GNIAZDO
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1974
- Premiera: 1974. 07. 19
- Gatunek: Film historyczny
- Dane techniczne: Barwny. 2700 m. 94 min.
Prapremiera: 17. 07. 1974, Szczecin
- Fot. Archiwum Marka Nowickiego
- Galeria zdjęć (4)
Cedynia, noc przed bitwą, którą nazajutrz mają stoczyć wojowie Mieszka I z oddziałami margrabiego Hodona. Ciężko chory, majaczący w gorączce książę, wspomina swą drogę do władzy... Wiek X. Zagubionym wśród lasów i bagien krajem Polan rządzi stary książę Ziemomysł unikający kontaktów z sąsiadami, które w przeszłości nierzadko kończyły się dla niego tragicznie. Ziemomysł jest stary i myśli o przekazaniu władzy jednemu ze swych trzech synów. Zwyczaj każe, by jego następcą był najstarszy syn Mieszko, ale jest on zbyt ambitny i niezależny, inaczej też niż ojciec widzi przyszłość kraju. Umierając Ziemomysł przekazuje władzę w ręce drugiego syna, Czcibora. Po śmierci ojca i ceremonii całopalenia ciała monarchy, władzę przejmuje jednak Mieszko, który podporządkowuje sobie książąt plemiennych i rozprawia się z niezadowolonymi z jego rządów buntownikami. Mieszko pragnie zjednoczyć plemiona słowiańskie, rozszerzyć granice swego państwa i wprowadzić je na arenę państw liczących się w ówczesnym świecie. Jedyna droga do tego celu prowadziła przez przyjęcie chrztu i sojusze z sąsiadami i cesarzem. Mieszko żeni się z księżniczką czeską Dobrawą, córką Bolesława Okrutnego, z którego poręczenia przyjmuje chrzest. Połączony sojuszem z czeskim księciem, Mieszko staje się również - jako chrześcijański władca - przyjacielem cesarza Ottona, który przyjmuje go na swym dworze, jako równorzędnego monarchę. Wiele kłopotów ma jednak Mieszko ze swymi zachodnimi sąsiadami - plemiona Wieletów pod wodzą Wichmana oraz niemieckie wojska margrabiego Hodona nieustannie najeżdżają ziemie Mieszka, który tymczasem zdołał rozciągnąć swą władzę na Wielkopolskę, Sieradzkie, Łęczyckie, Kujawy, Mazowsze i Pomorze Zachodnie. Bitwa między wojskami Mieszka i margrabiego Hodona pod Cedynią kończy się zwycięstwem polskiego władcy, który rozbił doszczętnie siły przeciwnika. W finale Mieszko mówi do pokonanych margrabiów saskich Hodona i Zygfryda: "Idźcie, opowiedzcie wszystkim, których spotkacie, co zdarzyło się, gdy zbrojnie przeszliście Odrę. Jesteście wolni! Idźcie stąd!".
Ekipa
- Reżyseria: Jan Rybkowski
- Reżyser II: Wojciech Wójcik, Andrzej Reiter
- Współpraca reżyserska: Wincenty Florek, Jadwiga Żurakowska
- Scenariusz: Aleksander Ścibor-Rylski
- Zdjęcia: Marek Nowicki
- Operator kamery: Ryszard Gajewski
- Współpraca operatorska: Eugeniusz Gawrysiak, Kazimierz Pawlak
- Scenografia: Wojciech Krysztofiak
- Scenograf II: Anna Bohdziewicz, Borzysława Chmielewska
- Współpraca scenograficzna: Marian Danisz, Stefan Filipiak
- Militaria: Jerzy Szeski, Wojciech Tomasz Biernawski (współpraca)
- Dekoracja wnętrz: Leonard Mokicz
- Kostiumy: Magdalena Tesławska
- Wykonanie kostiumów: Dobrosława Kowalewska, Bogdan Kowalewski
- Muzyka: Jerzy Maksymiuk
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice)
- Dyrygent: Konrad Bryzek
- Konsultacja muzyczna: Anna Iżykowska
- Dźwięk: Jerzy Blaszyński, Leszek Wronko
- Współpraca dźwiękowa: Zbigniew Przygodzki, Zygmunt Nowak
- Montaż: Wiesława Otocka
- Współpraca montażowa: Józef Bartczak
- Charakteryzacja: Tadeusz Schossler, Mirosław Jakubowski
- Konsultacja: Aleksander Gieysztor (naukowa), Andrzej Nadolski (naukowa)
- Ewolucje kaskaderskie: Lech Adamowski, Jerzy Celiński, Ryszard Francman, Józef Grzeszczak, Czesław Magnowski, Jerzy Matysiak, Jacek Ryniewicz, T Skoczyk, Tadeusz Stankiewicz
- Fotosy: Wojciech Urbanowicz
- Kierownictwo produkcji: Urszula Orczykowska
- Kierownictwo produkcji II: Zygmunt Wójcik, Michał Szczerbic
- Współpraca produkcyjna: Zbigniew Gruz, Krzysztof Kierzkowski, Zofia Świątek
- Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Kadr
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Kierownictwo laboratorium: Marek Pawiński
- Obsada aktorska: Wojciech Pszoniak (Mieszko I), Marek Bargiełowski (Czcibór , brat Mieszka), Wanda Neumann (Dobrawa , żona Mieszka), Franciszek Pieczka (Mrokota), Bolesław Płotnicki (Ziemiomysł , ojciec Mieszka), Henryk Bąk (Bolesław I Okrutny , ojciec Dobrawy), Tadeusz Białoszczyński (margrabia Geron), Janusz Bylczyński (margrabia Hodon), Włodzimierz Maciudziński (Świętopełk, brat Mieszka), Czesław Wołłejko (Otton I Wielki), Andrzej Szalawski (Odolan, wuj Mieszka), Iga Mayr (wiedźma; w czołówce nazwisko: Mayer), Edmund Fetting (brat Krystian, syn Bolesława Okrutnego), Aleksander Fogiel (uczestnik chrztu Mieszka), Aleksander Gąssowski (ustępujący przewodniczący rady starszych), Wirgiliusz Gryń (Żegota), Lech Grzmociński (Bronisz), August Kowalczyk (dostojnik na dworze czeskim), Krzysztof Kowalewski (Bolesław, syn Bolesława I Okrutnego), Jerzy Obłamski, Lech Ordon (Radost), Leonard Pietraszak (Zygfryd, rycerz Hodona), Ryszard Pietruski (Derwan), Ryszard Ronczewski (kupiec arabski), Paweł Rouba, Lech Skolimowski, Kazimierz Wichniarz (Dźwigor), Feliks Żukowski (arcybiskup), Marek Dowmunt(d), Jerzy Braszka (woj Czcibora), Marian Gańcza, Teodor Gendera (woj witający Dobrawę), Tadeusz Jastrzębowski, Janusz Krawczyk, Edward Lach, Bogdan Łysakowski (woj Mieszka), Bernard Michalski (woj Mieszka), Czesław Piaskowski, Stefan Szmidt (rycerz Mieszka), Józef Grzeszczak (jeździec; nie występuje w czołówce), Jan Piechociński (2 role: wojownik Mieszka I, książę czeski; nie występuje w czołówce), Aleksander Sewruk (nie występuje w czołówce), Mieczysław Stoor (uwaga: pracę nad rolą przerwała śmierć; nie występuje w czołówce)
