CHŁOPCY
- Film fabularny - telewizyjny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1973
- Premiera: 1973. 06. 12
- Dane techniczne: Czarno-biały. 85 min.
"Kto z nas nie schodzi w kopalnie dzieciństwa? Kto z nas nie błądzi światłem po tych ścianach Gdzie w czarnych rzeźbach węgla kamiennego Pełno odcisków Paproci i zwierząt" - pisał Stanisław Grochowiak w wierszu "Zejście", będącym swego rodzaju hołdem dla tego, co być może w człowieku najcenniejsze - krainy dzieciństwa. Motyw powrotu do młodości - do czasu, kiedy kształtuje się ludzka osobowość - legł też u podstaw sztuki "Chłopcy", którą na ekran przeniósł Ryszard Ber.
Głównymi bohaterami filmu są Kalmita, Pożarski, Jo-Jo, Smarkul, profesor Perlec i hrabina De Profundis - pensjonariusze domu straców, prowadzonego przez siostry zakonne. Jedna z nich, Maria, pragnie wprowadzić w życie ośrodka rządy silnej ręki i żelazną dyscyplinę. Czeka ją wszakże trudne zadanie. Mimo zaawansowanego wieku, jej podopieczni robią wszystko, by zachować jak największą niezależność. Ich walka z surową siostrą staje się miejscami groteskowa i przypomina sztubackie wybryki. Duchowym przywódcą buntowników jest Kalmita. Niestety, pewnego dnia jego znacznie młodsza żona postanawia zabrać małżonka do domu. Czy pozostali na placu boju kontestatorzy znajdą w sobie dość siły, by skutecznie przeciwstawić się zakusom siostry Marii.
Film Ryszarda Bera to wzruszająca, poetycka, znakomicie fotografowana historia o ludziach zamkniętych we własnym, izolowanym świecie, żyjących wspomnieniami z "dawnych, dobrych lat". Wielką siłą "Chłopców" jest rewelacyjne aktorstwo. Po premierze filmu byli nawet krytycy, którzy pisali, że jest ono "za dobre". "Chłopcy" stali się także jednym z ważniejszych dokonań w artystycznej biografii Bera.
Ekipa
- Reżyseria: Ryszard Ber
- Reżyser II: Anna Hrynaszkiewicz
- Współpraca reżyserska: Joanna Krauze, Jakub Z. Ruciński
- Scenariusz: Stanisław Grochowiak
- Zdjęcia: Wiesław Rutowicz, Jerzy Łukaszewicz
- Współpraca operatorska: Franciszek Łokaj, Renata Pajchel, K Daniluk
- Scenografia: Allan Starski
- Współpraca scenograficzna: Jan Hawryłkiewicz, Edmund Siekierski
- Kostiumy: Lidia Rzeszewska
- Współpraca kostiumograficzna: Wiesława Krop-Konopelska
- Muzyka: Jerzy Matuszkiewicz
- Dyrygent: Jerzy Matuszkiewicz
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska
- Dźwięk: Grażyna Niewińska
- Współpraca dźwiękowa: Antoni Górecki
- Montaż: Tomira Matyjaszkiewicz
- Współpraca montażowa: Elżbieta Dzięcioł
- Charakteryzacja: Maria Nowakowska
- Współpraca charakteryzatorska: A Celińska-Mysław
- Kierownictwo produkcji: Stanisław Zylewicz
- Kierownictwo produkcji II: Henryk Wasilewski
- Współpraca produkcyjna: Jerzy Kajetan Frykowski, Zbigniew Ozimek
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Iluzjon
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Kazimierz Opaliński (Józef Kalmita, pensjonariusz domu starców), Zdzisław Mrożewski (Pożarski, pensjonariusz domu starców), Aleksander Dzwonkowski (Jo-Jo, były kościelny, pensjonariusz domu starców), Wacław Kowalski (Smarkul, pensjonariusz domu starców), Ignacy Machowski (profesor Perlec, pensjonariusz domu starców), Zofia Mrozowska (aktorka Narcyza, żona Kalmity), Maja Komorowska-Tyszkiewicz (siostra Maria), Zofia Małynicz (siostra przełożona), Barbara Ludwiżanka (hrabina De Profundis, pensjonariuszka domu starców), Joanna Poraska (babcia Peloponez, pensjonariuszka domu starców), Krystyna Kołodziejczyk (posługaczka), Alina Szpak (posługaczka), Juliusz Lubicz-Lisowski (pensjonariusz domu starców; nie występuje w czołówce)
Nagrody
- 1973 - Kazimierz Opaliński Praga (MFTv "Złota Praga")-nagroda za kreację aktorską
- 1973 - Ryszard Ber Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran")
- 1973 - Stanisław Grochowiak Złoty Ekran (przyznawany przez pismo "Ekran")
- 1975 - Aleksander Dzwonkowski Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia; za wybitne osiągnięcia aktorskie, a zwłaszcza za kreację w filmie "Chłopcy"
Pierwowzory
- Pierwowzór: CHŁOPCY. DRAMAT Z ŻYCIA SFER STARSZYCH
- W czołówce filmu nie ma informacji o pierwowzorze literackim scenariusza, jednakże nawiązanie do dramatu (pierwodruk: Dialog 8/1964) jest oczywiste.
- Gatunek: Dramat
- Autor pierwowzoru: Stanisław Grochowiak
