowskiego (Warszawa)
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Piotr Fronczewski (Jan Milewski), Ewa Błaszczyk (piosenkarka Maria, kochanka Jana), Ewa Wiśniewska (Joanna Milewska, żona Jana), Joanna Trzepiecińska (Wanda, córka Milewskich), Zbigniew Zamachowski (Piotr, syn Milewskich), Aleksander Bardini (doktor Kazimierz Czerwiński), Olgierd Łukaszewicz (doktor Kramer), Marek Frąckowiak (dziekan Leon), Henryk Niebudek (SB-ek na uniwersytecie), Marian Opania (aktor występujący z Marią), Andrzej Szczepkowski (ksiądz Karol), Agnieszka Wagner (Oleńka, dziewczyna Piotra), Krystyna Harasimowicz-Królikiewicz, Marta Klubowicz (Cecylka, pacjentka szpitala psychiatrycznego), Katarzyna Skolimowska (pielęgniarka w szpitalu psychiatrycznym), Grażyna Wolszczak, Józef Fryźlewicz (prokurator oskarżający Jana), Ryszard Kotys (pracownik kliniki doktora Czerwińskiego), Krzysztof Kumor (obrońca Jana), Wiesław Nowosielski, Jolanta Bujnowska, Ryszard Jabłoński, Krzysztof Kalczyński (lekarz pogotowia), Marek Kępiński, Elżbieta Kilarska, Agnieszka Kumor, K. Makowska, Juliusz Rodziewicz, Robert Rogalski, Bogusław Stokowski (pielęgniarz w szpitalu psychiatrycznym), Bogdan Szczesiak (pielęgniarz w szpitalu psychiatrycznym), Andrzej Szenajch (pacjent szpitala psychiatrycznego), Tadeusz Szymków (Szymek, pacjent szpitala psychiatrycznego), Krystyna Wolańska, Jacek Domański (lekarz pogotowia wiozący do szpitala Oleńkę; nie występuje w czołówce), Przemysław Gintrowski (akompaniator Marii; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1988 - Witold Adamek Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za zdjęcia
- 1988 - Wiesław Saniewski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda dziennikarzy
- 1989 - Wiesław Saniewski Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową-w dziedzinie filmu fabularnego za reżyserię i scenariusz
- 1989 - Witold Adamek Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową-w dziedzinie filmu fabularnego za zdjęcia
Varia
- Utwór muzyczny: KONCERT C-MOLL
- Muzyka : Alessandro Marcelli
- Wykonanie muzyki : Filharmonia Narodowa (Warszawa)
- Dyrygent : Karol Teutsch
- Piosenka: ORSZAKI, DWORAKI
- Muzyka piosenki (-nek) : Jerzy Satanowski
- Słowa piosenki (-nek) : Agnieszka Osiecka
- Wykonanie piosenki (-nek) : Ewa Błaszczyk
Pierwowzory
- Pierwowzór: OSKARŻONY
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Andrzej Kijowski

















