DESPERACJA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1988
- Premiera: 1989. 04. 10
- Gatunek: Film historyczny, Melodramat, Film sensacyjny
- Dane techniczne: Barwny. 3044 m. 106 min.
Plenery: Warszawa (m.in. Nowe Miasto, Cytadela).
W filmie wykorzystano obrazy z Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej.

- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (3)
Krytyka określiła "Desperację" mianem hybrydy, zawierającej w sobie elementy aż czterech gatunków kina: melodramatu, filmu historycznego, sensacyjnego oraz dramatu psychologicznego. Twórcami filmu są Kazimierz Radowicz i Zbigniew Kuźmiński, spółka autorska znana choćby z takich udanych produkcji, jak "Nad Niemnem" i "Między ustami, a brzegiem pucharu". Niestety, "Desperacja" nie powtórzyła sukcesu tych filmów. Ciekawa i wiarygodna w warstwie melodramatyczno-psychologicznej, rozczarowuje, jeśli chodzi o stronę historyczną.
Jesień 1862 roku. Pułkownik Huber, szef carskiej policji w Warszawie, próbuje rozszyfrować działalność polskiej organizacji spiskowej. Właśnie znalazł się na tropie przybyłego z Paryża emisariusza generała Ludwika Mierosławskiego. Wysłannik spotyka się w kawiarni z Marcinem, studentem-malarzem. Daje mu gazetę z zakonspirowaną odezwą generała i przekazuje zgodę objęcia przez Mierosławskiego dowództwa nad powstańczą armią. Niestety, spiskowcy nie utworzyli dotąd żadnego regularnego oddziału wojskowego.
Jeszcze tego samego dnia w mieszkaniu Marcina zjawiła się policja i odnajduje kompromitującą gazetę. Marcinowi udaje się zbiec. Spotkana na scho-dach młoda dama ułatwia mu ucieczkę. Przewozi chłopaka do swego mieszkania i wyznaje, że jest wdową. Katarzyna zatrzymuje Marcina na noc, zostają kochankami.
Katarzyna wynajmuje pracownię, do której wprowadza się Marcin i zawiadamia o jego kryjówce przyjaciół. Wśród nich znajduje się poeta Adam Asnyk, którego oczarowuje uroda młodej kobiety.
Katarzyna zdaje pułkownikowi Huberowi relację - prowokacja się udała, poprzez Marcina można będzie dotrzeć do centrum spisku. W zamian uzyskuje obietnicę zwolnienia z syberyjskiego zesłania jej męża, Zaborowskiego.
Mimo ostrzeżeń kochanki, Marcin bierze udział w zorganizowanej przez studentów manifestacji w rocznicę Powstania Listopadowego. Szarża kozaków rozpędza manifestantów, Marcin wraz z innymi zostaje zatrzymany i osadzony w Cytadeli. Zostaje zwolniony dzięki wstawiennictwu Katarzyny. Wraz z oczekującymi przyjaciółmi kochankowie późną nocą udają się do podmiejskiej restauracji. Pozorując alkoholową libację, spiskowcy podejmują decyzję utworzenia nowego koła konspiracyjnego. Stara Cyganka wróży Marcinowi z ręki i przepowiada, że zostanie zdradzony, widzi krew na śniegu...
Marcin zostaje wysłany do Drezna w celu ponownego nawiązania kontaktu z generałem Mierosławskim. Katarzyna pragnie mu towarzyszyć.
Pułkownik Huber wraz z majorem Woroncowem wzywają Katarzynę do Cytadeli. Major rozmawia z uwolnionym zesłańcem opowiadającym o swych kontaktach z Zaborowskim.
Katarzyna i Marcin jadą do Drezna. Chłopak nawiązuje znajomość w wagonie z jednym z pasażerów, w którym Katarzyna rozpoznaje Woroncowa. Na próżno ostrzega Marcina przed nim. Dochodzi do spotkania z wysłannikiem Mierosławskiego.
Po powrocie Katarzyna wynajmuje mały dworek pod Warszawą i ukrywa tam Marcina. Nie informuje o tym Hubera.
Jest już grudzień. Konspiratorzy gorączkowo opracowują strategiczny plan powstania, brak jest jedności stanowisk. Oficer Jarosław Dąbrowski przedstawia plan opanowania miasta.
Woroncow odwiedza Katarzynę, wyznaje jej miłość, ale zostaje odtrącony. Katarzyna nalega, aby Marcin zerwał z konspiracją i opuścił kraj. Pułkownik żąda od Katarzyny (natychmiastowego wydania członków komitetu centralnego organizacji spiskowej. Odmowa powoduje osadzenie jej w Cytadeli. Spotkany tam zesłaniec mówi o śmierci jej męża. Zjawia się Woroncow z propozycją wywiezienia Katarzyny do Szwajcarii.
Wybucha powstanie. Kibitka z Katarzyną eskortowana przez Woroncowa przejeżdża w pobliżu lasu, z którego wyłaniają się powstańcy. Woroncow i Marcin strzelają do siebie i śmiertelnie się ranią. Katarzyna pochyla się nad umierającym kochankiem, krew barwi śnieg...
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Zbigniew Kuźmiński
- Scenariusz: Kazimierz Radowicz, Zbigniew Kuźmiński
- Zdjęcia: Tomasz Tarasin
- Scenografia: Jarosław Świtoniak
- Dekoracja wnętrz: Ewa Tarnowska
- Kostiumy: Zofia Pruchnicka
- Muzyka: Piotr Marczewski
- Dźwięk: Janusz Rosół
- Montaż: Maria Kuźmińska-Lebiedzik
- Charakteryzacja: Irena Bak
- Kierownictwo produkcji: Jacek Szeligowski
- Produkcja: Studio Filmowe Profil
- Obsada aktorska: Maria Mielnikow-Krawczyk (Katarzyna Zaborowska), Krzysztof Ibisz (Marcin), Janusz Zakrzeński (pułkownik Huber), Leszek Zdybał (major Dymitr Woroncow), Piotr Zawadzki (Władysław Daniłowski ; w napisach imię: Paweł)


















