BIAŁE MAŁŻEŃSTWO (1992)
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1992
- Premiera: 1993. 03. 26
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny. 93 min.
Plenery: Radachówka.
Twórczyni "Ostatniego dzwonka" czy "Przez dotyk" stworzyła film bardzo malarski, wystylizowany, ale plastyczna uroda nie jest, bynajmniej, jego jedynym walorem i celem. "Białe małżeństwo" to ujęty w formę młodopolskiego pastiszu szyderczy i prowokacyjny rozrachunek ze stereotypami polskiego obyczaju i kultury, z zakłamaniem erotycznym przejawiającym się zarówno w życiu, jak i literaturze. Za podstawę scenariusza posłużył dramat Tadeusza Różewicza z 1973 r. Sztuka, uznana za błahą i niepoważną, została zlekceważona przez recenzentów i publicznie potępiona przez Kościół. W atmosferze skandalu obyczajowego z trudem torowała sobie drogę na scenę. A przecież Różewicza, oskarżanego o perwersję i zboczenia, zainspirowały autentyczne utwory i losy pisarzy polskiego fin de siţcle'u: Narcyzy Żmichowskiej, Marii Komornickiej czy Stanisława Przybyszewskiego. Zdjęcia do "Białego małżeństwa" kręcono w tym samym dworku, gdzie powstawały "Panny z Wilka". Film zamykają współczesne ramy: Bianka i Paulina, dzisiejsze nastolatki, mieszkające w starej, szlacheckiej posiadłości, za sprawą programu telewizyjnego zmontowanego z archiwalnych zdjęć przenoszą się w przeszłość. Odnajdują się w tym samym domu i pokoju, ale w innych czasach, w przededniu I wojny światowej. Atmosfera dworku, wypełnionego biedermeierowskimi meblami i bibelotami, świadczącymi o dostatku właścicieli, przesycona jest zmysłowością, utajonym erotyzmem. Biankę i Paulinę dręczą problemy związane z dojrzewaniem i wchodzeniem w dorosłe życie. Bianka, delikatna, wrażliwa dziewczyna, przerażona jest perspektywą szykowanego jej przez rodzinę małżeństwa z Beniaminem, młodzieńcem niedojrzałym i obojętnym jej uczuciowo. Odstręcza ją rola przypisana kobiecie od wieków przez obyczaj: posłusznej "żony zawsze w ciąży". Przykład matki, zbrzydzonej małżeństwem, z odrazą opowiadającej o nienasyconych żądzach swego jurnego małżonka, utwierdza ją w obawach. Paulina, bardziej ekstrawertyczna i już nieco obeznana z tajemnicami płci, z ironią przyjmuje miłosne zaloty ze strony dziadka, który nawet na starość nie potrafi powściągnąć kłębiących się w nim chuci. Po cichu dziewczyna wzdycha jednak do Beniamina, zazdrosna, że nie jej został przeznaczony. Grona domowników dopełnia przedwcześnie owdowiała ciotka, której mąż dołączył do powstańców jeszcze podczas miesiąca miodowego, pozostawiając młodą małżonkę w erotycznym niespełnieniu. Całe otoczenie lekceważy niepokoje Bianki wynikłe z jej kruchej natury i bolesnych doświadczeń z dzieciństwa. A tymczasem ona, przeżywająca w panice ostatnie chwile dziewczęcej niewinności, znajduje własny, dramatyczny sposób wymknięcia się przeznaczeniu. [PAT]
Ekipa
- Reżyseria: Magdalena Łazarkiewicz
- Reżyser II: Sylwia Czaplewska, Paweł Maria Dolewski
- Scenariusz: Magdalena Łazarkiewicz, Jan Różewicz
- Zdjęcia: Zbigniew Wichłacz
- Operator kamery: Zbigniew Wichłacz
- Asystent operatora obrazu: Henryk Jedynak, Zbigniew Szukała (nie występuje w czołówce)
- Oświetlenie: Piotr Obłoza (mistrz), Roman Taborski (główny oświetlacz), Piotr Kryska, Marek Socha
- Wózkarz: Stanisław Kolenda
- Obsługa agregatu: Stefan Fliski
- Scenografia: Halina Dobrowolska
- Scenograf II: Tomasz Kowalski
- Projekty plastyczne: Artur Belling (projekt i wykonanie lalek)
- Rekwizyty: Bogusław Krawczyk (specjalne)
- Dekoracja wnętrz: Magdalena Dipont
- Kierownictwo budowy dekoracji: Zdzisław Szkopiński
- Rekwizyty: Henryk Puchalski, Robert Dąbrowski
- Kostiumy: Elżbieta Radke
- Kostiumy wojskowe: Andrzej Szenajch
- Asystent kostiumografa: Teresa Wardzała
- Garderoba: Jolanta Łuczak
- Militaria: Andrzej Szenajch
- Muzyka: Jan A. P. Kaczmarek
- Dyrygent: Krzesimir Dębski
- Konsultacja muzyczna: Zbigniew Zbrowski
- Dźwięk: Małgorzata Lewandowska, Andrzej Bohdanowicz
- Asystent operatora dźwięku: Katarzyna Dzida
- Mikrofoniarz: Jacek Nowakowski
- Imitator dźwięku: Stanisław Hojden
- Montaż: Katarzyna Rudnik-Glińska
- Asystent montażysty: Piotr Gliński
- Charakteryzacja: Jolanta Pruszyńska
- Asystent charakteryzatora: Jadwiga Cichocka
- Konsultacja: Elżbieta Kowecka, Krzysztof Kotowski
- Efekty pirotechniczne: Kazimierz Wróblewski
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Fotosy: Andrzej Przestrzelski
- Transport: Antoni Wyszomirski, Krzysztof Wyszomirski, Lesław Piątkiewicz, Jerzy Bartosiak, Jerzy Dzięcioł
- Kierownictwo produkcji: Henryk Romanowski
- Kierownictwo produkcji II: Jacek Czaplewski, Jacek Kucharski
- Asystent kierownika produkcji: Zofia Janaszkiewicz, Grzegorz Jacewicz
- Kierownictwo planu: Andrzej Buhl
- Dyżurny planu: Marek Rażniewski
- Sekretariat planu: Bożena Walinowicz
- Administracja: Witold Czarnowski
- Sekretariat grupy: Ewa Radczuk
- Kasjer: Kazimiera Mordzielewska
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Perspektywa, Telewizja Polska, Syrena Entertainment Group (firma dystrybucyjna)
- Współpraca realizatorska: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Opis negatywu: Ryszard Gołębiowski
- Obsada aktorska: Jolanta Fraszyńska (Bianka), Agata Piotrowska (Paulina), Teresa Budzisz-Krzyżanowska (matka dziewcząt), Jan Englert (Wincenty, ojciec dziewcząt), Magdalena Zawadzka (ciotka Aniela), Henryk Bista (dziadek), Joanna Wizmur (kucharka), Bartosz Opania (Beniamin), Tomasz Lulek (oficer), Ewa Ziętek (nadkucharcia), Bohdana Majda (ciotka Beniamina), Jacek Wójcicki (śpiewak), Edward Wojtaszek (ułan), Grzegorz Skurski (operator legionistów), Andrzej Mastalerz (asystent operatora), Aleksandra Domańska (przyjaciółka ciotki), Krystyna Wachelko-Zaleska (kuzynka Bianki), Piotr Dobrowolski (kuzyn Bianki), Krzysztof Magowski (ziemianin), Dariusz Sikorski (pierrot), Małgorzata Kuta (guwernantka), Danuta Borsuk (cyganka), Andrzej Szenajch (oficer), Maria Zachwatowicz (mała Bianka), Aneta Szymczak (mała Paulina), Jordan Babula (mały Beniamin), Justyna Sobolewska (gość na pikniku), Tadeusz Sobolewski (gość na pikniku), Piotr Łazarkiewicz (akompaniator)
Nagrody
- 1992 - Syrenka Warszawska (nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP)-w kategorii filmu fabularnego
Varia
- Piosenka:
pieśń wojskowa- Aranżacja : Krzesimir Dębski
- Utwór muzyczny: WALC WE DWOJE
- Muzyka : Krzesimir Dębski
Pierwowzory
- Pierwowzór: BIAŁE MAŁŻEŃSTWO
- Gatunek: Dramat
- Autor pierwowzoru: Tadeusz Różewicz


















