NOVEMBRE
- Tytuł polski: LISTOPAD
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Francja
- Rok produkcji: 1992
- Premiera: 1993. 11. 25
- Gatunek: Film psychologiczny, Horror
- Język: francuski
- Dane techniczne: Barwny. Cinemascope. 88 min.
Plenery: Łódź (m.in. ul. Tramwajowa).
Film opowiada historię młodej, wrażliwej dziewczyny, która czuje się osaczona przez zło dostrzegane dookoła. W końcu sama przekracza niewidzialną granicę między dobrem i złem i staje się nosicielem demonów, które tak ją przerażają. Bohaterkę filmu, Sarę, studentkę pedagogiki specjalnej, poznajemy w szpitalu. Ona i jej przyjaciółka, Nowak, są świadkami ratowania z zapaści człowieka, którego organizm jest niszczony drgawkami. Sara poczuła, jak blisko krąży śmierć. Potem spotykamy Sarę i Nowak na seansie spirytystycznym, zorganizowanym przez kolegów w akademiku. Sara wpada w dziwny trans i wydaje jej się, że widzi jak płonie stół, przy którym wszyscy siedzą w skupieniu. Z powodu złego samopoczucia wraz z zatroskaną o nią Nowak opuszcza zebranych, gubiąc kolczyk. Podnosi go i chowa jeden z chłopców. Nowak ofiarowuje się, że przenocuje u niej w domu, bo Sara - studentka pedagogiki mieszka sama, wynajmuje mieszkanie, którego wnętrza są stare i ponure. Po drodze do domu dowiaduje się od Nowak, że interesuje się nią jeden z uczestników seansu spirytystycznego - student medycyny - Piotr, na którego i ona zwróciła uwagę. Zarówno przyjaciółka, Nowak, jak i zakochany Piotr będą bezradnymi świadkami wewnętrznych zmagań Sary i jej powolnej degradacji, która przybierze postać dolegliwości fizycznych i zaburzeń psychicznych w rozeznaniu własnych czynów. Sara dostrzegając wokół przejawy czającego się i atakującego ją samą zła, osaczona w listopadowym deszczu i błocie wielkiego, wrogiego miasta sama zaczyna przejawiać agresję, której się boi. Ani miłość Piotra, z którym zaczyna się spotykać, ani troskliwa przyjaźń Nowak, ani powrót, a właściwie ucieczka do rodzinnego domu na wsi i chwilowe schronienie się na łonie rodziny nie stanowią przeciwwagi dla jej zranionej wrażliwości pogrążającej się w rozpamiętywaniu obserwowanego zła (mgliste przypomnienie pożaru w domu babki z okresu, gdy była dzieckiem; zagryzienie sąsiada przez psy - czego sama była świadkiem; odkrycie w innych ludziach silnych instynktów samozniszczenia przez alkohol, narkotyki, uliczną miłość, uświadomienie sobie kruchej granicy między życiem a śmiercią). Nowak widząc cierpienie Sary, jej fizyczny ból, niepokojąc się o jej wymykanie się z normalnych, ludzkich kontaktów, szuka pomocy u księdza Andrzeja. Ksiądz Andrzej próbuje rozmawiać z Sarą, ale ta go odrzuca. Nowak dowiaduje się od księdza, że jego zdaniem jest to rodzaj opętania, które trzeba będzie z Sary zdjąć. Okazuje się, że na chorobę Sary nie znajduje lekarstwa ani medycyna (pielęgniarka Punk podejrzewa Sarę o zażywanie narkotyków, lekarz z przychodni zapisuje lekarstwo na listopadowe osłabienie), ani filozofia (profesor zapytany przez Sarę, czy Bóg akceptując zło moralne ludzi uwalnia ich od odpowiedzialności zań - wymawia się niewłaściwym miejscem do dyskusji), ani ksiądz, który wysłuchując spowiedzi Sary i oczyszczając ją przez odpuszczenie win - nie osiąga celu duchowego. Sara nie uzyskuje spokoju i zgody na świat i własną naturę. Sara osaczona przez własne, nieuchwytne demony wchodzi w świat zła, by z nim walczyć ich własną bronią. Przyczynia się lub jej się tak wydaje, do śmierci pielęgniarki, zabija na koncercie trashowym spotkanego w toalecie skina, wymierza sprawiedliwość nieznajomemu mężczyźnie w pijackiej melinie. Spotyka na ulicy Starego Człowieka, który zatrzymuje ją mówiąc, że "dalej już nie ma nic". Kiedy wydaje się, że dzięki wysiłkom księdza Andrzeja i Nowak bliska jest już wyleczenia - powrotowi do świata zachwianych wartości - budzi się w mieszkaniu Nowak z rękami we krwi. Jej przyjaciółka leży martwa w kałuży krwi na podłodze w kuchni. Teraz sama Sara chce wymierzyć sobie karę. Przywiązuje się łańcuchem zamkniętym na kłódkę do kierownicy w samochodzie, do którego włamała się na ulicy przed domem Nowak. Klucz od kłódki wyrzuca przez okno i podpala wnętrze samochodu benzyną. W ostatniej chwili chce się wycofać z powziętego zamiaru i usiłuje dosięgnąć ręką leżący przy samochodzie klucz. Sara ginie. Piotr idący ulicą rano ze świeżymi bułkami na śniadanie z Nowak i Sarą znika w ciemności bramy nie wiedząc, że krzątający się wokół wraku samochodu policjanci i strażacy próbują odtworzyć przebieg wypadku, który spowodowała ostatnia, tragiczna decyzja Sary. Na końcu wracamy do Sary widząc ją w jej własnym śnie, który zawsze ją prześladował, o czym opowiadała Piotrowi. Sara idzie przez pustą, wielką równinę próbując dogonić małą dziewczynkę z lalką. Kiedy chce do niej podejść, niewidzialna ręka dotyka jej ramienia i wtedy Sara odwraca się. Sara odwraca się do nas, a na jej twarzy pojawia się uśmiech.
Ekipa
- Reżyseria: Łukasz Karwowski
- Współpraca reżyserska: Renata Sobczak, Wojciech Pacyna, Wojciech Lepianka, Grażyna Kudy
- Scenariusz: Łukasz Karwowski, Paweł Edelman
- Dialogi: Łukasz Karwowski, Paweł Edelman, Koukou Chanska (dialogi francuskie)
- Zdjęcia: Paweł Edelman
- Operator kamery: Artur Reinhart
- Asystent operatora obrazu: Zbigniew Gustowski
- Operator Steadicam: Artur Reinhart
- Oświetlenie: Janusz Lament, Ferdynand (Fredisław) Szczerbowicz, Józef Cieplucha, Kazimierz Dębowski, Andrzej Kiełbasiński, Waldemar Kończalik
- Wózkarz: Ireneusz Dybowski, Robert Łukawski, Jarosław Marciniak
- Scenografia: Andrzej Przedworski
- Asystent scenografa: Urszula Szubert, Sławomir Witczak
- Współpraca scenograficzna: Marian Piotrowski
- Dekoracja wnętrz: Albina Barańska
- Kierownictwo budowy dekoracji: Wojciech Wolniak
- Rekwizyty: Andrzej Kubicz, Grzegorz Rzepecki
- Kostiumy: Elżbieta Radke
- Asystent kostiumografa: Anna Barbara Kowalska, Swietłana Sławska
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Piotr Domaradzki
- Inżynier dźwięku: Joanna Napieralska
- Współpraca dźwiękowa: Zbigniew Przygodzki, Kazimierz Kucharski
- Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
- Postsynchrony: Philippe Murcier, Barbara Domaradzka
- Montaż: Mirosława Garlicka
- Współpraca montażowa: Barbara Fronc, Wanda Jankowska, Francoise Lefevre
- Charakteryzacja: Małgorzata Zawadzka-Lewik
- Asystent charakteryzatora: Anna Kieszczyńska
- Konsultacja: Georges Peyrou (literacka)
- Efekty specjalne: Janusz Król, Kazimierz Wróblewski, Mirosław Marchwiński
- Koordynacja kaskaderska: Ryszard Janikowski
- Ewolucje kaskaderskie: Ryszard Janikowski, Tomasz Przybysz, Józef Stefański, Józef Grzeszczak, Stefan Wójcicki (nie występuje w napisach)
- Fotosy: Romuald Lewandowski
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Public relations: Thierry Lenouvel (attache prasowy)
- Casting (reżyseria obsady): Nicole-Agnes Cottet
- Opieka artystyczna: Wojciech Jerzy Has
- Opieka produkcyjna: Konstanty Lewkowicz
- Kierownictwo produkcji: Jean Lefevre
- Organizacja produkcji: Zofia Pośpiech, Agnieszka Skwara, Grzegorz Cichomski, Stanisław Górniak, Pierre Lebret
- Kierownictwo planu: Jacek Gawryszczak, Rene Bazart
- Sekretariat planu: Urszula Degurska-Bednarek
- Sekretariat grupy: Irena Tarnowska, Carole Kreuzore
- Administracja: Bogusław Płaszyński, Małgorzata Kiełbik, Jeanine Girard
- Koordynacja produkcyjna: Nicole Behar, Noelle Gidon-Capelle
- Producent wykonawczy: Piotr Dzięcioł
- Producent: Wojciech Jerzy Has, Koukou Chanska, Grzegorz Warchoł
- Produkcja wykonawcza: Opus Film
- Produkcja: Studio Filmowe Indeks, Telewizja Polska, Jeck Film (Paryż)
- Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Ministerstwo Kultury Francji, Canal+, Bayerischer Rundfunk (Monachium)
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź), Laboratoire L. T. C. (Saint Cloud), Les Auditoria De Saint Cloud
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź), Laboratoire L. T. C. (Saint Cloud), Les Auditoria De Saint Cloud
- Obsada aktorska: Marine Delterme (Sara), Judith Henry (Nowak, przyjaciółka Sary), Aleksandr Kajdanowski (ojciec Andrzej), Bartłomiej Topa (Piotr), Zbigniew Zapasiewicz (profesor), Michel Vitold (profesor), Jerzy Bińczycki (ojciec Sary), Anna Ciepielewska (matka Sary), Myriam David (pielęgniarka punk), Jean-Yves Gautier (lekarz), Władysław Kowalski (profesor), Bogusław Sochnacki (sąsiad ojca Sary), Krystyna Tkacz (sąsiadka Sary), Piotr Krukowski (lekarz), Sławomir Orzechowski (mężczyzna), Hong Lu (chiński kelner), Marek Bukowski (kolega Piotra), Bogusława Burchard, Lech Dyblik (mężczyzna), Agnieszka Gąsiorek, Zuzanna Janiszewska, Tomasz Jarosz (mężczyzna), Piotr Kaczmarek, Dariusz Kowalski, Michał Kret, Ilona Kucińska (pielęgniarka), Robert Michalak, Włodzimierz Musiał, Mirosława Olbińska, Jarosław Pilarski, Zofia Plewińska, Grażyna Suchecka, Marek Urbański, Robert Wabich (pielęgniarz w karetce pogotowia), Wojciech Walasik (asystent profesora), Mirosława Wasilewska
Nagrody
- 1992 - Łukasz Karwowski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda Fundacji Kultury Polskiej
Varia
- Utwór muzyczny: WAVES BECOME WINGS
- Muzyka : Lisa Gerard
- Wykonanie utworu : This Mortal Coil (zespół)
- Utwór muzyczny: LACEMAKER, THE
- Muzyka : Ivo Watts-Russell, John Fryer, Martin McCarric
- Wykonanie utworu : This Mortal Coil (zespół)
- Utwór muzyczny: BITTER
- Muzyka : Ivo Watts-Russell, John Fryer
- Wykonanie utworu : This Mortal Coil (zespół)
- Utwór muzyczny: ACID, BITTER AND SAD
- Muzyka : Ivo Watts-Russell, John Fryer
- Wykonanie utworu : This Mortal Coil (zespół)

















