PSY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1992
- Premiera: 1992. 11.
- Gatunek: Film sensacyjny
- Dane techniczne: Barwny. 104 min.
Plenery: Piotrków Trybunalski (więzienie), Łódź (m.in. gmachy Politechniki Łódzkiej, Wydział Włókiennictwa ASP), Warszawa (gmachy przy ul. Rakowieckiej), Tworzyjanki.
O czym są "Psy"? O pieskim świecie, o tym, że wolność wyniosła także brud i głupotę, niszcząc ideały. Wszystko spsiało, ubabrało się w błocie i w kloace" - pisał recenzent. Tak gwałtowne reakcje krytyki wywołała tematyka filmu, ukazująca świat w zasadzie pozbawiony pozytywów, pełen cynizmu, moralnego brudu i okrucieństwa. Świat bynajmniej nie abstrakcyjny, lecz obecny tu i teraz (tj. w Polsce roku 1989), a na dodatek pokazany w sposób obrazoburczy i prowokacyjny, wyśmiewający wszystkie świętości, zarówno narodowe, jak i religijne. Za fasadą szyderstwa i antymartyrologicznych bluźnierstw kryło się jednak coś więcej - moralitet, bolesna aż do bólu diagnoza polskiej współczesności, "kino niemoralnego niepokoju"? Opinie były podzielone. Jedynie widzowie "wypowiedzieli" się jednoznacznie. Kolejki ustawiające się pod kasami kin przysporzyły "Psom" miana komercyjnego szlagieru. Rzecz - jak na polski film - rzadka. Finansowym sukcesom filmu towarzyszyły prestiżowe, w tym: kilka nagród na XVII Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w 1992 roku oraz wyróżnienie na Festiwalu w Mannheim.
Grupa członków SB zostaje po weryfikacji przeniesiona do policji i rozpoczyna walkę z bandą groźnych przestępców. Główny bohater, Franz, z wykształcenia prawnik, kończy "karierę" w UB. Jak dowiadujemy się z przesłuchań na komisji weryfikacyjnej, nawet wśród swoich 37-letni Franc nie należał do szaraków (31 nagan i 18 pochwał). Szybki awans i stabilną pozycję w UB zawdzięczał małżeństwu z córką byłego wiceministra, członka Biura Politycznego KC PZPR, która go porzuciła i prysnęła za granicę, "taka z niej była szmata" (słowa Franza). Po weryfikacji Franz przenosi się do pracy w policji. W trakcie jednej z akcji, w której kierowany przez niego "oddział" ma zatrzymać gang złodziei samochodów, trzech kolegów Franza zostaje zabitych. Franz wie, że gra idzie o wyższą stawkę aniżeli handel kradzionymi samochodami. Domyśla się także, że tak otwarcie przeciw policji mogli się zwrócić tylko jego byli koledzy po fachu. Postanawia się zemścić, jednak próba wciągnięcia do współpracy kumpla z UB, Ola, którego po weryfikacji wyrzucono z policji, jest fatalną pomyłką. Olo bowiem w tym czasie znalazł już nowych mocodawców i pracuje dla przeciwnej strony. Osamotnionego w walce Franza opuszcza także przygarnięta przez niego dziewczyna, która odchodzi do lepiej ustawionego Ola. Pojedynek Franza i Ola skończy się tragicznie dla nich obu: Franz dopadnie Ola i nie zawaha się strzelić do niego, sam jednak trafia na wiele lat do więzienia. Być może coś komuś udowodnił, na pewno jednak przegrał życie.
Fragmenty filmu
Ekipa
- Reżyseria: Władysław Pasikowski
- Reżyser II: Iwona Wrońska, Wojciech Pacyna
- Asystent reżysera: Wojciech Lepianka
- Scenariusz: Władysław Pasikowski
- Zdjęcia: Paweł Edelman
- Operator kamery: Artur Reinhart
- Asystent operatora obrazu: Zbigniew Gustowski
- Operator Steadicam: Artur Reinhart
- Oświetlenie: Janusz Lament (główny oświetlacz), Ferdynand (Fredisław) Szczerbowicz (główny oświetlacz), Kazimierz Dębowski, Waldemar Kończalik, Andrzej Kiełbasiński, Józef Cieplucha
- Wózkarz: Robert Łukawski, Jan Dybowski
- Scenografia: Andrzej Przedworski
- Scenograf II: Urszula Szubert, Sławomir Witczak
- Dekoracja wnętrz: Bogdan Mozer
- Kierownictwo budowy dekoracji: Stanisław Bomba, Wojciech Wolniak
- Rekwizyty: Zbigniew Olejniczak
- Kostiumy: Elżbieta Radke
- Asystent kostiumografa: Anna Barbara Kowalska
- Garderoba: Zbigniew Bilski
- Muzyka: Michał Lorenc
- Instrumentacja: Michał Lorenc (orkiestracja)
- Wykonanie muzyki: Moscow Symphony Orchestra
- Dyrygent: Konstantin Krymiec
- Dźwięk: Aleksander Gołębiowski
- Technik dźwięku: Zbigniew Przygodzki
- Mikrofoniarz: Lech Kowalewski
- Imitator dźwięku: Henryk Zastróżny
- Montaż: Wanda Zeman, Zbigniew Niciński
- Asystent montażysty: Barbara Fronc, Wanda Jankowska
- Charakteryzacja: Iwona Karpińska, Jolanta Szklarek
- Fotosy: Roman Lewandowski
- Efekty specjalne: Krzysztof Fus, Sławomir Maślanka
- Koordynacja kaskaderska: Ryszard Janikowski (nie występuje w czołówce)
- Ewolucje kaskaderskie: Pirate Gang (firma kaskaderska Ryszarda Janikowskiego), Ryszard Janikowski (nie występuje w czołówce), Józef Stefański (nie występuje w czołówce), Stefan Wójcicki (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo produkcji: Andrzej Sołtysik
- Kierownictwo produkcji II: Wiesław Karpiński
- Asystent kierownika produkcji: Zofia Bogacz, Ramo Olejnik, Piotr Śnieg
- Kierownictwo planu: Jacek Gawryszczak
- Sekretariat planu: Danuta Szczęsnowicz-Malipan
- Sekretariat grupy: Anita Kacprzak
- Administracja: Bogusław Płaszyński, Małgorzata Kiełbik
- Kasjer: Maria Szleiermacher
- Producent: Juliusz Machulski
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Zebra
- Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Bogusław Linda (Franz Maurer), Marek Kondrat (Olo Żwirski), Cezary Pazura (podporucznik Waldemar Morawiec "Nowy"), Janusz Gajos (Gross "Siwy", były major SB z Lublina), Agnieszka Jaskółka (Angela Wenz), Zbigniew Zapasiewicz (senator Wencel, przewodniczący komisji weryfikacyjnej), Zbigniew Bielski (Kaniewski, oficer SB), Tomasz Dedek (Wawro, oficer SB), Ryszard Fischbach ("Dziadek", oficer SB), Marek Frąckowiak (Kazek, oficer SB), Tadeusz Szymków (Jerzyk, oficer SB), Jerzy Bończak (Roman Bluszcz "Chemik"), Maciej Kozłowski (Barański, człowiek Grossa), Andrzej Musiał (Ochocki, człowiek Grossa), Wojciech Magnuski (Jaworski), Aleksander Bednarz (major Stanisław Bień), Witold Bieliński ("Student"; w czołówce nazwisko: Biliński), Sławomir Orzechowski (poseł Rutecki, członek komisji weryfikacyjnej), Ryszard Pietruski (adwokat Jaromił, członek komisji weryfikacyjnej), Tadeusz Huk (Marian "Wielki" Słaby, producent amfetaminy), Dariusz Odija (Zenon Słaby, producent amfetaminy; w czołówce nazwisko: Odyja), Aleksander Fabisiak (prokurator Nawrocki), Artur Żmijewski (Radosław Wolf, handlarz bronią; w czołówce określenie roli: Elegant), Jerzy Zass ("Rewizor" z Moskwy), Jan Machulski (Walenda, major SB), Edward Linde-Lubaszenko (Tadeusz Stopczyk, kapitan SB), Olaf Lubaszenko (Krzyś "Młody"), Katarzyna Butowtt (dziewczyna Wolfa), Jolanta Fraszyńska (w rzeczywistości aktorka nie pojawia się na ekranie), Lidia Lubińska, Maria Raif, Teodor Gendera (gość z Moskwy; w czołówce imię: Tadeusz), Andrzej Jurczak, Eugeniusz Karczewski, Marek Kasprzyk, Wojciech Pacyna, Jan Pyjor (Niemiec ze Stasi, handlarz amfetaminy), Craig Massey (Craig Allison, adwokat żony Franza), Hanna Dunowska (żona Grossa; nie występuje w czołówce), Tadeusz Falana (Holender zabity przez Grossa; nie występuje w czołówce), Anna Grzeszczak (żona prokuratora Nawrockiego; nie występuje w czołówce), Elżbieta Jędrzejewska (nie występuje w napisach), Mirosław Oczkoś (brat "Młodego"; nie występuje w czołówce), Edyta Olszówka (pielęgniarka; nie występuje w czołówce), Mariusz Pilawski (wychowawca w domu dziecka; nie występuje w czołówce), Mariusz Siudziński (tłumacz adwokata z Nowego Jorku; nie występuje w czołówce), Irena Sztyber (córka Grossa; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1992 - Władysław Pasikowski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za reżyserię
- 1992 - Bogusław Linda Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za pierwszoplanową rolę męską
- 1992 - Agnieszka Jaskółka Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą
- 1992 - Michał Lorenc Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za muzykę
- 1992 - Wanda Zeman Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za montaż
- 1992 - Zbigniew Niciński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za montaż
- 1993 - Władysław Pasikowski Złota Kaczka (przyznawana przez pismo "Film") w kategorii: najlepszy film polski; za rok 1992
- 1994 - Władysław Pasikowski Valenciennes (F Kina Akcji i Przygody)-nagroda za reżyserię
- 1994 - Bogusław Linda Valenciennes (F Kina Akcji i Przygody)-nagroda aktorska
Patrz także:
- 1994 - PSY 2. OSTATNIA KREW
