ZNAKÓW SZCZEGÓLNYCH BRAK
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, ZSRR
- Rok produkcji: 1978
- Premiera: 1980. 04. 18
- Gatunek: Film historyczny, Film biograficzny
- Język: rosyjski, polski, niemiecki
- Dane techniczne: Barwny. 3726 m. 137 min.
Plenery: m.in. Łódź (ZOO, dzisiejsza ul. Legionów przy Cmentarnej, pałac Poznańskiego przy ul. Ogrodowej).
Feliks Dzierżynski, zesłany za działalność rewolucyjną wszczyna w wilujskiej guberni bunt, w wyniku którego, udaje mu się zbiec wraz z Miszą Sładkopiewcowem. Trasę z Irkucka do Warszawy przemierzają pociągiem, sprytnie chroniąc się przed policyjną kontrolą w przedziale, zajmowanym przez bogatego przemysłowca rosyjskiego Nikołajewa, sprzyjającego socjaldemokracji. Po przyjeździe do Warszawy Dzierżynski zastaje rozbitą organizację partyjną. Szybko włącza się w nurt działalności rewolucyjnej, osłabionej brakiem aresztowanych i zesłanych towarzyszy. Bierze udział w posiedzeniu warszawskiego komitetu partyjnego. Przy pomocy narzeczonej Julii Goldman i towarzyszy rosyjskich przedostaje się przez granicę zaboru rosyjskiego i austriackiego. Dociera do Krakowa, gdzie wraz z drukarzem Norowskim - powstańcem z 1863 roku zaczyna wydawać rewolucyjną gazetę "Czerwony Sztandar". Organ socjaldemokratów szybko zdobywa wśród robotników popularność. Na zebraniu partyjnego Komitetu w Zagłębiu Dąbrowskim przekonuje towarzyszy do idei jednoczenia się w walce politycznej ze wspólnym wrogiem klasy robotniczej, organizuje zbiórkę pieniężną na druk gazety. Orientując się w jego działalności władze carskie - uważając zresztą Dzierżyńskiego za jednego z najniebezpieczniejszych przeciwników politycznych - dążą do ponownego ujęcia go. W tym celu za pośrednictwem agenta Hartinga podejmują współpracę z policją polityczną Prus i Austrii. Wyżsi oficerowie warszawskiej ochrany - Szewikow i jego podwładny Głazów, marząc o kolejnych orderach i awansach, przygotowują misterną sieć prowokacji. Wykorzystując trudną sytuację mate-rialną młodej działaczki ruchu robotniczego Heleny Górowskiej oraz jej przyjaciela, pisarza Nottena wciągają ich do współpracy, a następnie uniemożliwiają prowadzenie nielegalnej drukarni w Warszawie. Głównie za sprawą Górowskiej - próba wydawania ,,Czerwonego Sztandaru" w jej drukarni kończy się fiaskiem. Umożliwiając Dzierżyńskiemu i jego kolegom ucieczkę z zastawionej pułapki ginie w walce z carską policją Grybas. Zawczasu zawiadomiona przez Górowską ochrana uniemożliwia kurierowi przewiezienie do Warszawy pieniędzy, przeznaczonych na rewolucyjną działalność. Przełożeni Szewiakowa i Głazowa niecierpliwią się zbyt opieszałymi działaniami ochrany warszawskiej. Dzierżynski jest ciągle nieuchwytny. Głazow zaczyna działać samodzielnie. Ujawnia Nottenowi fakt współpracy Heleny z Szewiakowem. W tym czasie zdemaskowana przez organizację partyjną Górowska przystępuje wspólnie ze swym przyjacielem do desperackiego działania, w wyniku którego wkrótce ginie cała trójka. Głazow pozbywszy się niewygodnych świadków prowokacji awansuje na miejsce Szewiakowa. Wykorzystuje nadarzającą się okazję aresztując głównego organizatora demonstracji 1-majowej 1905 roku w Warszawie. Ujęty Dzierżynski jest natychmiast przesłuchiwany. Energiczne śledztwo nie daje jednak oczekiwanego rezultatu.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Anatolij Bobrowski
- Scenariusz: Julian Siemionow
- Zdjęcia: Bogusław Lambach
- Scenografia: Jerzy Skrzepiński, Ewgienij Czerniajew
- Dekoracja wnętrz: Zofia Pruchnicka
- Kostiumy: Hanna Morawiecka, Irena Włodarczyk, Swietłana Olszewska
- Muzyka: Andrzej Korzyński
- Dźwięk: Leszek Wronko, Igor Urwancew
- Montaż: Maria Kariewa, Małgorzata Rodowicz
- Charakteryzacja: Anna Lewandowska-Stawicka, Maria Dziewulska, Marianna Jermakowa
- Kierownictwo produkcji: Zbigniew Brejtkopf, Borys Gostyński, Andrzej Zielonka
- Produkcja: Studio Filmowe Iluzjon, Wytwórnia Filmowa Mosfilm (II Zespół Twórczy)
- Obsada aktorska: Piotr Garlicki (Feliks Dzierżynski), G. Abrikozow (Azef), Barbara Bargiełowska (Róża Luksemburg), Donatas Banionis (Harting), Oleg Basiłaszwili (Kirył Prokopiewicz Nikołajew)
Patrz także:
- 1980 - KRACH OPERACJI TERROR



















