PASTORALE HEROICA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1983
- Premiera: 1984. 01. 16
- Gatunek: Film wojenny
- Dane techniczne: Barwny. 2358 m. 79 min.
Marzec 1945 roku. Po sforsowaniu Odry jeden z oddziałów Wojska Polskiego kierując się na Berlin na-potyka na opór niemieckich formacji obronnych. Po ostrej wymianie ognia lekarz operuje ciężko rannych żołnierzy. Szeregowiec Józef Łopuch pomaga mu w lazarecie, pełni też funkcję fryzjera. Łopuch, który mimo wysłania dwudziestu paru listów nie otrzymał od żony Sabiny żadnej odpowiedzi, układa treść ko-lejnej korespondencji zapewniając żonę, iż co prawda wojna to rzecz paskudna, jemu jednak nic stać się nie może, jako że przyszedł na świat w kuźni... Goląc generała Łopuch pyta go, kiedy wojna się skończy, bo pilno mu wracać na gospodarkę, do zasiewów. Wyraźnie przy tym nadużywa okazji do pogwarzenia, generał jest zniecierpliwiony, a w tym czasie punkt dowodzenia dostaje się pod silny ostrzał artylerii wroga. Generał, który zawdzięcza życie gadatliwości Łopucha, daje mu w nagrodę sześć dni urlopu. Łopuch dociera do swojej wsi w Kieleckiem. Żona pierze dziecięcą bieliznę i przyjmuje go dziwnie chłodno. Oświadcza mężowi, że już dawno otrzymała informację o jego śmierci na froncie. Na pytanie, czyją pierze bieliznę, kobieta odpowiada, że dziecka Wiktora Muchy. Przez rok opłakiwała męża, chodziła w żałobie, a potem wyszła za Wiktora. Dziecku, chcąc uczcić pamięć Łopucha, nadała imię Józik. Zdenerwowany Łopuch zastanawia się, jaki nadział ziemi otrzyma z reformy rolnej. Wypytuje też Sabinę o sprawy majątkowe. Porusza problem własności... swego domu. Zgadza się spożyć ugotowaną przez Sabinę grochówkę tylko dlatego, że groch wyrósł na należącej do niego ziemi. Gdy jednak Sabina nalewa zupę do garnka, by zanieść ją Wiktorowi do lasu, Łopuch protestuje, bowiem garnki są jego własnością... Łopuch obchodzi wieś. W ogołoconym dworku roz-mawia ze stajennym o rewolucji. Zjawia się pełnomocnik zawiadujący wprowadzaniem reformy rolnej. W kościele Łopuch dowiaduje się, że ksiądz Witkowski został zamordowany w Oświęcimiu, a gdy młody duchowny pyta żołnierza, czy mógłby mu w czymś pomóc, Łopuch mówi, że ksiądz jest za mało doświadczony jak na jego zmartwienia... Łopuch idzie do lasu i spoza drzew obserwuje grupę mężczyzn wycinających paliki do pomiaru ziemi. Jeden z chłopów, Karaś, przegania batem synów, którzy chcieliby otrzymać ziemię z reformy. Kiedy Wiktor wraca po pracy do chaty, Łopuch wypoczywa na kuchennej leżance. Widząc jak Wiktor sięga po coś do kredensu, zabrania mu dotykania nie swojej własności. Wiktor zaprasza go na rozmowę i wyciąga butelkę gorzałki. Wychodzą do komórki, sprzeczają się krótko o prawo do Sabiny, lecz szybko kierują rozmowę na prawo do ziemi. Kiedy Wiktor dobywa ze schowka listy Łopucha do Sabiny oświadczając, iż nadeszły dopiero wtedy, kiedy się pobrali, Łopuch wrzuca całą korespondencję do paleniska... Wiktor otrzymuje wiadomość, że do wsi przybyła ekipa geometrów. Tymczasem przy wieży triangulacyjnej grupa "leśnych" buntuje zebranych wieśniaków przeciw przyjmowaniu ziemi z reformy. Cywilny przywódca tej grupy ostrzega chłopów, że wziąć cudzą ziemię nie sztuka, lecz w razie powrotu właścicieli i prawowitej władzy lepiej mieć czyste ręce. Ostrzega też przed grożącymi wieśniakom kołchozami, wspólnym dobytkiem i groźbą wspólnych... kobiet. Zjawia się Sabina. Dowiaduje się, że Wiktorowi udało się uciec. Cywilny przywódca "leśnych" każe pełnomocnika do spraw reformy zawlec na szczyt wieży, by stamtąd odwołał dekret Krajowej Rady Narodowej. Pełnomocnik stanowczo odmawia. "Leśni" podpalają wieżę. Zebrani w popłochu rozbiegają się do lasu. Gdy zbliża się termin powrotu Łopucha na front, do domu wdzierają się "leśni", którzy przyszli po męża Sabiny. Wzięty za Wiktora Łopuch nie zaprzecza ku przerażeniu Sabiny. Wyprowadzany z chaty usiłuje znienacka chwycić za broń, ale w tym momencie dosięga go śmiertelny strzał.
Ekipa
- Reżyseria: Henryk Bielski
- Reżyser II: Alicja Tołwińska
- Współpraca reżyserska: Elżbieta Sikorska, Kamilla Zys
- Scenariusz: Jerzy Janicki
- Dialogi: Jerzy Janicki
- Zdjęcia: Maciej Kijowski
- Zdjęcia-współpraca: Tomasz Wert
- Współpraca operatorska: Janusz Całka, Eugeniusz Maciaszek, Janusz Dyksowski
- Scenografia: Roman Wołyniec
- Współpraca scenograficzna: Lucyna Krzemińska, Larysa Balcerek, Andrzej Bałza
- Dekoracja wnętrz: Jerzy Zieliński
- Współpraca dekoratorska: Zenon Wilk, Jerzy Wołowiec
- Kostiumy: Barbara Tańska
- Współpraca kostiumograficzna: Zygmunt Koczoń, Anita (Anna) Kusznir
- Muzyka: Jerzy Maksymiuk
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Konsultacja muzyczna: Agnieszka Tormanowska
- Dźwięk: Ryszard Krupa
- Współpraca dźwiękowa: Andrzej Lewandowski
- Efekty dźwiękowe: Zygmunt Nowak
- Montaż: Urszula Śliwińska
- Współpraca montażowa: Ewa Smal
- Charakteryzacja: Irena Czerwińska
- Współpraca charakteryzatorska: Irena Bak
- Ewolucje kaskaderskie: Jerzy Rogowski (nie występuje w czołówce)
- Efekty pirotechniczne: Aleksiej Karpowicz, Zbigniew Gołębiowski
- Tresura: Franciszek Szydełko
- Konsultacja: Kazimierz Sobczak, Mieczysław Róg-Świostek, Henryk Wielecki
- Kierownictwo produkcji: Czesław Jacenko
- Kierownictwo produkcji II: Bolesław Borowicz, Henryk Nowak, Tadeusz Chojnacki
- Współpraca produkcyjna: Jacek Kraiński, Ewa Prokop, Monika Warchoł
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Iluzjon
- Współpraca produkcyjna: Wytwórnia Filmowa Mosfilm
- Atelier: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych (Warszawa)
- Obsada aktorska: Wirgiliusz Gryń (Józef Łopuch), Krystyna Królówna (Sabina, żona Łopucha), Zygmunt Malanowicz (Wiktor Mucha, drugi mąż Sabiny), Teresa Lipowska (Chudzina, żona listonosza), Bernard Ładysz (generał), Marek Kondrat (ksiądz), Janusz Kłosiński (Wojtasik), Andrzej Krasicki (chirurg), Leon Niemczyk (pełnomocnik do spraw reformy rolnej), Wladimir Nosik (żołnierz radziecki), Janusz Paluszkiewicz (Karaś), Franciszek Trzeciak (kierowca), Tomasz Zaliwski (dowódca leśnych), Leonard Andrzejewski (leśny), Janina Seredyńska (sąsiadka), Alina Cichocka (kobieta wiejska), Wiesława Grochowska (kobieta wiejska), Chrzanowski (?), Jadwiga Nowakowska-Boryta (kobieta wiejska; w napisach nazwisko: Boruta-Nowakowska), Jerzy Kozakiewicz (geometra), Krzysztof Kotowski (ranny), Józef Stefański (ranny), Barbara Lanton (sanitariuszka), Stanisław Masłowski (chirurg), Janusz Maślaniec (adiutant generała), Barbara Nowosad (sanitariuszka), Jadwiga Polanowska (kobieta wiejska), Jan Rutkiewicz (kierowca), Aniceta Raczek-Ochnicka (sanitariuszka), Aleksander Sokołowski (listonosz), Tadeusz Teodorczyk (wieśniak), Edward Tymiński (drwal), Iwona Zwoźniak (sanitariuszka), Teresa Gałczyńska (sanitariuszka; nie występuje w czołówce)
- Obsada dubbingu: Gustaw Lutkiewicz (generał; rola Bernarda Ładysza; nie występuje w napisach)
Nagrody
- 1983 - Moskwa (Międzynarodowy Festiwal Filmowy)-Nagroda Komitetu Obrońców Pokoju przyznana przez Jury festiwalu
- 1983 - Wirgiliusz Gryń Moskwa (MFF)-nagroda za rolę męską
- 1984 - Henryk Bielski Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia
- 1984 - Krystyna Królówna Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia
- 1984 - Wirgiliusz Gryń Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia


















