GAZDA Z DIABELNEJ
- Serial tv
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1979
- Premiera: 1980. 02. 10
- Gatunek: Film dla dzieci (młodzieży)
- Dane techniczne: Barwny.
Tytuł serialu wskazuje miejsce, gdzie rozgrywa się akcja - na górze Diabelnej mieści się schronisko, w którym "gazduje" przybyły niedawno do kraju żołnierz, uczestnik walk w Afryce i pod Monte Cassino, zresztą rodowity góral. Dwudziestoparoletni kierownik schroniska stopniowo nawiązuje kontakty z dziećmi, poznaje mieszkańców osady i żołnierzy miejscowej placówki WOP. Obserwuje tworzenie się nowej społeczności na tzw. ziemiach odzyskanych - osobliwy konglomerat ludzi z różnych stron, pionierów, osadników, szabrowników, którzy przybywają do wymarłej i zniszczonej osady, początkowo żyjąc w atmosferze nieustannego zagrożenia ze strony działającego tu ciągle Wehrwolfu. Poznajemy bohaterów filmu: Rysia, który dowiedziawszy się przypadkiem w czasie ewakuacji cywilnej ludności niemieckiej, że jest dzieckiem polskim oddanym na wychowanie niemieckim rodzicom, pozostaje samotnie w mieście, przybyłych osadników - nowych mieszkańców miasteczka. Wśród nich są i rówieśnicy chłopca, przybyli z różnych stron Polski. Są też i dorośli - często osamotnieni ludzie, szukający miejsca, w którym można by zapomnieć o wojnie, o osobistych tragediach i rozpocząć życie od nowa.
Ekipa
- Reżyseria: Grzegorz Warchoł
- Reżyser II: Paweł Maria Dolewski, Elżbieta Sikorska
- Scenariusz: Cezary Chlebowski
- Scenariusz-opracowanie: Paweł Maria Dolewski, Jan Hesse, Grzegorz Warchoł
- Dialogi: Paweł Maria Dolewski, Jan Hesse, Grzegorz Warchoł
- Zdjęcia: Jan Hesse
- Współpraca operatorska: Hubert Czyżewicz, Piotr Gburek
- Scenografia: Roman Wołyniec, Mariusz Wituski
- Współpraca scenograficzna: Maria Orłowska, Ireneusz Sobczak
- Kostiumy: Krystyna Dąbrowska
- Współpraca kostiumograficzna: Jolanta Kuczyńska, Jerzy Kozłowski
- Muzyka: Wojciech Głuch
- Dyrygent: Wojciech Głuch
- Konsultacja muzyczna: Jadwiga Zygadło
- Dźwięk: Jan Strojecki
- Współpraca dźwiękowa: Marek Biernacki, Zygmunt Nowak, Ewa Salecka
- Montaż: Anna Wagner
- Współpraca montażowa: Anna Czepukajtis-Potęga
- Charakteryzacja: Roman Kęsikowski
- Współpraca charakteryzatorska: Anna Andrysiak
- Fotografie: Aleksander Lipowski
- Opieka artystyczna: Aleksander Ścibor-Rylski
- Kierownictwo produkcji: Antoni Gniewkowski, Michał Sosiński
- Kierownictwo produkcji II: Danuta Oskierka-Sosińska
- Współpraca produkcyjna: Janusz Włodarski, Roman Wysocki
- Produkcja: Centralna Wytwórnia Programów i Filmów Telewizyjnych Poltel (Warszawa)
- Atelier: Wytwórnia Filmów Oświatowych (Łódź)
- Laboratorium: ZPTF (Warszawa)
- Kierownictwo laboratorium: Jerzy Osiński
- Obsada aktorska: Wojciech Staroń (Rysiek), Adam Probosz, Marek Skolak, Maciej Śliwowski, Paweł Wiśniewski, Konrad Wlazło, Iwona Bielska (Magda), Irena Laskowska (była więźniarka mieszkająca z Ryśkiem), Zbigniew Buczkowski (kapral Stanisław Buczek), Janusz Dziubiński (nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1980 - Grzegorz Warchoł Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej)-Złoty Szczupak za reżyserię filmu
- 1980 - Grzegorz Warchoł Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej)-nagroda Rozgłości Polskiego Radia w Olsztynie za walory historyczne i dydaktyczne serialu
- 1980 - Grzegorz Warchoł Nagroda Ministra Obrony Narodowej II stopnia
Pierwowzory
- Pierwowzór: GAZDA Z DIABELNEJ
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Cezary Chlebowski
1
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 52 min.
Sudety, rok 1945. Przed zbliżającym się frontem z miasteczka uciekają ostatni mieszkańcy. Podczas ewakuacji cywilnej ludności niemieckiej mały Rysiek przypadkowo dowiaduje się, że jest polskim dzieckiem oddanym na wychowanie niemieckim rodzicom. Chłopak podejmuje desperacką decyzję - zostanie sam w opustoszałej mieścinie. Niebawem wkraczają do osady polscy żołnierze, za nimi podążają wozy osadników. Rysio spotyka wycieńczoną kobietę, która zasłabła na ulicy. Przychodzi jej z pomocą, zaprasza do swojego domu i namawia łamaną polszczyzną, aby z nim została. Dzieci przybyłe wraz z rodzicami do miasta - Józek, Grzesio, dwaj bracia Pankowie, pracujący w restauracji Staszek - są zaintrygowane dziwnym zachowaniem Rysia. Postanawiają poznać go bliżej. Ku ich zaskoczeniu i oburzeniu, chłopiec odzywa się do nich po niemiecku. Przyjaciele z paczki są przekonani, że Rysiek jest Niemcem i traktują go jak wroga.
Ekipa
- Obsada aktorska: Jan Krzyżanowski (porucznik, dowódca oddziału WOP), Remigiusz Rogacki (karczmarz Józio; w odcinku 4 nie występuje w czołówce), Tadeusz Szaniecki (pełnomocnik Bardziński; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Monika Alwasiak (Greta; nie występuje w czołówce), Tadeusz Teodorczyk (Niemiec odpowiedzialny za ewakuację; nie występuje w czołówce)
2
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 49 min.
Niemieccy dywersanci rozkręcają tor i ostrzeliwują nadjeżdżający pociąg z osadnikami. Jeden z nich - młody człowiek, wyskakuje z pociągu i wdaje się w walkę z napastnikami. Widzimy go potem już w miasteczku. Znajomość jego z naszymi małymi bohaterami rozpoczyna się od interwencji w ich bójce. Janek - tak brzmi jego imię, przyjechał tutaj, aby objąć funkcję kierownika schroniska w górach, w pobliżu miasteczka, co wywołuje podejrzenie i pewną niewiarę u lokalnych władz. Janek dociera w końcu do opuszczonego i zdezelowanego schroniska i w trakcie oglądania go pada od potężnego uderzenia kijem w głowę. Sprawcą okazuje się przebywający tu drwal, który przyznaje się Jankowi do tego czynu - nie wiedział bowiem, kogo tu przyniosło.
Ekipa
- Obsada aktorska: Leon Niemczyk (szabrownik), Janusz Zerbst (Janek Łuszczek), Bogumił Antczak (szabrownik), Jacek Domański (niemiecki dywersant; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Wirgiliusz Gryń (drwal Nieściorek), Mieczysław Janowski (szabrownik), Jan Krzyżanowski (porucznik), Eliasz Kuziemski (maszynista), Zbigniew Lesień (oficer MO), Remigiusz Rogacki (karczmarz Józio; w odcinku 4 nie występuje w czołówce), Bogdan Wiśniewski (Wójcik, oficer WP), Józef Łodyński (mieszkaniec miasteczka; nie występuje w czołówce), Igor Przegrodzki (nauczyciel Kosiński; w odcinku 2 nie występuje w czołówce; w odcinku 3 w rzeczywistości nie wystąpił)
3
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 56 min.
Janek i drwal Nieściorek doprowadzają do porządku zniszczone, opuszczone schronisko na Diabelnej. Atak niemieckich dywersantów zupełnie ich zaskakuje. Niemcy atakują schronisko, chcąc wykraść ukryte tam archiwa gestapo. Nieściorek jest ciężko ranny, Janek obezwładnia dwóch eskortujących go esesmanów, ale i on odnosi w walce poważne rany. Nieoczekiwanie przychodzi im z pomocą patrol wojskowy, zaalarmowany przez Rysia, który był mimowolnym świadkiem zdarzenia.
Ekipa
- Obsada aktorska: Wirgiliusz Gryń (drwal Nieściorek), Janusz Zerbst (Janek Łuszczek), Andrzej Bielski, Jacek Domański (niemiecki dywersant; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Igor Przegrodzki (nauczyciel Kosiński; w odcinku 2 nie występuje w czołówce; w odcinku 3 w rzeczywistości nie wystąpił), Jacek Ryniewicz, Jan Krzyżanowski (porucznik)
4
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 49 min.
Rannego Janka odwiedzają w szpitalu przyjaciele. Pomiędzy paczką miejscowych dzieci a Rysiem wciąż dochodzi do spięć i drobnych utarczek. Wkrótce niechętny stosunek Staszka, Józka, Grzesia i braci Panków do Rysia zmieni się radykalnie. Powodowani ciekawością chłopcy przedostają się do budynku dawnej szkoły SS. Nieświadomi niebezpieczeństwa chcą wypróbować znalezione tam narty. Nie wiedzą, że przed ewakuacją Niemcy zaminowali teren wokół budynku. Rysio przeprowadza chłopców przez pole minowe, ratując im życie.
Ekipa
- Obsada aktorska: Igor Przegrodzki (nauczyciel Kosiński; w odcinku 2 nie występuje w czołówce; w odcinku 3 w rzeczywistości nie wystąpił), Janusz Zerbst (Janek Łuszczek), Beata Lewandowska (pielęgniarka), Jacek Domański (niemiecki dywersant; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Wirgiliusz Gryń (drwal Nieściorek), Euzebiusz Olszewski, Tadeusz Szaniecki (pełnomocnik Bardziński; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Bogdan Wiśniewski (Wójcik, oficer WP), Remigiusz Rogacki (karczmarz Józio; w odcinku 4 nie występuje w czołówce)
5
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 52 min.
Nadchodzi Wigilia Bożego Narodzenia - pierwsza powojenna gwiazdka w miasteczku. Janek wraca ze szpitala do swojej samotni na Diabelnej. Ku swemu zaskoczeniu, zastaje w schronisku Magdę, która przygotowuje wieczerzę wigilijną. Świąteczny nastrój zakłóca przybycie Rysia w stanie skrajnego wyczerpania. Chłopiec przedzierał się przez las, wymknąwszy się Niemcom, którzy uwięzili go w hangarze na lotnisku. Janek zjeżdża z gór do placówki WOP, by powiadomić żołnierzy o ponownym pojawieniu się niemieckich dywersantów.
Ekipa
- Obsada aktorska: Janusz Zerbst (Janek Łuszczek), Jan Krzyżanowski (porucznik), Jacek Domański (niemiecki dywersant; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Tadeusz Szaniecki (pełnomocnik Bardziński; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił), Bogdan Wiśniewski (Wójcik, oficer WP)
6
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 55 min.
Janek otrzymuje część odnalezionych poniemieckich nart, organizuje na Diabelnej szkółkę narciarską. Wreszcie spełnia się jego wielkie marzenie - do schroniska trafia pierwszy prawdziwy turysta. Nieoczekiwanie odnajduje się matka Rysia. Chłopiec przekonuje ją, ż powinni pozostać w Polsce, w miasteczku, gdzie znalazł przyjaciół. Większość osadników, którzy jeszcze niedawno żyli w ciągłym strachu, właśnie tutaj odnajduje swe miejsce na ziemi. A dzieci wkrótce rozpoczną naukę. W dawnym budynku szkoły SS będzie się teraz mieściła polska szkoła.
Ekipa
- Obsada aktorska: Ewa Szykulska (matka Ryśka), Jan Krzyżanowski (porucznik), Janusz Zerbst (Janek Łuszczek), Wirgiliusz Gryń (drwal Nieściorek), Mieczysław Janowski (szabrownik), Zbigniew Lesień (oficer MO), Kazimierz Iwiński (turysta z Radomia), Leon Niemczyk (szabrownik), Igor Przegrodzki (nauczyciel Kosiński; w odcinku 2 nie występuje w czołówce; w odcinku 3 w rzeczywistości nie wystąpił), Remigiusz Rogacki (karczmarz Józio; w odcinku 4 nie występuje w czołówce), Tadeusz Szaniecki (pełnomocnik Bardziński; w odcinku 4 w rzeczywistości nie wystąpił)

















