KANCLERZ
- Serial tv
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1989
- Premiera: 1991. 01. 27
- Gatunek: Film historyczny, Film biograficzny
- Dane techniczne: Barwny.
Plenery: Piotrków Trybunalski (lotnisko przy ul. Przemysłowej).
Akcja toczy się pod koniec XVI wieku, w okresie przełomu historycznego po wygaśnięciu dynastii Jagiellonów. Tytułowy bohater to późniejszy kanclerz wielki koronny Jan Zamoyski. Losy Jana Zamojskiego, który w okresie panowania Stefana Batorego był pierwszą po królu postacią w państwie, przedstawia w serialu jego osobisty sekretarz i powiernik Reinhold Heidenstein, odtwarzający w kronice wspaniała karierę swego możnego protektora. Ten Niemiec z pochodzenia, który stał się polskim historykiem, to druga ważna postać filmu, mająca swój autentyczny pierwowzór w przeszłości. Trzecią osobą w gronie pierwszoplanowych bohaterów serialu jest rotmistrz Szymon Mroczek, przyjaciel banity Samuela Zborowskiego, zwolennik rządów silnej ręki i ukrócenia samowoli szlachty.
Ekipa
- Reżyseria: Ryszard Ber
- Reżyser II: Zofia Hiwel, Tomasz Jarski, Andrzej Lożyński, Janusz Weychert
- Współpraca reżyserska: Ewa Andrzejewska, Wera Karmowska
- Scenariusz: Zbigniew Safjan
- Dialogi: Zbigniew Safjan
- Zdjęcia: Jerzy Stawicki
- Operator kamery: Jerzy Szurowski, Jerzy Rudziński
- Współpraca operatorska: Edward Makówka, Bronisław Ławniczak
- Oświetlenie: Tadeusz Gąsiorkiewicz
- Scenografia: Bogdan Solle, Tadeusz Kosarewicz
- Scenograf II: Sławomir Witczak, Andrzej Bachura
- Współpraca scenograficzna: Larysa Karczmarska (w napisach nazwisko: Kaczmarska), Antoni Wdowiak, Marian Danisz, Janusz Dwornik
- Dekoracja wnętrz: Andrzej Brylski, Ewa Tarnowska, Wojciech Tomasz Biernawski (nie występuje w czołówce)
- Rekwizyty: Grzegorz Giercuszkiewicz, Jan Wysocki, Paweł Żyłka, Józef Domański
- Balistyka: Wojciech Tomasz Biernawski
- Militaria: Wojciech Tomasz Biernawski
- Kostiumy: Magdalena Biernawska, Paweł Grabarczyk
- Współpraca kostiumograficzna: Violetta Jeżewska, Monika Sikorska-Grasz, Elżbieta Malinowska, Katarzyna Nizicka
- Muzyka: Zdzisław Szostak
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Janusz Rosół
- Imitator dźwięku: Bogusław Nowak
- Udźwiękowienie: Zbigniew Niciński, Józef Druś, Marian Redlich
- Montaż: Marek Denys
- Współpraca montażowa: Zbigniew Niciński, Józef Druś, Marian Redlich
- Charakteryzacja: Magdalena Łęcka, Małgorzata Zawadzka-Lewik
- Współpraca charakteryzatorska: Anna Mamrot, Monika Mirowska
- Opracowanie graficzne: Bogdan Solle (nie występuje w czołówce)
- Konsultacja: Jerzy Kowalczyk (historyczna)
- Ewolucje kaskaderskie: Jerzy Rogowski (nie występuje w czołówce), Józef Stefański (nie występuje w czołówce), Stefan Wójcicki (jeździec; nie występuje w napisach), Monika Gajzler (jeździec; nie występuje w czołówce)
- Przygotowanie koni: Wojciech Tomasz Biernawski (nie występuje w czołówce)
- Kierownictwo produkcji: Konstanty Lewkowicz
- Kierownictwo produkcji II: Waldemar Król, Euzebia Rubaszewska-Koćwin, Dariusz Struszczak, Józef Wojakiewicz
- Współpraca produkcyjna: Sławomir Wójcik, Jan Janik, Zbigniew Seibt, Bogusław Płaszyński, Urszula Podgórska, Ewa Smyrska-Michalska, Jacek Gawryszczak (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo planu: Jerzy Hamkało
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Oko
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Marcin Troński (Jan Zamoyski), Krzysztof Kolberger (Reinhold Heidenstein, sekretarz Jana Zamoyskiego), Danuta Kowalska (2 role: Klara Górnicka, miłość Heidensteina; prostytutka, sobowtór Klary), Jerzy Kryszak (rotmistrz Szymon Mroczek; występuje od 2 odcinka), Wojciech Alaborski (marszałek Andrzej Zborowski, brat Samuela), Piotr Grabowski (Piskorzewski, podkomendny Zamoyskiego)
Pierwowzory
- Pierwowzór: KANCLERZ
- W czołówce filmu nie ma wzmianki o pierwowzorze literackim scenariusza, ale nawiązanie do powieści jest oczywiste.
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Zbigniew Safjan
Patrz także:
- 1989 - ŻELAZNĄ RĘKĄ
KANCLERZ w innych naszych bazach
1
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 53 min.
Ekipa
- Obsada aktorska: Maria Gładkowska (Krystyna, siostra księcia Radziwiłła, żona Zamoyskiego), Krzysztof Jasiński (Samuel Zborowski), Jerzy Kamas (Jan Zborowski, brat Samuela), Henryk Machalica (Górnicki, teść Klary), Bronisław Pawlik (marszałek Opaliński), Piotr Pawłowski (Jean de Monluc, wysłannik Walezego), Zdzisław Tobiasz (medyk Blandrata, zwolennik Batorego), Juliusz Lubicz-Lisowski (Jakub Uchański , prymas Polski), Gustaw Lutkiewicz (książę Mikołaj Radziwiłł), Stanisław Michalski (Jan Kochanowski), Stefan Szmidt (kasztelan Szafraniec), Grzegorz Wons (Henryk III Walezy), Andrzej Grzybowski (sługa Monluca), Krzysztof Ibisz (student z Padwy), Eugeniusz Olszewski, Piotr Siejka (Krzysztof Zborowski, brat Samuela; w odcinku 3 nie występuje w czołówce), Marcel Szytenchelm (sługa Heidensteina; w odcinku 3 nie występuje w czołówce), Tadeusz Teodorczyk (szlachcic Tarkowski), Bogusława Pawelec (kobieta na uczcie u Radziwiłła; nie występuje w czołówce), Andrzej Precigs (Stanisław Żółkiewski ; w odcinku 1 nie występuje w czołówce)
2
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 55 min.
Osobisty sekretarz kanclerza i jego powiernik przedstawia karierę polityczną swego możnego protektora. W roku 1575 Reinhold Heidenstein notuje w swojej kronice : "Zamoyski zaskoczył mnie. On, który wierzył, że trzeba Polsce króla z polskiego rodu - nagle popiera Batorego. Czy tylko dlatego, że nie chce Habsburga ?"
Ekipa
- Obsada aktorska: Bronisław Pawlik (marszałek Opaliński), Stefan Szmidt (kasztelan Szafraniec), Gustaw Lutkiewicz (książę Mikołaj Radziwiłł), Jerzy Kamas (Jan Zborowski, brat Samuela), Krzysztof Jasiński (Samuel Zborowski), Maria Gładkowska (Krystyna, siostra księcia Radziwiłła, żona Zamoyskiego), Mirosława Marcheluk (Anna Jagiellonka , królowa Polski, żona Batorego), Henryk Machalica (Górnicki, teść Klary), Zdzisław Tobiasz (medyk Blandrata, zwolennik Batorego), Zdzisław Wardejn (Emerlich Sonntag, agent Habsburgów; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), Juliusz Lubicz-Lisowski (Jakub Uchański , prymas Polski), Jerzy Nowak (mnich z otoczenia prymasa Uchańskiego), Andrzej Precigs (Stanisław Żółkiewski ; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Andrzej Żółkiewski (Serny, podkomendny Zamoyskiego), Karol Dillenius, Grzegorz Heromiński, Jan Kulczycki (Burduk, zamachowiec strzelający do prymasa Uchańskiego), J Szalawska, Andrzej Szenajch (sługa Mroczka; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), Marcel Szytenchelm (sługa Heidensteina; w odcinku 3 nie występuje w czołówce), Jerzy Grałek (Stefan Batory , książę Siedmiogrodu, król Polski; w odcinku 2 nie występuje w czołówce)
3
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 54 min.
Rok 1578. Owdowiały Jan Zamoyski powtórnie wstępuje w związek małżeński z Krystyną z rodu Radziwiłłów (dla uświetnienia uroczystości zaślubin Jan Kochanowski napisał "Odprawę posłów greckich"). W marcu król nadaje Zamoyskiemu tytuł wielkiego kanclerza koronnego. Lata 1579 - 1580 przynoszą Batoremu sukcesy na wojnie wschodniej - aż następuje oblężenie Pskowa. Zamoyski dowodzi tu wojskami polskimi już jako Hetman Wielki Koronny. Wreszcie dochodzi do zawarcia pokoju. Coraz częściej mówi się o Zamoyskim jako o następcy króla Stefana Batorego.
Ekipa
- Obsada aktorska: Maria Gładkowska (Krystyna, siostra księcia Radziwiłła, żona Zamoyskiego), Mirosława Marcheluk (Anna Jagiellonka , królowa Polski, żona Batorego), Małgorzata Pieczyńska (Gryzelda, bratanica Batorego, żona Zamoyskiego), Jerzy Grałek (Stefan Batory , książę Siedmiogrodu, król Polski; w odcinku 2 nie występuje w czołówce), Krzysztof Jasiński (Samuel Zborowski), Jerzy Kamas (Jan Zborowski, brat Samuela), Bronisław Pawlik (marszałek Opaliński), Jerzy Rogalski (Wojtaszek, lutnista Samuela Zborowskiego, szpieg Mroczka), Zdzisław Wardejn (Emerlich Sonntag, agent Habsburgów; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), Ludwik Benoit (mieszkaniec Nowogrodu), August Kowalczyk (stary szlachcic), Gustaw Lutkiewicz (książę Mikołaj Radziwiłł), Andrzej Precigs (Stanisław Żółkiewski ; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Stefan Szmidt (kasztelan Szafraniec), Dariusz Siatkowski (Spytko Jordan), Wojciech Ziętarski (mnich rozmawiający z Zamoyskim), Andrzej Żółkiewski (Serny, podkomendny Zamoyskiego), Karol Dillenius, Janusz Dziubiński, Maciej Góraj (Zachalaszka, szlachcic zabity przez Mroczka w karczmie), M Kłodawski, Andrzej Szenajch (sługa Mroczka; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), Andrzej Szczytko (Urowiecki, podkomendny Zamoyskiego), Wiesław Wołoszyński, Piotr Siejka (Krzysztof Zborowski, brat Samuela; w odcinku 3 nie występuje w czołówce), Tadeusz Somogi (uczestnik egzekucji Zborowskiego; nie występuje w czołówce), Marcel Szytenchelm (sługa Heidensteina; w odcinku 3 nie występuje w czołówce)
4
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 54 min.
Reinhold Heidenstein wspomina rok 1586. Umiera król Stefan Batory, zaledwie cztery lata po rozejmie z Moskwą i dwa lata po straceniu Samuela Zborowskiego, który był zagorzałym przeciwnikiem władcy. Ciągle powraca sprawa kandydatury hetmana do korony. Zamoyski, który ma wielu zwolenników, podejmuje ostatecznie decyzję negatywną - nie będzie królem Polski.
Ekipa
- Obsada aktorska: Mirosława Marcheluk (Anna Jagiellonka , królowa Polski, żona Batorego), Małgorzata Pieczyńska (Gryzelda, bratanica Batorego, żona Zamoyskiego), Jerzy Grałek (Stefan Batory , książę Siedmiogrodu, król Polski; w odcinku 2 nie występuje w czołówce), Krzysztof Jasiński (Samuel Zborowski), Jerzy Rogalski (Wojtaszek, lutnista Samuela Zborowskiego, szpieg Mroczka), Dariusz Siatkowski (Spytko Jordan), Zdzisław Wardejn (Emerlich Sonntag, agent Habsburgów; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), August Kowalczyk (stary szlachcic), Andrzej Precigs (Stanisław Żółkiewski ; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Stefan Szmidt (kasztelan Szafraniec), Andrzej Żółkiewski (Serny, podkomendny Zamoyskiego), Bogumił Antczak (biskup), Krzysztof Ibisz (student z Padwy), Ewa Kogut-Harasimowicz (w napisach nazwisko: Kogut-Harasymowicz), Ryszard Mróz, Andrzej Szczytko (Urowiecki, podkomendny Zamoyskiego), Andrzej Szenajch (sługa Mroczka; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), Marcel Szytenchelm (sługa Heidensteina; w odcinku 3 nie występuje w czołówce), Wiesław Wołoszyński
5
- Odcinek serialu tv
- Dane techniczne: 53 min.
Rok 1587. Jan Zamoyski odprawia ze służby rotmistrza Mroczka. Królewna Anna powraca do idei osadzenia na tronie potomka Jagiellonów - tym razem wybór pada na Zygmunta Wazę. Zamoyski popiera ten zamiar. W roku 1587 prymas ogłasza powołanie Zygmunta III na tron. Trzy dni później biskup Woroniecki obwołuje królem arcyksięcia Maksymiliana. Wojna o koronę trwa. Arcyksiążę Maksymilian uderza na Kraków, lecz przegrywa bitwę. Zygmunt Waza zostaje koronowany na Wawelu. Hetman może zająć się budową Zamościa i stworzeniem Akademii Zamoyskiej. W roku 1594 po uroczystościach inauguracji akademii Heidenstein przekazuje swemu protektorowi spisywaną przez lata kronikę.
Ekipa
- Obsada aktorska: Bronisław Pawlik (marszałek Opaliński), Mirosława Marcheluk (Anna Jagiellonka , królowa Polski, żona Batorego), Małgorzata Pieczyńska (Gryzelda, bratanica Batorego, żona Zamoyskiego), Piotr Polk (Zygmunt III Waza , król Polski), August Kowalczyk (stary szlachcic, zwolennik Maksymiliana), Andrzej Precigs (Stanisław Żółkiewski ; w odcinku 1 nie występuje w czołówce), Jerzy Rogalski (Wojtaszek, lutnista Samuela Zborowskiego, szpieg Mroczka), Piotr Siejka (Krzysztof Zborowski, brat Samuela; w odcinku 3 nie występuje w czołówce), Andrzej Szczytko (Urowiecki, podkomendny Zamoyskiego), Jacek Wójcicki (arcyksiążę Maksymilian, kandydat na tron polski), Andrzej Żółkiewski (Serny, podkomendny Zamoyskiego), Leon Charewicz (karczmarz; nie występuje w czołówce), Zdzisław Rychter (szlachcic przed karczmą; nie występuje w czołówce), Andrzej Szenajch (sługa Mroczka; w odcinku 5 nie występuje w czołówce), Zdzisław Wardejn (Emerlich Sonntag, agent Habsburgów; w odcinku 5 nie występuje w czołówce)
