SCHINDLER'S LIST
- Tytuł polski: LISTA SCHINDLERA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, USA
- Rok produkcji: 1993
- Gatunek: Film wojenny
- Język: angielski, polski, niemiecki
- Dane techniczne: Czarno-biały + barwny. 187 min.
Plenery: Kraków (m.in. kamienica przy ul. Józefa 12).
Monumentalne, uhonorowane siedmioma Oscarami (dla najlepszego filmu, za reżyserię, scenariusz, zdjęcia, muzykę, scenografię i montaż) oraz nominacjami w pięciu innych kategoriach dzieło Stevena Spielberga ukazujące dramat krakowskich Żydów oraz losy człowieka, który niespodziewanie okazał się wybawicielem wielu z nich. Steven Spielberg zrealizował swój film z wielką starannością i pasją, pragnąc zawrzeć w nim ważkie przesłanie: ukazać całą grozę i okrucieństwo holocaustu, zimną kalkulację, z jaką realizowano plan eksterminacji całej rasy, a z drugiej strony szlachetność i wielkość człowieka, który Żydów ratował. Co prawda, ratował za pieniądze, których dorobił się na wojnie, ale dostrzegał też wartości cenniejsze niż bogactwo. Ten film to jednocześnie wyrzut wobec tych wszystkich, którzy mając podobne możliwości, nie zrobili nic.
Dla uzyskania efektu większego autentyzmu reżyser nakręcił film na taśmie czarno - białej. Potwierdzeniu prawdziwości tej opowieści służyć miało też zakończenie filmu, w którym żyjący do tej pory prawdziwi bohaterowie ukazanych wydarzeń pojawiają się u boku aktorów odtwarzających ich na ekranie.
Austriak Oskar Schindler, który ocalił ponad 1100 Żydów, nie miał zadatków na bohatera. Stał się nim właściwie mimo woli, stopniowo ulegając wewnętrznej przemianie. Przystojny, pełen uroku, inteligentny, wiódł życie playboya, czemu sprzyjała łatwość nawiązywania kontaktów, którą wykorzystywał także w interesach. Syn fabrykanta produkującego narzędzia rolnicze, musiał wskutek ojcowskiego bankructwa sam zadbać o swoją przyszłość. Wstąpił do NSDAP, widząc w tym szansę na zrobienie kariery.
We wrześniu 1939 r. Schindler przyjeżdża do okupowanego Krakowa, licząc na uśmiech fortuny. Dzięki znajomościom w nazistowskich kręgach przejmuje zarekwirowaną przez Niemców fabrykę wyrobów emaliowanych, a dzięki kontraktom na dostawy dla niemieckiej armii i darmowej sile roboczej w postaci przymusowych robotników żydowskich zaczyna doskonale prosperować. Jego żydowski księgowy, Itzhak Stern, który namówił swojego pracodawcę na zatrudnianie Żydów, potajemnie przekształca fabrykę w swoisty azyl dla zagrożonych eksterminacją rodaków.
Dobrej passy fabryki Schindlera nie przerywa nawet fakt, że w początkach 1941 r. wszyscy Żydzi z tamtego regionu zostają umieszczeni w getcie w Podgórzu. Łapówkami i dostawami niedostępnych, czarnorynkowych dóbr luksusowych Schindler zapewnia sobie stały dopływ rąk do pracy.
Zimą 1942 r. do Krakowa przybywa Amon Goeth, który zostaje komendantem nowego obozu pracy w podkrakowskim Płaszowie. Mieszkańcy zlikwidowanego getta trafiają do Płaszowa. Straciwszy nagle załogę, Schindler postanawia działać. Zaprzyjaźnia się z Goethem i udaje mu się przekonać go do pomysłu utworzenia w fabryce filii obozu, aby utrzymać w ten sposób ciągłość produkcji. Przekupując Goetha i jego przełożonych prezentami, Schindler zapewnia swoim robotnikom bezpieczeństwo, chociaż jest świadom ryzyka, jakie niesie ze sobą takie nielegalne postępowanie.
Gdy w 1944 r. zapada decyzja o likwidacji obozu w Płaszowie i przewiezieniu jego więźniów do Auschwitz, Schindler, zbulwersowany brutalnością likwidatorów, postanawia opuścić Kraków, ale nie sam. Z pomocą Sterna sporządza listę 1100 robotników i, wykorzystując uzbierany majątek, odkupuje ich od Goetha pod pretekstem przewiezienia do Bruennlitz na Morawach, gdzie rzekomo ma zostać uruchomiona jego nowa fabryka. Mimo poważnych perturbacji umieszczeni na liście Żydzi docierają w końcu na miejsce, by tam spokojnie doczekać końca wojny. [TVP]
Ekipa
- Reżyseria: Steven Spielberg
- Asystent reżysera: Marek Brodzki, Krzysztof Zbieranek, Andrzej Lelito (w umowie określenie funkcji: II reżyser - cast coordinator; nie występuje w napisach)
- Scenariusz: Steven Zaillian (na podstawie książki Thomasa Keneally'ego)
- Zdjęcia: Janusz Kamiński
- Asystent operatora obrazu: Krzysztof Strąbski (nie występuje w czołówce)
- Scenografia: Allan Starski
- Współpraca scenograficzna: Ewa Skoczkowska, Maciej Walczak
- Dekoracja wnętrz: Ewa Braun, Ewa Tarnowska (według angielskich napisów filmu pełniła funkcję "set dresser", co oznacza samodzielnego pracownika pionu dekoratorskiego), Ryszard Melliwa (według angielskich napisów filmu pełnił funkcję "set dresser", co oznacza samodzielnego pracownika pionu dekoratorskiego)
- Budowa dekoracji: Bogdan Kurzyk, Waldemar Weiss
- Rekwizyty: Grzegorz Piątkowski, Grzegorz Rzepecki
- Kostiumy: Anna Biedrzycka-Sheppard
- Kostiumy wojskowe: Andrzej Szenajch (nie występuje w napisach), Jan Rutkiewicz (nie występuje w napisach), Tomasz Miernowski (nie występuje w napisach)
- Asystent kostiumografa: Monika Sajko, Ewa Skorża, Małgorzata Stefaniak, Hanna Gołębiowska (nie występuje w czołówce), Wojciech Tomasz Biernawski (kostiumy wojskowe; nie występuje w napisach)
- Muzyka: John Williams
- Charakteryzacja: Waldemar Pokromski
- Fryzury: Czesława Baldo, Alicja Kozłowska, Małgorzata Zawadzka-Lewik, Iwona Świerzawska, Mariusz Kusia
- Casting (reżyseria obsady): Magdalena Szwarcbart, Krzysztof Maj, Urszula Wolska (odpowiedzialna za obsadę scen masowych), Agata Domagała (nie występuje w czołówce; informacja pochodzi z artykułu w "Twoim Stylu" (2000/06))
- Efekty specjalne: Mirosław Bartosik (nie występuje w czołówce), Marek Skrobecki (nie występuje w czołówce)
- Tłumaczenie: Dagmara Walkowicz
- Transport: Jerzy Mizak
- Pojazdy: Janusz Petelski
- Koordynacja kaskaderska: Krzysztof Kotowski
- Ewolucje kaskaderskie: Sylwester Zawadzki (nie występuje w napisach)
- Konsultacja: Franciszek Palowski (produkcyjna)
- Kierownictwo produkcji: Michał Szczerbic
- Kierownictwo produkcji II: Józef Jarosz, Marek Rudnicki (dział koordynacji produkcji; nie występuje w napisach), Maciej Skalski (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo planu: Jan Janik
- Asystent kierownika planu: Ewa Brodzka
- Dyżurny planu: Marek Rażniewski (nie występuje w napisach)
- Technik planu: Ryszard Szymański (nie występuje w napisach), Zbigniew Nietresta (nie występuje w napisach)
- Sekretariat grupy: Barbara Cieślak
- Administracja: Elżbieta Heleniak (nie występuje w czołówce)
- Koordynacja produkcyjna: Andrzej Besztak
- Koordynacja spedycji: Piotr Kołodziejczyk (asystent; nie występuje w czołówce)
- Koproducent: Lew Rywin
- Asystent producenta: Marcin Rywin, Maciej Świerzawski, Barbara Poznański, Agnieszka Skwara (asystent Branko Lustiga), Katarzyna Trocka (sekretariat Lwa Rywina)
- Współpraca produkcyjna: Heritage Films
- Obsada aktorska: Liam Neeson (Oskar Schindler), Ben Kingsley (Icchak Stern), Ralph Fiennes (Amon Goeth), Caroline Goodall (Emilia Schindler), Jonathan Sagalle (Poldek Pfefferberg), Embeth Davidtz (Helena Hirsch), Małgorzata Gebel (Wiktoria Klonowska), Andrzej Seweryn (Julian Scherner), Krzysztof Luft (Herman Toffel), Anna Mucha (Danka Dresner), Aldona Grochal (Nussbaum), Jacek Wójcicki (Henryk Rosner), Beata Paluch (Manci Rosner), Piotr Polk (Leo Rosner), Beata Nowak (Rebeka Tennenbaum), Leopold Kozłowski (inwestor), Jerzy Nowak (inwestor), Adam Siemion (chłopiec z kurczakiem), Magdalena Dandourian (Niusia Horowitz), Paweł Deląg (Dolek Horowitz), Oliwia Dąbrowska (dziewczynka w czerwonym płaszczyku), Henryk Bista (Lowenstein), Tadeusz Bradecki (majster w fabryce Schindlera), Wojciech Klata (Lisiek), Ewa Kolasińska (wariatka), Grzegorz Kwas (Mietek Pemper), Stanisław Koczanowicz (odźwierny), Beata Rybotycka (piosenkarka w klubie), Eugeniusz Priwieziencew (kelner), Andrzej Welmiński (doktor Blancke), Marian Glinka (oficer SS w fabryce Schindlera), Grzegorz Damięcki (sierżant SS Kunder), Stanisław Brejdygant (strażnik w fabryce Schindlera), Olaf Linde-Lubaszenko (strażnik w Oświęcimiu), Jacek Pulanecki (strażnik w Brinnlitz), Tomasz Dedek (gestapowiec), Sławomir Holland (gestapowiec), Tadeusz Huk (gestapowiec w Brinnlitz), Piotr Cyrwus (strażnik ukraiński), Maciej Orłoś (urzędnik niemiecki), Marek Wrona (sekretarz Toffela), Zbigniew Kozłowski (sekretarz Schernera), Marcin Grzymowicz (sekretarz Czurdy), Magdalena Komornicka (dziewczyna Goetha), Agnieszka Krukówna (dziewczyna Czurdy), Anemona Knut (polska dziewczyna), Agnieszka Wagner (dziewczyna w Brinnlitz), Jan Jurewicz (oficer rosyjski), Wiesław Komasa (strażnik SS w Płaszowie), Maciej Kozłowski (ss-man, uczestnik likwidacji getta), Etl Szyc (kobieta w getcie), Lucyna Zabawa (kobieta w getcie), Jerzy Sagan (starzec w getcie), Dariusz Szymaniak (więzień), Hanna Kossowska (lekarka w getcie), Maciej Winkler, Radosław Krzyżowski, Jacek Lenczowski, Maja Ostaszewska (oszalała kobieta), Sebastian Skalski (chłopak stajenny), Ryszard Radwański (farmaceuta Pankiewicz), Piotr Kadlcik (mężczyzna w aptece), Bartek Niebielski, Sebastian Konrad (inżynier), Lidia Wyrobiec-Bank (Klara Sternberg), Agnieszka Korzeniowska (dziewczyna w getcie), Dominika Bednarczyk (dziewczyna w getcie), Alicja Kubaszewska (dziewczyna w getcie), Edward Linde-Lubaszenko (ksiądz w Brinnlitz), Marta Bizoń (tancerka; nie występuje w czołówce), Maciej Kowalewski (nie występuje w czołówce; pole black marketeer), Kamil Krawiec (Olek Rosner; nie występuje w czołówce), Maciej Kubica (żołnierz niemiecki; nie występuje w napisach), Szymon Kuśmider (nie występuje w czołówce), Zuzanna Lipiec (kobieta bawiąca się z ss-manami; nie występuje w napisach), Krzysztof Litwin (nie występuje w czołówce; restaurator), Maria Peszek (nie występuje w czołówce), Katarzyna Śmiechowicz (Niemka na przyjęciu; nie występuje w napisach), Katarzyna Tlałka (pracownica fabryki; nie występuje w napisach)
- Wystąpił(a): Ryszard Horowitz (pojawia się w ostatniej scenie filmu; kładzie kamyk na grobie Oskara Schindlera)
Nagrody
- 1993 - Steven Spielberg Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) w kategorii: reżyseria
- 1993 - Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) w kategorii: najlepszy film
- 1993 - Steven Zaillian Złoty Glob (Nagroda Stowarzyszenia Prasy Zagranicznej w Hollywood) w kategorii: scenariusz
- 1993 - Nagroda Amerykańskiego Stowarzyszenia Montażystów (A.C.E.)-za najlepiej zmontowany film roku
- 1993 - Liam Neeson Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: pierwszoplanowa rola męska
- 1993 - Ralph Fiennes Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: drugoplanowa rola męska
- 1993 - Anna Biedrzycka-Sheppard Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: kostiumy
- 1993 - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: charakteryzacja
- 1993 - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: dźwięk
- 1993 - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: film
- 1993 - Steven Spielberg Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: reżyseria
- 1993 - Steven Zaillian Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: scenariusz adaptowany
- 1993 - Janusz Kamiński Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: zdjęcia
- 1993 - Allan Starski Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: scenografia
- 1993 - Ewa Braun Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: scenografia
- 1993 - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: montaż
- 1993 - John Williams Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: muzyka
- 1994 - Cezar (Nagroda Francuskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: film obcojęzyczny
- 1993 - BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: najlepszy film
- 1993 - Steven Spielberg BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej) w kategorii: reżyseria


















