filmpolski.pl: Film fabularny 1945-

TAJEMNICA ENIGMY

TAJEMNICA ENIGMY - galeria
Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
Galeria zdjęć (5)

Opowieść o dramatycznych losach polskich inżynierów, którzy byli autorami jednego z najważniejszych dokonań w dziejach światowej myśli strategicznej. Mianem tym historycy określili dekryptaż niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma". Osiągnięcie to wywarło znaczący wpływ na przebieg II wojny światowej i przyspieszyło ostateczną kapitulację Niemiec. Serial Romana Wionczka jest rozbudowaną wersją kinowego filmu pt. "Sekret Enigmy". Twórcy cyklu rozszerzyli zwłaszcza wątki osobiste polskich uczonych, wprowadzili też na ekran więcej postaci historycznych, takich jak: król Jerzy VI, Winston Churchill czy Józef Stalin.

Ekipa

Varia

Pierwowzory

Patrz także:

MARSZ W HISTORIĘ (1)

Rok 1931. Do Poznania powraca ze stypendium w Getyndze młody matematyk Marian Rejewski. Zaraz po powrocie staje przed wyborem między asystenturą a pracą dla biura szyfrów Sztabu Głównego. Postanawia pogodzić obie te funkcje i wraz z kolegami Jerzym Różyckim i Henrykiem Zygalskim zaczynają pracę nad niemieckimi szyframi. Wobec rosnącej militaryzacji Niemiec i aktywności pruskiego wywiadu polski Sztab Główny rozszerza działalność biura szyfrów. W 1934 r. kryptolodzy pnenoszą się do Warszawy i tu pod kierunkiem podpułkownika Langera pracują nad złamaniem szyfrów Abwehry. Rejewski pierwszy wpada na właściwe rozwiązanie. Wraz z grupą techników z fabryki "Ava" kryptolodzy odtwarzają konstrukcję niemieckiej maszyny szyfrującej "Enigma". Zbliżająca się wojna powoduje, że ośrodek biura szyfrów staje się obiektem zainteresowania szpiegów i agentów Abwehry z kapitanem Hoegerem na czele. Jednocześnie rozwija się współpraca wywiadów sojuszniczych. Marszałek Rydz-Śmigły decyduje się na ujawnienie aliantom polskich tajemnic.

Ekipa

ZAPROSZENIE DO WARSZAWY (2)

W lipcu 1939 r. do PoIski przybywa grupa angielskich i francuskich oficerów wywiadu, a wśród nich przyjaciel podpułkownika Langera, major Gustave Bertrand (po wojnie autor publikacji, dzięki którym udział Polaków w złamaniu tajemnicy "Enigmy" stał się wreszcie powszechnie znany). W ośrodku w Pyrach pod Warszawą zapoznają się oni z najnowszymi osiągnięciami polskiego biura szyfrów i ku swemu zdumieniu oglądają egzemplarz polskiego odpowiednika "Enigmy", z zastrzeżeniem, że kiedy sprawa przestanie być tajemnicą, polski wkład w zwycięstwo zostanie ujawniony. Tymczasem dowództwo niemieckie i sam Hitler nabierają absolutnego przekonania, że szyfry "Enigmy" są wyłącznie ich tajemnicą, zwłaszcza, że wywiadowi niemieckiemu nie udaje się uzyskać jakichkolwiek informacji świadczących o działalności kryptologów, a agenci, którzy próbowali przeniknąć do ośrodka w Pyrach, ponieśli porażkę. 1 września o świcie Różycki odczytuje tekst rozkazu Hitlera o rozpoczęciu działań wojennych.

Ekipa

PRÓBA DYWERSJI (3)

Wybucha II wojna światowa. Sztab Główny postanawia ewakuować biura szyfrów, a ośrodek w Pyrach zniszczyć. Wcześniej podążają w stronę Brześcia. W czasie ewakuacji ppłk Langer podejmuje decyzję zniszczenia maszyn "Enigmy" i ich dokumentacji. Teraz pozostało już tylko jedno wyjście - przedzierać się do granicy rumuńskiej. Jednocześnie Hoeger wraz ze swymi agentami przedostaje się do kolumny ewakuacyjnej z nadzieją, że uda mu się wykryć naszych kryptologów. Na szczęście, jego usiłowania spełzają na niczym.

Ekipa

OCALIĆ MYŚL (4)

Przez granicę rumuńską przechodzi istny pochód uciekinierów i wojska. Rejewski, Różycki i Zygalski oddzielają się od pozostałych kryptologów i bocznymi drogami wędrują do Bukaresztu. Próby znalezienia pomocy i przedostania się na Zachód początkowo nie przynoszą rezultatu, dopiero po wizycie w ambasadzie Francuskiej powstaje pewna nadzieja. Było to efektem działania pułkownika Bertranda, specjalnie przybyłego w tym celu do Bukaresztu. Przez Włochy nasza trójka przedostaje się do Paryża, gdzie spotykają prawie wszystkich swoich warszawskich kolegów, których różnymi sposobami udało się wydostać z rumuńskich obozów. Bertrand przy udziale Langera postanawia reaktywować biura szyfrów; Iiczą też na współpracę z Anglią. Jako siedzibę obierają pałacyk "Bruno" pod Paryżem, gdzie zainstalowana zostaje cała aparatura szyfrowa, i tam kryptolodzy w klasztornych bez mała warunkach zabierają się do pracy. Już w listopadzie 1939 r. przychodzi pierwszy sukces - Różyckiemu udaje się złamać kolejny najtajniejszy szyfr Abwehry.

Ekipa

ŻÓŁTE KARTKI (5)

Pomimo niepodważalnych sukcesów w odczytywaniu niemieckich szyfrów, sztab generalny wciąż lekceważy dostarczane "Bruno" tzw. "żółte kartki". Tymczasem zawierają one coraz bardziej złowróżbne informacje. Ich treścią są dane na temat nowych operacji wojskowych, planowanych przez Hitlera. Najbliższe miesiące pokazują, że chodziło o zajęcie Norwegii i Francji. Po kapitulacji tej ostatniej kryptolodzy przedostają się do strefy nie okupowanej i w miejscowości Uzes rozpoczynają swą pracę od nowa. Ich środek nosi kryptonim "Cadix".

Ekipa

WYŁĄCZENI Z GRY (6)

W roku 1942 Niemcy nadal odnoszą sukcesy na wszystkich frontach. W krajach okupowanych, a szczególnie w Polsce i Związku Radzieckim, szaleje terror. Również rodziny przebywających na Zachodzie kryptologów podlegają represjom. Niemcy imają się wszelkich sposobów, by znaleźć jakikolwiek ślad ekipy pułkownika Bertranda. W ręce działającego w Paryżu Hoegera wpada przebywająca tam przyjaciółka Langera - Ira. Ta nić wkrótce okazuje się bardzo pomocna. Szybko awansujący w wywiadowczej hierarchii Hoeger organizuje sprytną prowokację. W tym czasie przebywający w "Cadixie" kryptolodzy, współpracując z Anglikami, odczytują depesze o przygotowaniach do zajęcia strefy nie okupowanej. To oznacza konieczność kolejnej ewakuacji. W styczniu 1942 roku na Morzu Śródziemnym ginie powracający do Francji Jerzy Różycki. Przygnębiająca wiadomość dociera do "Cadixu".

Ekipa

W SIDŁACH ABWEHRY (7)

Jest rok 1943. Pod Stalingradem hitlerowcy ponieśli klęskę. Inwigilowani przez funkcjonariuszy rządu Vichy kryptolodzy ewakuują się z "Cadixu" mając nadzieję na powrót do Północnej Afryki. Jednakże zarządzający akcją przerzutu pułkownik Rivet postanawia nie ezekać na ich dotarcie na lotnisko w Istres i cała ekipa pozostaje w zagrożeniu. W tej sytuacji Bertrand postanawia, że ekipa w małych grupach przedzierać się będzie przez Pireneje, z zamiarem przedostania się do neutralnej Hiszpanii. W pobliżu granicy hiszpańskiej, wskutek przypadkowej zdrady (szukającej Langera Irze towarzyszyła "przyjaciółka", będąca agentką Abwehry), Langer wraz z częścią ekipy wpada w ręce pułkownika Hoegera. Rejewski i Zygalski natomiast, którzy przeprawiali się na własną rękę, po przejściu granicy hiszpańskiej zostają internowani w więzieniu w Lerida, skąd zostają zwolnieni dopiero po interwencji Anglików. Bertrand unika aresztowania i wraz z żoną tułają się po południowej Francji szukając kontaktu z działającym na rzecz de Gaulla podziemiem.

Ekipa

SMAK ZWYCIĘSTWA (8)

Bertrand w następstwie aresztowania jednego ze swych podwładnych wpada w ręce Gestapo, a następnie Hoegera, który proponuje mu współpracę przeciwko Anglikom. Bertrand pozornie na to przystaje, licząc, że w ten sposób wydostanie się na wolność. W tym czasie alianci przygotowują się już do inwazji w Normandii. Langer wraz ze swym zastępcą trafiają do oflagu, gdzie także otrzymują propozycje współpracy na rzecz Niemiec. Odmowa grozi im ciężkimi konsekwencjami, jednakże ich postawa jesl nieugięta. Pozostali z czołówki polskich kryptologów - Palluth i Fokczyński - dostają się do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Giną tam męczeńską śmiercią. Sekret "Enigmy" aż do końca wojny pozostaje Niemcom nieznany. Po kapitulacji Rzeszy dwaj ocalali kryptolodzy wraz z Langerem i Bertrandem znaleźli się w Londynie. Stoją przed dylematem: "co dalej? " Bertrand ma najprostszą sytuację - powrót do Francji, gdzie wkrótce awansowany zostaje na generała. Zygalski i Langer postanawiają pozostać w Anglii, natomiast Rejewski, mimo prób ze strony Anglików zatrzymania go tam, wraca do kraju. Wiosną 1946 roku wysiada z pociągu na dworcu w Bydgoszczy, gdzie oczekuje nań żona z dziećmi. Film zamyka opowieść o pozostałych bohaterach i znaczeniu ich pracy dIa losów II wojny światowej.

Ekipa

Wersja do druku