NAJDŁUŻSZA WOJNA NOWOCZESNEJ EUROPY
- Serial fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1979-1981
- Premiera: 1982. 02. 06
- Gatunek: Film historyczny
- Dane techniczne: Barwny.
Plenery: Poznań, Turew, Śrem.
Filmowa saga ukazująca na przykładzie kilku rodzin walkę Polaków z naporem germanizacyjnym w Wielkopolsce w okresie od 1815 do 1918 roku. Wielu krytyków zaliczyło "Najdłuższą wojnę..." do "najmądrzejszych i najważniejszych polskich seriali". "Oto historia jedynej polskiej wojny w XIX wieku, konsekwentnie przeprowadzonej i do końca wygranej, o której jednak głucho w podręcznikach historii. Czy dlatego, że jej największe batalie stoczono nie na koniu i z szablą, ale w zaciętej, organicznikowskiej pracy na wszystkich polach społecznej aktywności, od handlu, bankowości i wzorowej organizacji życia gospodarczego poczynając, a na wysokiej kulturze rolnej chłopa wielkopolskiego kończąc? Czyżby ten rozdział naszej historii był wstydliwy, niedorównujący barwnością stuleci spisków, powstań i klęsk, jakie w świadomości narodowej wyżłobiła romantyczna tradycja spod znaku wieszczów? Serial Jerzego Sztwiertni likwiduje te białe plamy w społecznej świadomości" - pisał recenzent "Filmu". Twórcy serialu zastosowali znakomicie sprawdzającą się w tym gatunku metodę narracji - vie romanc#e, biografie autentycznych bohaterów, przedstawiając w formie zbeletryzowanej i umieszczając ich w tłumie postaci fikcyjnych. Dzięki temu ten gigantyczny fresk historyczny pulsuje życiem, widz równie mocno przejmuje się i wzrusza losami bohaterów wymyślonych przez scenarzystów i głośnych postaci, jak hr. Dezydery Chłapowski, dr Karol Marcinkowski, hr. Edward Raczyński, Walenty Stefański, Maksymilian Jackowski, Hipolit Cegielski i wielu innych, znanych z kart historii. A właściwie - nieznanych. Stefan Bratkowski, autor scenariuszy trzech ostatnich odcinków, wspomniał, że nawet jeden z członków komisji kolaudacyjnej był przekonany, iż ks. Piotr Wawrzyniak to postać fikcyjna. Niepodważalną zasługą autorów serialu jest przywrócenie narodowej pamięci zapomnianych bohaterów. "Zapis dziejów ich wojny stanowił dla mnie - pisał Stefan Bratkowski - swoisty podręcznik polskości, nieco innej niż ta znana z doświadczeń ziem Królestwa Polskiego czy Galicji, rzekłbym - polskości na inne warunki. Przeciwnik nie dawał im szans w otwartej wojnie. Miał za sobą miażdżącą przewagę siły zbrojnej, aparatu administracyjnego, pieniędzy i oświaty (...) Trafił na polskość gotową do każdego poświęcenia, ale zaradną, umiejącą wytrwale, ciężko pracować. Ci Polacy potrafili skutecznie zrównoważyć przemożną siłę fizyczyną Prus oporem, który zbudowali z mądrości i zręczności, z umiejętności i odporności nerwowej, z pogody ducha i wierności sobie. Przetrzymali w końcu nie byle kogo - Bismarcka i Hakatę, wrogów silnych, zdeterminowanych, przebiegłych i zaciekłych. Udowodnili, że na ich polskość nie ma mocnych? [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Jerzy Sztwiertnia
- Scenariusz: Andrzej Twerdochlib (odcinki: 1-7), Stefan Bratkowski (odcinki: 8-13)
- Zdjęcia: Andrzej Ramlau
- Scenografia: Wojciech Majda, Elżbieta Gawrych (odcinki: 9-12), Wojciech Gronkowski (odcinki: 9-12)
- Dekoracja wnętrz: Michał Sulkiewicz (odcinki: 1-8), Andrzej Kęmpczyński (odcinki: 1-8), Mariusz Wituski (odcinki: 8-13), Teresa Gruber (odcinki: 9-13)
- Kostiumy: Renata Własow, Michał Klimowski (odcinki: 2-7)
- Muzyka: Adam Sławiński
- Dźwięk: Krzysztof Kłodnicki (odcinki: 1-9), Wiesław Znyk (odcinki: 2-8, 10-13)
- Montaż: Anna Wilska
- Charakteryzacja: Anna Śmiech
- Kierownictwo produkcji: Tadeusz Baljon (odcinki: 1-7), Edward Szymański (odcinki: 1-7), Tomasz Miernowski (odcinki: 8-13), Michał Sosiński (odcinki: 8-13)
- Produkcja: Centralna Wytwórnia Programów i Filmów Telewizyjnych Poltel
Nagrody
- 1983 - Jerzy Sztwiertnia Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran") w kategorii: telewizyjny film fabularny
- 1982 - Jerzy Sztwiertnia Nagroda Przewodniczącego Komitetu d/s Radia i Telewizji indywidualna I stopnia
NAJDŁUŻSZA WOJNA NOWOCZESNEJ EUROPY w innych naszych bazach
PUŁKOWNIK CESARZA (1)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1979
- Premiera: 1980. 02. 12
- Dane techniczne: 54 min.
Akcja serialu rozpoczyna się w 1815 roku. Po klęsce wojen napoleońskich do domu wraca Józef Frankowski. Gospodarstwo po ojcu przejął jego brat. Teraz robi wszystko, by pozbyć się przybysza. Dzięki pomocy swego byłego dowódcy, hr. Dezyderego Chłapowskiego, Józef zostaje zarządcą w jednym z jego majątków. Sam hrabia też postanawia zająć się gospodarowaniem. Aby pogłębić wiedzę z zakresu agronomii i leśnictwa, wyjeżdża do Anglii. Po powrocie reformuje swój majątek, dając rodakom przykład dobrze pojętego patriotyzmu. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Marek Siudym (Józef Frankowski), Zdzisław Kozień (Antoni Radziwiłł , namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego), Henryk Machalica (radca Józef Zerboni di Sposetti, prezes prowincji poznańskiej), Mariusz Benoit (Karol Marcinkowski)
LANCET I PŁUG (2)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 58 min.
Połowa lat trzydziestych XIX wieku. W Poznaniu następują aresztowania młodzieży polskiej, pod zarzutem dążenia do obalenia rządów pruskich. Wśród aresztowanych jest Karol Marcinkowski, późniejszy działacz Wielkopolski. Coraz więcej ludzi uważa, że najbardziej słuszną drogą i sposobem na zachowanie polskości jest podnoszenie wydajności majątków ziemskich, rozwój polskiego przemysłu i handlu. Tymczasem w zaborze rosyjskim wybucha powstanie. Chociaż hrabia Chłapowski uważał, że to powstanie nie ma większych szans, jednak wraz z Józefem Frankowskim, Karolem Marcinkowskim i wieloma innymi przedziarają się przez granicę, by wziąć udział w walce.
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Marek Siudym (Józef Frankowski, rządca majątku hrabiego Chłapowskiego), Zdzisław Kozień (Antoni Radziwiłł , namiestnik Wielkiego Księstwa Poznańskiego), Henryk Machalica (radca Józef Zerboni di Sposetti, prezes prowincji poznańskiej), Mariusz Benoit (Karol Marcinkowski)
NOWA BROŃ SZWOLEŻERÓW (3)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 55 min.
Upada powstanie listopadowe. Oddziały gen. Chłapowskiego przekraczają granice Wielkiego Księstwa Poznańskiego i zostają rozbrojone. W szpitalu polowym umiera Józef Frankowski. Przed sądem stają wszyscy poddani, którzy odważyli się wziąć udział w powstaniu, Hrabia Chłapowski zostaje skazany na dwa lata twierdzy i konfiskatę majątku. Wielkopolska wkracza w nowy okres walki o polskość - postępowa część społeczeństwa postanawia odegrać znaczną rolę w handlu, rzemiośle i przemyśle. Powstaje "Spółka Polska", która walkę z Prusakami prowadzi zupełnie nową bronią. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Marek Siudym (Józef Frankowski, rządca majątku hrabiego Chłapowskiego), Mariusz Benoit (Karol Marcinkowski), Mieczysław Voit (Raczyński Edward), Joanna Sobieska (hrabina Emilia Sczaniecka, miłość Karola Marcinkowskiego)
BAZAR CZY REWOLUCJA (4)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 57 min.
Początek lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. W szeregach pruskiej policji szybko robi karierę syn Antoniego Frankowskiego, Ludwik, który zmienił nazwisko na Franke. Syn Józefa, Jan Frankowski, po skończeniu szkoły ekonomicznej nie może znaleźć pracy w swoim zawodzie. Podejmuje więc pracę fizyczną u kolegi Niemca. Zakochuje się w jego siostrze, jednak zostaje odrzucony. Zrozpaczony wraca do brata gospodarującego na wsi. Za pożyczone od niego pieniądze zakłada sklep, lecz spółki polskie borykają się w tym czasie z wielkimi trudnościami finansowymi. Nadchodzi listopad 1845 roku. W Poznaniu trwają przygotowania do powstania. Władze pruskie rozszyfrowują polską siatkę konspiracyjną, zaczynają się aresztowania. Umiera Karol Marcinkowski, lekarz, społecznik, patriota, który jednak wszelkimi sposobami usiłował odwieść rodaków od wystąpienia zbrojnego. Jego pogrzeb przeradza się w wielką manifestację ludu Wielkopolski. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Mariusz Benoit (Karol Marcinkowski), Wiesław Rudzki (Walenty Maciej Stefański , księgarz, przywódca "Związku Plebejuszy"), Kazimierz Kaczor (Ludwik (lub Henryk; imię Ludwik pada w kilku odcinkach serialu, imię Henryk widnieje w napisach odcinków 4-8) Franke, komisarz policji; w odcinku 3 nie występuje w napisach), Joanna Sobieska (hrabina Emilia Sczaniecka, miłość Karola Marcinkowskiego)
FILOLOG I GWOŹDZIE (5)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 64 min.
Rok 1848 - Wiosna Ludów. Na fali patriotycznych zrywów powstaje w Poznaniu Polski Komitet Narodowy. Naczelnym wodzem oddziałów powstańczych zostaje mianowany Ludwik Mierosławski. Franke, pruski policjant, ucieka z Poznania i szuka pomocy u swego kuzyna, Janka Frankowskiego. Powstanie jednak upada. Na terenie Poznańskiego coraz większą popularność zyskuje młody naukowiec, Hipolit Cegielski. Widząc, że zrywy zbrojne nie doprowadzą do wyzwolenia kraju, staje się on rzecznikiem idei, że dla Polaków jedyną drogą ratunku jest rzetelna praca. Orędownikiem tego programu był Karol Marcinkowski - za jego namową Cegielski otworzył sklep z materiałami żelaznymi. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Wiesław Rudzki (Walenty Maciej Stefański , księgarz, przywódca "Związku Plebejuszy"), Kazimierz Kaczor (Ludwik (lub Henryk; imię Ludwik pada w kilku odcinkach serialu, imię Henryk widnieje w napisach odcinków 4-8) Franke, komisarz policji; w odcinku 3 nie występuje w napisach), Andrzej Seweryn (Hipolit Cegielski), Piotr Garlicki (Jan Frankowski, syn Józefa i Katarzyny)
JUŻ TYLKO NADZIEJA (6)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 67 min.
Wzmagają się nastroje niepodległościowe. Szef poznańskiej policji pragnie ostatecznie rozprawić się z ugrupowaniami patriotycznymi. Zadanie rozszyfrowania grup konspiracyjnych otrzymuje Ludwik Franke. Tymczasem w Królestwie Kongresowym wybucha powstanie styczniowe, które odbija się szerokim echem również w Wielkopolsce. Na pomoc powstańcom śpieszą Bentkowski, Jackowski i ks. Smarzewski, Jan Frankowski. Janek ginie w potyczce, inni dostają się do więzienia. Wdowę odwiedza Ludwik Franke, pod pretekstem spłacenia długu wdzięczności wobec rodziny świętej pamięci kuzyna. Zataja prawdziwy cel swojej wizyty i rolę, jaką odgrywa w poznańskiej policji. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Wiesław Rudzki (Walenty Maciej Stefański , księgarz, przywódca "Związku Plebejuszy"), Andrzej Seweryn (Hipolit Cegielski), Kazimierz Kaczor (Ludwik (lub Henryk; imię Ludwik pada w kilku odcinkach serialu, imię Henryk widnieje w napisach odcinków 4-8) Franke, komisarz policji; w odcinku 3 nie występuje w napisach), Piotr Garlicki (Jan Frankowski, syn Józefa i Katarzyny)
POWOŁANIE (7)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 70 min.
Szczególną rolę w zaborze pruskim zaczyna odgrywać ksiądz Piotr Wawrzyniak. Poznajemy go jeszcze w gimnazjum. Młody człowiek dochodzi do wniosku, że najlepiej będzie służył ojczyźnie jako kapłan. Dlatego po ukończeniu gimnazjum wstępuje do seminarium duchownego. Pragnie zapomnieć o swojej miłości do Matyldy Hausner, bo jest przekonany, że ludzie tego pokroju co on nie powinni przedkładać szczęścia osobistego nad dobro wspólne. Biskupem Poznania i Gniezna w tym czasie jest Mieczysław Ledóchowski, który nie cieszy się sympatią rodaków. Prusacy wydają coraz więcej ustaw ograniczających działalność Kościoła i innych polskich instytucji państwowych. Biskup Ledóchowski nie godzi się z tym i zostaje aresztowany. Dowiedziawszy się o przeszłości Ludwika Franke, Joanna Frankowska wyjeżdża. Zrozpaczony Ludwik odmawia dalszej współpracy z pruską policją, przechodzi na emeryturę. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Krzysztof Kolberger (Dezydery Chłapowski), Gustaw Lutkiewicz (Otto von Bismarck), Igor Przegrodzki (Mieczysław Ledóchowski , arcybiskup Poznania i Gniezna), Andrzej Seweryn (Hipolit Cegielski), Kazimierz Kaczor (Ludwik (lub Henryk; imię Ludwik pada w kilku odcinkach serialu, imię Henryk widnieje w napisach odcinków 4-8) Franke, komisarz policji; w odcinku 3 nie występuje w napisach)
DZIĘKI CI, ŻELAZNY KANCLERZU (8)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 69 min.
Lata siedemdziesiąte XIX wieku to okres osławionego Kultur kampfu, czyli nasilenia polityki antypolskiej i germanizacyjnej. Księża są prześladowani. Ze szkół i sądownictwa ruguje się język polski. Władysław Frankowski jest nauczycielem w Śremie. Ponieważ odmawia nauczania religii w języku niemieckim, zostaje wydalony ze szkoły. Czołową postacią w tym mieście jest ksiądz Wawrzyniak. Do Śremu przybywa też z zamiarem pozostania tu na stałe Ludwik Franke. Chce cały swój majątek powierzyć polskiemu bankowi, traktując to jako próbę naprawienia zła, które uczynił. Matylda Hausner, która ciągle kocha księdza Wawrzyniaka, wychodzi za mąż za zakochanego w niej Władysława Frankowskiego.
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Witold Dębicki (Władysław Frankowski, syn Macieja), Kazimierz Kaczor (Ludwik (lub Henryk; imię Ludwik pada w kilku odcinkach serialu, imię Henryk widnieje w napisach odcinków 4-8) Franke, komisarz policji; w odcinku 3 nie występuje w napisach), Barbara Grabowska (Joanna Frankowska, kuzynka Stefańskiego, żona Jana Frankowskiego), Anna Nehrebecka (Matylda Hausner-Frankowska, żona Władysława), Joanna Żółkowska (Katarzyna Frankowska-Gieruszowa, córka Joanny i Jana)
AUSROTTEN (9)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 67 min.
Lata osiemdziesiąte XIX wieku, trwają tzw. rugi chłopskie, czyli usuwanie pod byle pretekstem osiadłych na ziemi polskich chłopów. Powstaje Hakata, osławiona instytucja do walki z wszelkimi przejawami polskości na ziemiach Wielkopolski. Tworzą się komisje kolonizacyjne zajmujące się wykupywaniem polskich majątków. W Śremie Towarzystwo Polskie nie dopuszcza do wykupienia przez Niemców majątku hr. Poturzyckiego. Kasia Frankowska zaręcza się z zakochanym w niej od dawna Gieruszem. [PAT]
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Gustaw Lutkiewicz (Otto von Bismarck), Piotr Machalica (Piotr Wawrzyniak), Witold Dębicki (Władysław Frankowski, syn Macieja), Piotr Krukowski (hrabia Michał Poturzycki; w odcinku 13 nie występuje w napisach), Maciej Góraj (Marcin Gierusz, mąż Katarzyny)
NA WOJNIE JAK TO NA WOJNIE (10)
- Odcinek serialu
- Rok produkcji: 1981
- Dane techniczne: 56 min.
Wyrazem patriotyzmu i umacniania się polskości na terenie Wielkiego Księstwa Poznańskiego jest powstanie tzw. polskich spółek zarobkowych. Prezes Prowincji Poznańskiej, Wilamowitz, zdając sobie sprawę z roli, jaką odgrywają spółki, usiłuje osłabić ich skuteczność. Efekt jest jednak odwrotny. Tymczasem Władysław Frankowski dowiaduje się o dawnej miłości Matyldy do ks. Wawrzyniaka. Zrozpaczony zostawia żonę z dwoma synami i wyjeżdża do Poznania.
Ekipa - lista skrócona
- Obsada aktorska: Piotr Machalica (Piotr Wawrzyniak), Jerzy Bińczycki (Augustyn Szamarzewski), Witold Dębicki (Władysław Frankowski, syn Macieja), Maciej Góraj (Marcin Gierusz, mąż Katarzyny), Anna Nehrebecka (Matylda Hausner-Frankowska, żona Władysława)


















