PIERŚCIONEK Z ORŁEM W KORONIE
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1992
- Premiera: 1993. 02. 15
- Gatunek: Film wojenny
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak). 104 min.
W pierwszej połowie lat sześćdziesiątych Aleksander Ścibor-Rylski napisał książkę pod tytułem "Pierścionek z końskiego włosia". Nie wydał jej jednak z powodów cenzuralnych. Po latach do rzekomo zaginionego maszynopisu dotarł Tadeusz Drewnowski i wkrótce powieść pojawiła się na księgarskich półkach. Utworem zainteresował się Andrzej Wajda i zrobił na jego podstawie film. Film niezmiernie ważny w jego artystycznej biografii, ponieważ - zgodnie ze słowami reżysera - stanowiący pożeganie ze "szkołą polską", nurtem rodzimej kinematografii, którego Wajda był współtwórcą ("Kanał", "Popiół i diament"). Jest nawet w "Pierścionku z orłem w koronie" scena, będąca swoistą parafrazą słynnego fragmentu "Popiołu i diamentu", kiedy Maciek Chełmicki zapala alkohol w kieliszkach na pamiątkę po zmarłych kolegach. W "Pierścionku..." jednak ma ona nieco inną wymowę. Odmienne też - wbrew Ściborowemu oryginałowi - jest zakończenie, zmienione zresztą pod wpływem m.in. reakcji publiczności na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, gdzie odbył się pierwszy pokaz utworu Wajdy. Reżyserowi udało się zaprosić do współpracy wielu znakomitych aktorów, którzy nie zawiedli mistrza i dali popis swych umiejętności. Spore wrażenie na krytykach zrobiły też początkowe wstrząsające sekwencje filmu, poświęcone dogorywającemu powstaniu warszawskiemu.
Rok 1944. Pażdziernik. Ostatnie dni Powstania Warszawskiego. Podchorąży Marcin z resztką swojego plutonu wycofuje się z ruin bronionego domu. Zostaje ranny. W czasie kapitulacji jego dziewczyna, Wiśka, trafia do jednego z przejściowych obozów dla ludności cywilnej. Zostają rozdzieleni. W niemieckim szpitalu pod Warszawą opiekuje się Marcinem Janina, sanitariuszka jego oddziału. Przełożony Marcina, major Steinert, nawiązuje z nim kontakt i proponuje walkę z nowym, sowieckim okupantem. Marcin wraca do zdrowia w domu pani Choińskiej, dokąd przewiozła go Janina. Obojgu udaje się odszukać leczących się w szpitalach żołnierzy z powstańczego plutonu. Marcin czuje się za nich odpowiedzialny. Wierząc w kompromis i możliwość porozumienia z nowym reżimem postanawia nawiązać kontakt z ludową władzą . . .
Ekipa
- Reżyseria: Andrzej Wajda
- Współpraca reżyserska: Andrzej Kotkowski, Krystyna Grochowicz
- Asystent reżysera: Anna Kiljańska, Olaf Lubaszenko
- Scenariusz: Andrzej Wajda, Maciej Karpiński, Andrzej Kotkowski
- Zdjęcia: Dariusz Kuc
- Operator kamery: Roman Suszyński
- Współpraca operatorska: Wiktor Nitkiewicz, Jerzy Tomczuk, Roman Banderowicz, Emil Makowski, Ryszard Szymański, Zbigniew Nietresta
- Scenografia: Allan Starski
- Scenograf II: Ewa Skoczkowska, Grzegorz Piątkowski
- Współpraca scenograficzna: Waldemar Weiss, Jan Szwagrzyk, Jan Paterek
- Dekoracja wnętrz: Anna Kowarska
- Współpraca dekoratorska: Emil Kostecki, Bogdan Piotrowski, Kazimierz Augustyniak, Kazimierz Styś, Andrzej Doniecki (kolekcja oświetlenia stylowego)
- Militaria: Andrzej Szenajch, Jan Rutkiewicz, Agencja Produkcji Filmowej (czołgi)
- Pojazdy: Janusz Petelski (Moto-Movie)
- Kostiumy: Wiesława Starska, Małgorzata Stefaniak
- Współpraca kostiumograficzna: Hanna Gołębiowska, Magdalena Jadwiga Rutkiewicz, Anna Rychlik, Helena Tarnacka
- Muzyka: Zbigniew Górny
- Dyrygent: Tadeusz Karolak
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Przedpełska-Bieniek
- Dźwięk: Małgorzata Lewandowska, Andrzej Bohdanowicz
- Współpraca dźwiękowa: Krzysztof Jastrząb, Urszula Zaręba-Idzikowska, Kazimierz Kucharski
- Efekty dźwiękowe: Bogusław Nowak
- Montaż: Ewa Smal
- Współpraca montażowa: Alicja Torbus-Wosińska
- Charakteryzacja: Ewa Symko-Marczewska
- Współpraca charakteryzatorska: Joanna Zalewska, Iwona Norberciak
- Ewolucje kaskaderskie: Janusz Chlebowski, Robert Brzeziński, Zbigniew Modej, Tomasz Przybysz, Józef Stefański, Andrzej Środziński
- Fotosy: Renata Pajchel
- Kierownictwo produkcji: Barbara Pec-Ślesicka
- Organizacja produkcji: Robert Lipiński, Teresa Maleszewska, Marek Składanowski, Jarosław Pogorzelski, Halina Małek, Czesława Łukasiewicz, Dorota Nowosielska, Tomasz Guszkowski
- Kierownictwo planu: Maciej Wojtulewicz (nie występuje w napisach)
- Sekretariat planu: Małgorzata Zdziarska
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Perspektywa, Heritage Films, Cine Electra, Erato Films, Regina Ziegler Filmproduktion (Berlin Zachodni)
- Współfinansowanie: Fundusz Kinematografii, Ministerstwo Kultury Francji, Agencja Produkcji Filmowej
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Rafał Królikowski (2 role: Marcin, Andrzej (w scenie cytatu z "Popiołu i diamentu", w scenie tej wykorzystano głos Adama Pawlikowskiego)), Cezary Pazura (Kosior, porucznik UB), Piotr Bajor (major Steinert), Mirosław Baka (Tadeusz Śliwa "Tatar", sekretarz powiatowy PPR), Adrianna Biedrzyńska (Janina), Jerzy Kamas (pułkownik "Prawdzic", szef sztabu AK), Agnieszka Wagner (Wiśka), Maria Chwalibóg (łączniczka Steinerta), Wojciech Klata ("Łabęda", członek oddziału Marcina), Tomasz Rojek ("Kastet", członek oddziału Marcina), Wojciech Lasota (Funk, członek oddziału Marcina), Jadwiga Jankowska-Cieślak (Choińska, gospodyni wynajmująca pokój Marcinowi i Janinie), Tomasz Konieczny (Maciek Chełmicki ; w scenie słyszymy głos Zbigniewa Cybulskiego), Stanisław Bieliński (kolejarz), Witold Bieliński, Andrzej Blumenfeld (strażnik w komitecie powiatowym PPR), Piotr Gąsowski (lekarz), A Goluk, Jarosław Gruda (strażnik w komitecie powiatowym PPR), Andrzej Grzybowski, Sławomir Holland (strażnik sowiecki na bocznicy kolejowej), A Jarosz, Marek Kępiński (kolejarz), Katarzyna Kwiatkowska (pielęgniarka), Mariusz Leszczyński, H Ładoń, Katarzyna Łaniewska-Błaszczak, Dominik Łoś (powstaniec rozjechany przez czołg), Mieczysław Mazur, Stanisław Melski, Stanisław Michalski (kolejarz), Czesław Mroczek (kolejarz), Włodzimierz Musiał (członek dowództwa WiN-u), Bogusław Parchimowicz, Piotr Rzymyszkiewicz (porucznik "Kmicic"), Michał Staszczak (żołnierz w komitecie powiatowym PPR), Paweł Szczesny, Andrzej Szenajch (strażnik sowiecki na bocznicy kolejowej), Jerzy Trela (oficer Armii Czerwonej wkraczający do Warszawy), Aleksander Wysocki, Mirosław Zbrojewicz (Ukrainiec gwałcący Wiśkę), Ilja (Igor) Zmiejew (strażnik sowiecki na bocznicy kolejowej), Bartosz Żukowski (podwładny Kosiora), Jerzy Gudejko (strażnik w siedzibie UB; nie występuje w czołówce), Wojciech Kostecki (Polak na bocznicy kolejowej; nie występuje w czołówce), Jerzy Kozłowski (Polak na bocznicy kolejowej; nie występuje w czołówce), Mariusz Krzemiński (strażnik; nie występuje w czołówce), Tomasz Mandes (nie występuje w czołówce), Mikołaj Radwan (nie występuje w czołówce), Magdalena Stużyńska (sanitariuszka; nie występuje w czołówce)
Varia
- Piosenka: CZERWONE MAKI
- Słowa piosenki (-nek) : Feliks Konarski
- Muzyka piosenki (-nek) : Alfred Schutz
Pierwowzory
- Pierwowzór: PIERŚCIONEK Z KOŃSKIEGO WŁOSIA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Aleksander Ścibor-Rylski
