GRANICA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1977
- Premiera: 1978. 01. 27
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny. 2561 m. 89 min.
- Fot. Muzeum Kinematografii w Łodzi
- Galeria zdjęć (11)
Druga, po wersji Józefa Lejtesa z 1938 roku, ekranizacja znanej powieści Zofii Nałkowskiej. Scenariusz pióra Józefa Hena nieco odbiegł od literackiego oryginału. Inne jest zakończenie, rozbudowano wątek polityczny, w powieści potraktowany marginesowo. Widać też fascynację reżysera wizualnym kształtem epoki międzywojennej. Sugestywne zdjęcia mieszczańskich salonów, dworków, pokojów hotelowych, targowisk, kostiumów, przedmiotów codziennego użytku nie uszły uwagi krytyki. Chwalono także kreacje Krystyny Jandy jako Elżbiety i Zofii Jaroszewskiej jako ciotki Kolichowskiej.
Studium psychologiczno - obyczajowe z okresu dwudziestolecia międzywojennego, demaskujące na przykładzie dążącego do osiągnięcia kariery bohatera i dziejów jego "romansu klasowego" fałsz moralny osobistych i społecznych norm.
Zenon Ziembiewicz, początkujący dziennikarz, spędza wakacje w dworze swych rodziców. Nawiązuje romans z Justyną, córką kucharki. W drodze na studia do Francji odnawia znajomość z Elżbietą; rozstają się jako nieoficjalni narzeczeni . . . Po powrocie z Paryża, z tytułem doktora nauk politycznych, zostaje naczelnym redaktorem miejscowej gazety, a wkrótce prezydentem miasta. Żeni się z Elżbietą, ale nie przerywa romansu z Justyną. Po przerwaniu ciąży Justyna popada w depresję, próbuje też odebrać sobie życie. Plany reform społecznych i gospodarczych Ziembiewicza utykają w martwym punkcie. W mieście wybuchają zamieszki, policja tłumi brutalnie robotnicze demonstracje. Pewnego dnia Justyna wdziera się do gabinetu Zenona i zabija go strzałem z pistoletu. Usiłuje popełnić samobójstwo skacząc przez okno. Zostaje aresztowana. Ku zaskoczeniu wszystkich Elżbieta opłaca adwokata Justyny, a sama wraz z synem wyjeżdża za granicę.
Ekipa
- Reżyseria: Jan Rybkowski
- Reżyser II: Maria Burdecka-Rogowska, Jerzy Karwowski
- Współpraca reżyserska: Andrzej Perz, Liliana Elżanowska-Kęszycka
- Scenariusz: Józef Hen
- Zdjęcia: Marek Nowicki
- Operator kamery: Zbigniew Hartwig
- Współpraca operatorska: Jerzy Białek, Kazimierz Pawlak, Jerzy Rękas
- Scenografia: Adam T. Nowakowski
- Współpraca scenograficzna: Barbara Nowak, Tadeusz Tomala
- Dekoracja wnętrz: Maria Karmolińska, Stanisław Porembalski
- Kostiumy: Marta Kobierska
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Szmajdzińska
- Muzyka: Piotr Hertel
- Wykonanie muzyki: Filharmonia Łódzka (orkiestra)
- Dyrygent: Zdzisław Szostak
- Opracowanie muzyczne: Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Leonard Księżak
- Współpraca dźwiękowa: Jerzy Szczeciński, Marek Wojtaszewski
- Montaż: Wiesława Otocka
- Asystent montażysty: Henryka Żurkowska
- Charakteryzacja: Teresa Tomaszewska, Krystyna Chmielewska
- Kierownictwo produkcji: Andrzej Sołtysik
- Kierownictwo produkcji II: Stanisław Moroszkiewicz
- Współpraca produkcyjna: Czesław Kłak, Lech Kosecki
- Kierownictwo planu: Andrzej Swat
- Produkcja: Zespół Filmowy Pryzmat
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Laboratorium: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
- Obsada aktorska: Krystyna Janda (Elżbieta Biecka , żona Ziembiewicza), Sławomira Łozińska (Justyna Bogutówna), Andrzej Seweryn (Zenon Ziembiewicz), Władysław Hańcza (minister), Zofia Jaroszewska (Kolichowska, ciotka Elżbiety), Barbara Krafftówna (wojewodzina), Barbara Ludwiżanka (Ziembiewiczowa, matka Zenona), Józef Fryźlewicz (Antoni, inspektor policji), Zofia Mrozowska (hrabina Tczewska), Zdzisław Mrożewski (Ziembiewicz, ojciec Zenona), Bronisław Pawlik (niespełniony poeta w salonie Kolichowskiej), Halina Winiarska (Biecka, matka Elżbiety), Edward Rączkowski (recepcjonista w hotelu), Zdzisław Wardejn (ksiądz Czerlon), Ewa Wiśniewska (znajoma Ziembiewicza z czasów paryskich), Piotr Wysocki (hrabia Tczewski, brat hrabiny), Tadeusz Łomnicki (starosta Czechliński, wcześniej redaktor naczekny "Niwy"), Halina Buyno-Łoza (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Maria Kaniewska (akuszerka usuwająca ciążę Bogutówny), Jadwiga Kuryluk (żona niespełnionego poety w salonie Kolichowskiej), Wanda Lothe-Stanisławska (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Hanna Małkowska (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Barbara Nowakowska (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Joanna Poraska (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Janina Staszewska-Ćwiklińska (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Władysława Skwarska (starsza pani w salonie Kolichowskiej), Teresa Szmigielówna (siostra Borbockiego), Kazimiera Utrata-Lusztig (pielęgniarka), Helena Wizło-Sztark (pokojówka), Bogumił Antczak (urzędnik w magistracie), Ryszard Bacciarelli (wojewoda), Zbigniew Bielski (Franek Borbocki), Władysław Dewoyno (redaktor "Niwy"), Aleksander Fogiel (przedsiębiorca pragnący kupić miejskie grunty), Marek Frąckowiak (szofer Ziembiewicza), Andrzej Krasicki (mężczyzna na przedstawieniu "Toski"), Jan Łopuszniak (mężczyzna na przedstawieniu "Toski"), Bogusław Marczak (sekretarz redakcji "Niwy"), Grzegorz Potocki (lekarz), Zbigniew Sztejman (inspektor), Paweł Wojtczak (komisarz), Witold Zarychta (policjant), Stanisław Jaśkiewicz (psychiatra badający Bogutównę)
Pierwowzory
- Pierwowzór: GRANICA
- Gatunek: Powieść
- Autor pierwowzoru: Zofia Nałkowska
