PROWOKATOR
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Wielka Brytania, Czechy
- Rok produkcji: 1995
- Premiera: 1995. 05. 31
- Gatunek: Film kostiumowy, Film sensacyjny
- Język: polski, rosyjski
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak). 88 min.
Plenery: Zakopane, Tatry (okolice Morskiego Oka).
Rok 1909, Warszawa. Artur Herling zostaje aresztowany po dokonaniu zamachu na wysokiego urzędnika rosyjskiej policji, w którym zginęły również dwie kilkuletnie córki policjanta i ich guwernantka. Herlinga próbuje złamać przesłuchujący go w więzieniu szef policji Pirinow. Samobójstwo uniemożliwiają więźniowi strażnicy . . . W tym samym czasie aresztowany zostaje młody student Adam Tański, przy którym policja znalazła zdjęcia poszukiwanego terrorysty Andrzeja. Adam trafia do celi ze szpiclem . . . Przypadkowo Herling i Tański przewożeni są tym samym więziennym transportem. Herling zabija konwojentów i ulega namowom chłopaka, by razem uciec w góry. Zamieszkują w Zakopanem u przyjaciół Adama, Andrzeja i Marty. Andrzej wciąga Herlinga w swoją pasję zdobywania niebezpiecznych szczytów i mężczyźni powoli zaprzyjaźniają się. Andrzej prosi Herlinga o pomoc w zamachu na Pirinowa. Próbującej zbliżyć się do niego Marcie Herling opowiada o aresztowaniu członków nielegalnej gazety, z którą współpracował kiedyś Andrzej i to właśnie on był jedyną nie aresztowaną osobą, być może wydał swoich kolegów . . . Dużą rolę odgrywa w tym filmie tatrzańska przyroda, na tle której rozgrywa się znaczna część akcji. Bohaterowie to zapaleni taternicy. "Początek naszego wieku, to również początek taternictwa. Wówczas nie miało ono jeszcze charakteru sportu wyczynowego, było raczej przejawem wolnego ducha" - mówi Krzysztof Lang, który sam przez 15 lat zajmował się wspinaczką. Sceny, w których bohaterowie wspinają się w górach, zrealizowano w Tatrach, z udziałem przyjaciół reżysera z tatrzańskiego TOPR-u. Aktorzy odbyli krótki kurs wspinaczki, najpierw przygotowywali się w podwarszawskich bunkrach, później w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Sceny rozgrywające się w warszawskiej cytadeli grane są w języku rosyjskim. Mocną stroną filmu są zdjęcia Arthura Reinharta, który w roku 1994 jako najlepszy operator zdobył Złotą Żabę na festiwalu Camerimage.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Krzysztof Lang
- Scenariusz: Maciej Maciejewski, Krzysztof Lang
- Zdjęcia: Artur Reinhart
- Scenografia: Barbara Komosińska
- Dekoracja wnętrz: Magdalena Dipont
- Kostiumy: Dorota Roqueplo
- Muzyka: Michał Lorenc
- Dźwięk: Marek Wronko, Krzysztof Jastrząb, Janusz Rosół
- Montaż: Elżbieta Kurkowska
- Charakteryzacja: Iwona Norberciak
- Producent: Henryk Romanowski
- Produkcja: Filmcontract Ltd., Telewizja Polska, Mark Forstater Production Ltd., Pictus Ltd.
- Obsada aktorska: Bogusław Linda (Artur Maria Herling), Krzysztof Pieczyński (Andrzej Woyda), Danuta Stenka (Marta Moraczewska, partnerka Andrzeja), Bartłomiej Topa (Adam Tański), Adam Bauman (Piotr)
Nagrody
- 1995 - Michał Lorenc Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za muzykę
- 1995 - Dorota Roqueplo Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za kostiumy
