30 DOOR KEY
- Tytuł alternatywny: FERDYDURKE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania, Francja
- Rok produkcji: 1991
- Premiera: 1992. 02. 21
- Gatunek: Tragifarsa, Ekranizacja utworu literackiego
- Dane techniczne: Barwny. 88 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (3)
J. Skolimowski tak tłumaczy tytuł 30 DOOR KEY: Gombrowicz nadał swej książce tytuł, który nic nie znaczy prócz odległego skojarzenia z postacią z Sinclera Lewisa. Niestety dla zachodniego odbiorcy słowo Ferdydurke brzmi jak spolszczone imię Ferdynanda. Chcąc uniknąć takiego odczytania wpadłem na pomysł, że fonetyczny zapis FERDY-DUR-KE jest bardzo bliski THIRTY-DOOR-KEY, zaś thirty zanotowane cyfrą 30 pozwala łatwiej zapamiętać ten absurdalny układ trzech słów, gramatycznie bez sensu, czyli tak jak chciał Gombrowicz. Natomiast powstają niezłe skojarzenia, jako że bohater ma lat 30, próbuje przekroczyć drzwi (DOOR) pomiędzy niedojrzałością a dojrzałością, zaś najbardziej życzliwi widzowie być może odnajdą też i klucz (KEY). Warszawa, lato 1939. Józiowi, początkującemu pisarzowi, który skończył trzydzieści lat i opublikował pierwszą książkę, składa wizytę jego dawny nauczyciel, profesor Pimko i odsyła z powrotem do gimnazjum. Józio obserwuje tu społeczność uczniowską, w której wyróżniają się dwie indywidualności: Miętus, marzący o życiu brutalnym, uosabiającym wizję parobka, i Syfon - ideał niewinności. Miętus wyzywa Syfona na pojedynek na miny, i doprowadza do utracenia przez przeciwnika niewinności. Pimko umieszcza Józia na stancji u inżynierostwa Młodziaków, nowoczesnych rodziców nowoczesnej pensjonarki Zuty. Józio jest nią zafascynowany, ona traktuje go pogardliwie. W akcie zemsty Józio doprowadza do obnażenia ukrytej pod pozorami nowoczesności dość tradycyjnej prawdy o trojgu Młodziakach. Józio w towarzystwie Miętusa ucieka na wieś, trafia do domu wujostwa. Tutaj kultywowany jast fason ziemiański. Józio spotyka swoją kuzynkę Zosię, którą zawsze kochał. Zaczyna myśleć o całkowitym porzuceniu niedorosłości, ale plany krzyżuje Miętus, pobratawszy się z parobkiem. Wszelkie formy i fasony upadają, chłopi szturmują dwór, wybucha pożar. Józio i Zosia ratują się na małej łódeczce z napisem "Transatlantyk" i znikają w mroku nocy. Syreny zaczynają wyć, niemieckie eskadry lecą nad Polską, spadają pierwsze bomby, płonie Zamek Królewski w Warszawie.
Ekipa
- Reżyseria: Jerzy Skolimowski
- Asystent reżysera: Zbigniew Gruz, Monika Skowrońska
- Scenariusz: Jerzy Skolimowski, John Yorick (pseud.), Joseph Kay (pseud.)
- Konsultacja: Mike Sarne (d/s scenopisu)
- Zdjęcia: Witold Adamek
- Asystent operatora obrazu: Krzysztof Strąbski (nie występuje w czołówce)
- Scenografia: Andrzej Przedworski, Janusz Sosnowski
- Współpraca scenograficzna: Wiesława Chojkowska, Maria Wiłun
- Kostiumy: Ewa Krauze
- Muzyka: Stanisław Syrewicz, Michał Lorenc (muzyka dodatkowa)
- Aranżacja: Krzesimir Dębski
- Dyrygent: Krzesimir Dębski
- Dźwięk: Mariusz Kuczyński, Jerzy Szawłowski
- Realizacja nagrań: Richard King
- Montaż: Grażyna Jasińska, Marek Denys
- Charakteryzacja: Anne Marie Demeur, Jolanta Jagodzińska, Grażyna Kula
- Fotosy: Isabelle Weingarten
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Realizacja dubbingu: Gambit International (London)
- Casting (reżyseria obsady): Howard Field Associates (London)
- Kierownictwo produkcji: Philippe Carcassonne
- Współpraca produkcyjna: Kazimierz Rozwałka, Brigitte Faure, Marine Guez, Laurent Lesieur, Andrzej Połeć, Marek Rudnicki, Józef Jarosz
- Sekretariat planu: Maria Telenkiewicz
- Rekwizyty: Tadeusz Kołdyj, Zenon Wilk, Ryszard Grzegory
- Producent: Jerzy Skolimowski
- Produkcja: Million Frames Limited, Cinea
- Współpraca produkcyjna: MM Potocka Production
- Współfinansowanie: Komitet Kinematografii, Ministerstwo Kultury Francji, Telewizja Polska, Canal+, World Sales UGC DA, Pewex
- Obsada aktorska: Iain Glen (Józio), Robert Stephens (Pimko), Crispin Glover (Miętus), Judith Godreche (Zuta), Fabienne Babe (Zosia), Tadeusz Łomnicki (wuj), Marek Probosz (Syfon), Artur Żmijewski (Kopyrda), Dorota Stalińska (Młodziakowa), Jan Peszek (Młodziak), Beata Tyszkiewicz (ciotka), Zbigniew Zamachowski (parobek), Jerzy Skolimowski (dyrektor szkoły), Krzysztof Janczar (Leo), Marta Pieta (Marion), Nicolette McKenzie, Lisa Ross, Marise Hepworth, Jill Schilling, Maria Warburg, Magdalena Wójcik (służąca), Beata Poźniak (Flora Gente), Kalina Jędrusik (żona profesora), Małgorzata Potocka, Douglas Blackwell, Jan Thompson, Mike Sarne, Alan McMahon, Robert Rietti, Sean Barrett, Jamie Glover, Rupert Degas, Stephen Garlick, Cassian Degas, Sean Chapman, Michał Pawlicki, Henryk Bista, Jerzy Bińczycki (profesor Filidor), Jan Pietrzak, Artur Barciś (nie występuje w czołówce), Dariusz Gnatowski (Pyzo; nie występuje w czołówce), Grzegorz Grzywacz (nie występuje w czołówce), Ryszard Kluge (nie występuje w czołówce), Grzegorz Kulikowski (nie występuje w czołówce), Juliusz Lubicz-Lisowski (nie występuje w czołówce), Włodzimierz Musiał (nie występuje w czołówce), Iwona Pachońska (nie występuje w czołówce), Jolanta Pankowska (nie występuje w czołówce), Andrzej Pankowski (nie występuje w czołówce), Eugeniusz Priwieziencew (nie występuje w czołówce), Warszawski Teatr Pantomimy (nie występuje w czołówce)
Varia
- Cytat filmowy: zdjęcia z września 1939, płonący Zamek Królewski
- Materiały archiwalne : Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
Pierwowzory
- Pierwowzór: FERDYDURKE
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Witold Gombrowicz
