CHEAT
- Tytuł polski: SZULER
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, USA
- Rok produkcji: 1991
- Premiera: 1994. 03. 10
- Język: angielski
- Dane techniczne: Barwny. 113 min.
Plenery: Pszczyna, Książ, Nieborów.
Aż trzy lata musiał czekać na swoją kinową premierę zrealizowany w 1991 r., wyłącznie za prywatne pieniądze, debiutancki film Adka Drabińskiego. Przyczyną był konflikt z producentami, ale nie przeszkodziło to "Szulerowi" otrzymać na festiwalu w Gdyni w 1992 r. nagrody za najlepszy debiut, Srebrnych Gron XXVIII Lubuskiego Lata Filmowego Łagów '93 oraz Nagrody im. Andrzeja Munka za reżyserię i zdjęcia. "Szuler" to zresztą pod wieloma względami dzieło wyjątkowe. Był pierwszym polskim filmem wyprodukowanym całkowicie za prywatne, choć głównie amerykańskie, pieniądze. Ale poza funduszami, sześcioma amerykańskimi aktorami w obsadzie i językiem angielskim, w którym został nakręcony, wszystko inne jest polskie: od obsady, poprzez operatora, scenografa, autora muzyki, po całą ekipę techniczną. W Polsce powstawały również zdjęcia, realizowane głównie na zamku w Nieborowie i jego okolicach.
Adek Drabiński, reżyser i autor scenariusza, absolwent łódzkiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, wkrótce po studiach reżyserskich w PWSFTViT wyjechał, na początku lat 80., do Stanów Zjednoczonych. Spędził tam kilka lat realizując filmy reklamowe, dokumentalne, wideoklipy oraz odcinki seriali telewizyjnych. Pomysł filmu fabularnego dojrzewał w nim od dawna. Jesienią 1990 r. ekipa przystąpiła do pracy.
"Szuler" to odznaczająca się niezwykłą urodą plastyczną i dbałością o detale opowieść o odwiecznej walce dobra ze złem, miłości ze śmiercią. Przede wszystkim jednak mówi o losie, który kpi sobie z ludzkich planów, nieustannie płata wszystkim figle i okazuje się być większym oszustem niż najzdolniejszy nawet szuler karciany. Dzieło Drabińskiego pełne jest odniesień do XVIII-wiecznej, pełnej paradoksów kultury, głoszącej kult rozumu, a zarazem rozpasanej, pulsującej namiętnościami.
Europa, XVIII w., epidemia dżumy. Przyjaciele, hrabia Victor Moritz i baron Rudolf de Seve - właściciele wspaniałego, malowniczo położonego Pałacu - oddają się wszelkim możliwym przyjemnościom: piją, ucztują, uczestniczą w erotycznych orgiach, przede wszystkim zaś hazardowo grają w karty, są szulerami. Jedną z ich ofiar staje się markiz Holms, który przegrawszy wszystko, stawia własną głowę. Markiz przegrywa, ale szulerzy pozwalają mu ujść z życiem.
Na 40-te urodziny Moritza, de Seve ofiarowuje mu wspaniałego konia. Narowisty rumak zrzuca z grzbietu hrabiego, który wypadek ten przypłaca chorobą. W trakcie rekonwalescencji przyjaciela baron zaprzyjaźnia się z bliźniętami Cornelia i Theodorem Granthomme'ami, których zaprasza do Pałacu. We trójkę ucztują, bawią się, muzykują, spacerują, a nawet grają w karty. Po pewnym czasie Theodor, który ukończył Sorbonę i prowadzi badania z zakresu optyki, decyduje się jednak na powrót do rodzinnego domu. Rozczarowanej takim obrotem sprawy Cornelii wyznaje, że on sam był także kochankiem Rudolfa.
Wkrótce okazuje się, że Pałac wprost tonie w długach. Rudolf namawia więc Yictora, by powrócili do gry w karty, na co Moritz, choć bardzo niechętnie, się zgadza. W domu gry Victor i Rudolf odwiedzają, spotykają Cornelię i Theodora Granthomme, który rozpaczliwie potrzebując pieniędzy na dokończenie wynalazku, proponuje Yictorowi grę. Theodor stawia w niej dom, a potem własne życie i je także przegrywa. Victor, przekonany, że pistolet nie jest naładowany - strzela do Theodora i zabija go. Zabójstwo to było zaplanowane przez Rudolfa.
Gdy po kilku latach Moritz wychodzi z więzienia, Pałac jest już zrujnowany, a Rudolf gdzieś zniknął. Nie mając czego szukać w Pałacu Victor wraz ze swym sługą, Martinem, przyjeżdża do dawnego domu Granthomme'ów, który jest już jego własnością. Tam poznaje Doriana, przyjaciela, sługę i asystenta Theodora, który opowiada mu o sierocym życiu bliźniaków i naukowych do-konaniach zmarłego przyjaciela.
Victor o mato nie traci życia z rąk swego dawnego partnera do gry w karty - markiza Holmsa, który pragnie pomścić doznane przed laty upokorzenie. Poszukując Rudolfa, Victor spotyka jego dzieci - Rudiego i Victorię. Ich matką jest Cornelia, która po śmierci brata była zmuszona poślubić barona de Seve. Cornelia tłumaczy Victorowi, że Rudolf wciąż kocha dawnego przyjaciela, a pragnie go zabić, ponieważ się go boi - boi się niemalże wszystkiego, odkąd zachorował na dżumę.
Gdy Moritz wraca do domu Granthomme'ów, na podstawie zdjęć, na których oprócz Cornelii i Theodora znajduje się Teresa, dochodzi do wniosku, że jego dawna kochanka była matką rodzeństwa. Prawdę tę potwierdza sama Teresa, wyznając zarazem, że Victor był ich ojcem - hrabia zabił więc własnego syna.
Moritz nie rezygnuje z odnalezienia Rudolfa. Spotyka się z Knopfem, sługą de Seve'a, który oznajmia mu, że Cornelia nie żyje, a baron zniknął. Victor zabiera swe wnuki z domu Rudolfa i oddaje je pod opiekę Teresie. W domu gry spotyka osłabionego, oszpeconego chorobą i samotnego Rudolfa, grającego ich ulubiony utwór na klawesynie. Victor proponuje mu ostatnią "grę" - pojedynek. Rudolf traci w nim życie, a jego dawny przyjaciel wraca do Teresy, by razem z nią wychowywać ich wspólne wnuki.
Ekipa
- Reżyseria: Adek Drabiński
- Asystent reżysera: Leszek Cicirko (I), Jan Szurmiej (II), Paweł Maria Dolewski (II)
- Scenariusz: Adek Drabiński
- Zdjęcia: Piotr Wojtowicz
- Asystent operatora obrazu: Zbigniew Jakubowski (I), Zbigniew Bończyk (II)
- Oświetlenie: Wiktor Nowak (mistrz), Marek Wojtaszewski (główny oświetlacz), Marek Budzisz, Jacek Wróblewicz, Jacek Wiśniewski, Zbigniew Kołtoński, Andrzej Piwowarczyk
- Wózkarz: Robert Łukowski
- Scenografia: Wojciech Saloni-Marczewski
- Asystent scenografa: Krystyna Raczkiewicz, Magdalena Saloni-Marczewska
- Dekoracja wnętrz: Ewa Tarnowska, Michał Sulkiewicz
- Kierownictwo budowy dekoracji: Marian Danisz
- Rekwizyty: Paweł Żyłka, Jerzy Razakiewicz, Jan Bobka, Grzegorz Giercuszkiewicz
- Kostiumy: Magdalena Biedrzycka
- Asystent kostiumografa: Barbara Mielniczek
- Garderoba: Jolanta Dłuska, Krystyna Bartosik, Marcin Dłuski
- Muzyka: Michał Urbaniak
- Dźwięk: Janusz Rosół
- Mikrofoniarz: Józef Druś
- Montaż dźwięku: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Montaż: Teresa Miziołek, Jarosław Wołłejko
- Asystent montażysty: Elżbieta Kusiak
- Współpraca charakteryzatorska: Elżbieta Malka, Elżbieta Pietrzak, Ludmiła Krawczyk, Iwona Norberciak
- Fotosy: Stanisław Bielejec
- Koordynacja kaskaderska: Władysław Barański
- Ewolucje kaskaderskie: Józef Grzeszczak, Zbigniew Modej (w czołówce nazwisko: Madej), Leszek Busko
- Efekty specjalne: Mirosław Marchwiński (koordynacja)
- Opracowanie graficzne: Krzysztof Kubicki, Grzegorz Bendkowski
- Transport: Iwona Przybył (koordynacja)
- Kierownictwo produkcji: Zbigniew Żmudzki
- Współpraca produkcyjna: Jacek Kobierski (set manager)
- Kierownictwo planu: Elżbieta Stankiewicz
- Asystent kierownika planu: Ireneusz Kaznocha
- Sekretariat planu: Urszula Bednarek (script supervisor)
- Sekretariat grupy: Alina Gruszczyńska
- Kasjer: Bogusław Płaszyński
- Koordynacja produkcyjna: Romuald Cieślak, Mariola Papiewska (asystent)
- Współpraca producencka: Maciej Okuński, Józef Żuk-Piwkowski, Ryszard Okuński
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Justin Deas (baron Rudolf de Seve), Alice Adair (Cornelia Granthomme), Vasek C. Simek (markiz Friedrich Holms), Philip Seymour Hoffman (Martin, sługa Moritza), Stuart Rudin (Dorian D. Dorian, współpracownik Theodora), Troy Ruptash (Theodor Granthomme, brat Cornelii), Jerzy Zelnik (hrabia Victor Moritz), Jerzy Kryszak (Knopf), Marzena Trybała (Teresa), Ewa Gawryluk (Bietka), Joanna Sokalszczuk (kobieta Holmsa), Maciej Domański (pastor), Robert Płuszka (kucharz Marcel), Jerzy Złotnicki (doktor), Aleksandra Koncewicz (opiekunka dzieci), Jan Szurmiej (krupier), Wowo Bielicki (francuski krupier), Michał Szwejlich (nabywca willi), Andrzej Niemirski (nabywca willi), Michał Cicirko (Rudy, syn Cornelii), Patrycja Rybarczyk (Wiktoria, córka Cornelii), Ewa Kania, A. Woźnicki, M. Stępień, A. Kolubka, J. Kost, A. Wajnrajn, Leonard Andrzejewski, S. Jagura, W. Rosak, Cz. Czopka, A. Delegiewicz, M. Rupociński, Anna Garwolińska, Jadwiga Żurawska, Marian Wiśniewski, M. Prokopczak, J. Kuniewicz, Ryszard Kluge (w czołówce inicjał imienia: A.), Z. Tapa, Grzegorz Grzywacz, Marek Derlaciński, Grzegorz Kulikowski, Iwona Pachońska, J. Porębski, Tomasz Tworkowski, Ryszard Kleczyński, M. Janoszek, Grażyna Chmielewska, M. Werbik, Andrzej Pankowski, Jolanta Pankowska, Halina Dmitrzak, S. Bicz, Etl Szyc, Marek Węglarski, Waldemar Gawlik, A. Noworyta, D. Jarosiński, A. Włodarczyk, Piotr Suzin, Tomasz Musiałowicz, Paweł Pniewski, M. Kowalski, A. Tyc, B. Miklaszewska, J. Dąbrowski, Anna Paprzyca, Violetta Bocheńska, Dorota Liliental, Barbara Szymanowska, Anna Grażyna Suchocka, E. Żeleźnicka, J. Kaczorowski, J Nowak, Joanna Bielicka, Krzysztof Szostak, D. Jędra, Barbara Matusiewicz, W. Motet, R. Węgrzyn, Michał Świtała
Nagrody
- 1992 - Adek Drabiński Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za debiut reżyserski
- 1992 - Adek Drabiński Nagroda im. Andrzeja Munka (przyznawana przez PWSFTviT)
- 1992 - Piotr Wojtowicz Nagroda im. Andrzeja Munka (przyznawana przez PWSFTviT)
- 1993 - Adek Drabiński Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Srebrne Grono

















