PRZESŁUCHANIE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1982
- Premiera: 1989. 12. 13
- Gatunek: Film psychologiczny, Film polityczny
- Dane techniczne: Barwny. 3196 m. 111 min.
W realizacji filmu pomogli również: Joanna Bongiovanni, Duncan Dallas, Carl Ginsburg, Edward Harris, Miranda McLeod, Alvin Sargent, Jack Slater, Beth Sunflower, Katharina Svensson, Joan Tawkesbury, Renee Vollen, Lawrence Weschler.

- Fot. Archiwum Tadeusza Drewno
- Galeria zdjęć (11)
Film-legenda, określony przez władze jako "najbardziej antykomunistyczny film w historii PRL", i stał się bezpośrednią przyczyną rozwiązania zespołu "X" Andrzeja Wajdy. Rok po jego nakręceniu Ryszard Bugajski wyjechał z Polski. Premiera miała miejsce dopiero w roku 1989 na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i wówczas "Przesłuchanie" otrzymało nagrodę dziennikarzy i publiczności. Uhonorowano również aktorów - Nagrodą dla Krystyny Jandy na MFF w Cannes (1990) i Nagrodą Specjalną Jury "Złote Lwy Gdańskie" dla Krystyny Jandy, Janusza Gajosa i Anny Romantowskiej, na FPFF w Gdyni (1990). Scenariusz filmu opublikowany został w roku 1981 w "Dialogu", jednak reżyser realizując go zrezygnował z całego wątku współczesnego i skoncentrował się na pobycie bohaterki w więzieniu. W jednym z wywiadów Bugajski powiedział: "Przesłuchanie" to był mój manifest. Pokazałem tam mój stosunek do rzeczywistości, która mnie otaczała przez większą część życia, a która tak dalece odbiegała od moich potrzeb, od moich wyobrażeń o tym, jak powinno być. (...) Mój film jest manifestem człowieka, który chce być wolny bez względu na cenę, jaką musi zapłacić. Nie sądzę, żeby był to film możliwy do zrobienia tylko w Polsce. Walka o wolność indywidualną jest wszędzie, tyle że w demokratycznych krajach nie przybiera ona tak drastycznych form." Początek lat pięćdziesiątych. Antonia Dziwisz, jeździ z zespołem po kraju, dając występy przed robotniczą i wiejską publicznością. Podczas jednego z wieczorów, krótko po kłótni z mężem, Konstantym, Tonia zostaje upita w restauracji przez dwóch mężczyzn, a następnie przewieziona do więzienia. Zaczyna się długotrwałe, beznadziejne przesłuchanie Toni. Żądają od niej zeznań obciążających majora Olchę, kolegę z zespołu. Major "Kąpielowy" oznajmia, że Olcha jest oskarżony o zdradę ojczyzny i szpiegostwo, próbuje biciem i torturami zmusić Tonię do podpisania zeznań obciążających majora Olchę. Dziewczyna nie poddaje się. Zostaje zaprowadzona do karceru zapełnionego wodą. W ostatniej chwili przed utopieniem strażnicy wyciągają Tonię zza kraty. "Kąpielowy" rozkazuje Toni rozebrać się do naga, szantażuje, że ją zastrzeli. Dochodzi do spotkania z Konstantym. Wcześniej pokazano mu zeznania Toni, w których przyznała się do zdrady męża. Konstanty zapowiada sprawę rozwodową. Tonia próbuje popełnić samobójstwo, przegryzając sobie żyły. Wigilia. Porucznik Morawski, który przesłuchiwał Tonię na zmianę z "Kąpielowym", składa Toni życzenia, dochodzi do zbliżenia. Tonia zachodzi w ciążę. Obiecuje zachować w sekrecie, kto jest ojcem dziecka. Od Morawskiego dowiaduje się, że Olcha został rozstrzelany. Tonia rodzi córeczkę, którą po kilku miesiącach jej odbierają. Po śmierci Stalina Tonia zostaje zwolniona. Morawski popełnił samobójstwo. Tonia po wyjściu z więzienia, odbiera córeczkę z sierocińca i idzie do domu.
Ekipa
- Reżyseria: Ryszard Bugajski
- Współpraca reżyserska: Hanna Hartowicz, Wojciech Pasternak, Krzysztof Magowski, Małgorzata Zaliwska
- Scenariusz: Ryszard Bugajski
- Współpraca scenariuszowa: Janusz Dymek
- Zdjęcia: Jacek Petrycki
- Współpraca operatorska: Roman Miastowski, Witold Łucyk, Piotr Obłoza
- Scenografia: Janusz Sosnowski
- Współpraca scenograficzna: Edward Papierski, Magdalena Dipont, Jan Szwagrzyk
- Kostiumy: Jolanta Jackowska
- Współpraca kostiumograficzna: Jolanta Generalczyk
- Konsultacja muzyczna: Agnieszka Hundziak
- Dźwięk: Danuta Zankowska
- Współpraca dźwiękowa: Tadeusz Wosiński
- Montaż: Katarzyna Maciejko
- Współpraca montażowa: Jacek Pałubiński
- Charakteryzacja: Helena Matejska
- Współpraca charakteryzatorska: Barbara Jastrzębska, Jolanta Rebryk
- Konsultacja: Maria Turlejska (historyczna), Wanda Podgórska (historyczna)
- Kierownictwo produkcji: Tadeusz Drewno
- Współpraca produkcyjna: Halina Cichomska, Wojciech Danowski, Halina Słobodzin, Robert Lipiński, Zbigniew Żmigrodzki, Jadwiga Chynowska
- Produkcja: Zespół Filmowy X
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Krystyna Janda (Antonina Dziwisz), Adam Ferency (Tadeusz Morawski), Janusz Gajos (major "Kąpielowy"), Agnieszka Holland (Witkowska), Anna Romantowska (Mira Szajnert), Bożena Dykiel (chłopka Honorata), Olgierd Łukaszewicz (Konstanty, mąż Antoniny), Tomasz Dedek (ubek "Czesiek" aresztujący Antoninę), Jan Jurewicz (strażnik), Jarosław Kopaczewski (ubek aresztujący Antoninę), Zofia Bałucka, Arkadiusz Bazak (oficer na imieninach), Krzysztof Gosztyła, Antonina Girycz (więźniarka, "starsza" celi), O Jasińska, Tomasz Lengren (Kazimierz Olcha), Katarzyna Łaniewska (kierowniczka domu dziecka), Kazimierz Meres (oficer na imieninach), Wiesława Mazurkiewicz (strażniczka), Marlena Miarczyńska, Anna Mozolanka, Jerzy Zass (ubek przyjmujący Antoninę do więzienia), Jacek Borkowski (strażnik "wykonujący" wyrok śmierci na Antoninie; nie występuje w napisach), Danuta Kowalska (członkini zespołu muzycznego; nie występuje w napisach), Jerzy Kozłowski (major UB; nie występuje w napisach), Hanna Mikuć (kobieta w szpitalu więziennym; nie występuje w napisach), Jerzy Moes (aktor; nie występuje w napisach), Wojciech Zagórski (mężczyzna w lokalu - miejscu zaresztowania Antoniny; nie występuje w napisach)
Nagrody
- 1989 - Don Kichot (Nagroda PF DKF)
- 1989 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Grand Prix "Złote Grono"
- 1989 - Krystyna Janda Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda Fundacji Kultury Polskiej
- 1989 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda dziennikarzy
- 1989 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda Publiczności
- 1990 - Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; za rok 1989
- 1990 - Krystyna Janda Cannes (MFF)-Nagroda Jury za najlepszą rolę kobiecą
- 1990 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nominacja do nagrody za najlepszy film
- 1990 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda Specjalna Jury
- 1990 - Krystyna Janda Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za pierwszoplanową rolę kobiecą
- 1990 - Janusz Gajos Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za pierwszoplanową rolę męską
- 1990 - Krystyna Janda Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nominacja do nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą
- 1990 - Anna Romantowska Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą
- 1990 - Chicago (MFF)-"Srebrny Hugo"
- 1991 - Krystyna Janda Belgrad (BESEF)-nagroda za rolę kobiecą
- 1991 - Belgrad (BESEF)-nagroda FIPRESCI
Varia
- Piosenka: PIOSENKA O MOJEJ WARSZAWIE
- Piosenka: ZGADNIJ KOTKU
- Muzyka piosenki (-nek) : Jerzy Satanowski
- Słowa piosenki (-nek) : Jacek Janczarski
- Piosenka: WESOŁY LONGINEK
- Muzyka piosenki (-nek) : I Bogajewicz
- Piosenka: ADA, TO NIE WYPADA
- Muzyka piosenki (-nek) : Zygmunt Wiehler
- Słowa piosenki (-nek) : Jerzy Jurandot
- Piosenka: JAK W SERENADZIE
- Muzyka piosenki (-nek) : A. Buzuk
- Piosenka: KOŁYSANKA
- Muzyka piosenki (-nek) : Danuta Zankowska-Marucha

















