GERMANS
- Tytuł polski: NIEMCY
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, USA
- Rok produkcji: 1996
- Premiera: 1997. 05. 09
- Język: angielski
- Dane techniczne: Barwny (Eastman Kodak). 106 min.
Plenery: Wrocław (m. in. Ostrów Tumski, Aula Leopoldinum).
"Jestem przekonany, że problemy poruszane w "Niemcach" mogą zainteresować i dzisiejszego odbiorcę. Świadczy o tym przykład "Listy Schindlera", którą obejrzało miliony ludzi na świecie. "Niemcy" to jeden z najlepszych tekstów napisanych po wojnie. Myślę, że przetrwał próbę czasu i mimo upływu lat nie stracił na aktualności. Problemy w nim przedstawione występują i dziś, choć w innej oprawie. Pojawiają się te same dylematy moralne..." - mówił w jednym z wywiadów Zbigniew Kamiński. Jego opinie o niezwykłej jakości dramatu Leona Kruczkowskiego wydają się nieco szokujące. Wszak po wojnie pojawiło się w Polsce kilku twórców piszących dla teatru co najmniej nie gorzej niż autor "Kordiana i chama". Dość przypomnieć nazwiska Mrożka, Gombrowicza, Różewicza czy Szaniawskiego. Nie wspominając już o autorach zagranicznych. Warto jednak docenić odwagę Kamińskiego, który podjął się tchnąć nowego ducha w tekst coraz bardziej popadający w zapomnienie, a przy tym lekko "nadkażony" socrealistycznym propagandyzmem. By uczynić "Niemców" zrozumiałymi dla współczesnego widza, autor "Amerykańskiej nocy" dokonał kilku, nieznacznych zresztą, przeróbek oryginału. I tak w filmie prof. Sonnenbruch to nie tyle przebywający na "wewnętrznej emigracji" humanista, ze skrywaną pogardą odnoszący się do nazizmu, co raczej człowiek ubezwłasnowolniony, dyskretnie, ale zauważalnie inwigilowany, płacący za swą postawę poczuciem osaczenia. Zmiany dotyczą również kluczowej postaci Petersa, u Kruczkowskiego - wyidealizowanego komunisty, "jedynego sprawiedliwego" wśród bohaterów. W wersji filmowej Peters nie jest już heroicznym wyznawcą marksizmu - leninizmu, lecz ukrywającym się Żydem, byłym asystentem uczonego. Nie wygłasza tyrad na temat "walki", a jedynie żal z powodu degrengolady swego mistrza i jego panicznego lęku wywołanego niespodziewaną wizytą dawnego wychowanka. Kamiński robił, co mógł, by ustrzec się nadmiernej teatralizacji filmu. Przyspieszył więc tempo akcji, dodał kilka scen, których nie było w dramacie. Mimo to, w paru miejscach słowo wyraźnie dominuje nad obrazem. Obsada "Niemców" jest międzynarodowa. Profesora Sonnenbrucha zagrał Per Oscarsson, ceniony aktor szwedzki, laureat m.in. Złotej Palmy w Cannes za rolę w "Głodzie" wg słynnej powieści Knuta Hamsuna. Pozostałe kreacje odtwarzają Amerykanie, Anglicy i Polacy, częściowo ci, z którymi autor "Pani Bovary to ja" współpracował jeszcze przed swym wyjazdem do USA. Tak jest w przypadku Beaty Tyszkiewicz (grała w dwu filmach Kamińskiego: "Niewdzięczność" i "W obronie własnej") i Teresy Budzisz - Krzyżanowskiej (wystąpiła w "Lekcji miłości" - debiucie fabularnym reżysera). Angaż do "Niemców" okazał się szczególnie szczęśliwy dla Beaty Tyszkiewicz, ponieważ zaowocował nagrodą za najlepszą rolę drugoplanową na FPFF w Gdyni w 1996 roku.
Niemcy, 1943. Akcja filmu rozgrywa się w dniu, w którym ma się odbyć uroczystość 40-lecia pracy naukowej wybitnego biologa profesora Sonnenbrucha. Uroczystość jest okazją do spotkania całej rodziny Sonnenbruchów, której członków dzielą postawy wobec faszyzmu i nacjonalizmu. Sonnenbruch przyjął postawę izolacji wobec totalitaryzmu. Jegożona, Berta, jest zawziętą nacjonalistką. Chorobliwą nacjonalistką jest Liesel, wdowa po ich synie, który zginął pod Stalingradem i która straciła dwoje dzieci w bombardowaniu. Z Norwegii przyjeżdża syn Wili, sadystyczny oficer SS, a z występów w niemieckich garnizonach we Francji - córka Ruth, podrzędna aktorka, obojętna wobec polityki. Dołącza do nich Hoppe, od wielu lat związany z domem Sonnenbruchów, teraz policjant w Polsce, posłuszny wykonawca rozkazów. W tym samym czasie z obozu pracy ucieka Joachim Peters, były asystent profesora i jego przyjaciel. Kompletnie wyczerpany, przybywa do domu Sonnenbruchów, prosząc o schronienie na jedną noc. Jego pojawienie się wywołuje konflikt między członkami rodziny. Rozwój wydarzeń prowadzi do tragicznego rozwiązania wewnętrznego dramatu profesora.
Ekipa
- Reżyseria: Zbigniew Kamiński
- Reżyser II: Jerzy Owczaczyk
- Współpraca reżyserska: Grzegorz Lewandowski, Lambros Ziotas
- Scenariusz: Zbigniew Kamiński
- Zdjęcia: Zbigniew Wichłacz
- Współpraca operatorska: Wiktor Nitkiewicz, Michael Gitman (ADR Supervisor)
- Wózkarz: Jerzy Nuckowski
- Oświetlenie: Dariusz Ławniczak (szef), Grzegorz Domański, Klemens Michniak, Krzysztof Pruchnik, Mieczysław Rychta
- Scenografia: Tadeusz Kosarewicz
- Współpraca scenograficzna: Bogdan Zajączkowski
- Dekoracja wnętrz: Anna Seitz-Wichłacz
- Współpraca dekoratorska: Andrzej Kowalewski, Piotr Wilczyński
- Kostiumy: Maria Kostrzewska, Jolanta Włodarczyk
- Współpraca kostiumograficzna: Janusz Adamiak, Monika Jagodzińska
- Muzyka: Maciej Zieliński
- Wykonanie muzyki: Barbara Zakrzewska (śpiew), Warszawska Orkiestra Symfoniczna (Warszawa)
- Dyrygent: Maciej Niesiołowski
- Konsultacja muzyczna: Bogumiła Kłopotowska
- Nagranie muzyki: Studio S-3 Polskiego Radia (Warszawa)
- Realizacja muzyki: Zbigniew Zbrowski (koordynator nagrań muzycznych)
- Realizacja nagrań: Tadeusz Mieczkowski
- Dźwięk: Ryszard Patkowski
- Mikrofoniarz: Kazimierz Siczek
- Efekty dźwiękowe: Stanisław Hojden
- Montaż: Ewa Pakulska
- Współpraca montażowa: Danuta Gołębiowska
- Charakteryzacja: Grażyna Dwornik
- Współpraca charakteryzatorska: Zygmunt Kazimierski, Corey Cruse, Jolanta Wodecka-Pawlak
- Konsultacja: Jan Rutkiewicz (d/s militariów), Andrzej Szenajch (d/s militariów)
- Obsługa prawna: Daniel Grossman
- Koordynacja kaskaderska: Ryszard Francman
- Ewolucje kaskaderskie: Krzysztof Fus, Leszek Piskorski, Sylwester Zawadzki
- Casting (reżyseria obsady): Sidney Moss (USA), Jessica Henderson (współpraca)
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel, Ryszard Wierzbicki
- Public relations: David Gruber
- Fotosy: Maciej Stawiński
- Transport: Janusz Kopiowski (w napisach imię: Jan), Franciszek Jedlecki, Piotr Kowalewski, Janusz Sybistowicz
- Efekty specjalne: Arkadiusz Rośczak, Paweł Grzelak
- Koordynacja produkcyjna: Piotr Śnieg, Marek Bączyk, Arkadiusz Grzegorczyk, Mieczysław Janowski, Beata Rutkowska
- Współpraca produkcyjna: Susanne Beltran, Greg Lambert, Elaine Singleton
- Księgowość: Gary Wiesel, Roselyn Kawahira (asystent)
- Administracja: Małgorzata Witkowska
- Sekretariat planu: Anna Wasilewska
- Producent: Zbigniew Kamiński
- Koproducent: Kazimierz Rozwałka
- Producent wykonawczy: Kevin Duffy, Elliot Harrington
- Producent towarzyszący: Ewa Kamińska
- Produkcja: Rubicon Films, Figaro Film Production Ltd.
- Koprodukcja: Komitet Kinematografii, Agencja Produkcji Filmowej, Telewizja Polska, Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Wrocław)
- Laboratorium: Łódzkie Centrum Filmowe
- Obsada aktorska: Per Oscarsson (profesor Walter Sonnenbruch), Matthew Sullivan (Joachim Peters, były asystent Sonnenbrucha), Vivian Schilling (Ruth Sonnenbruch, córka profesora), Scott Cleverdon (untersturmfuhrer Willi Sonnenbruch, syn profesora), Beata Tyszkiewicz (Berta Sonnenbruch, żona profesora), Peter Thoemke (żandarm Hans Hoppe, były służący Sonnenbruchów), Mark Folger (Gluck, sekretarz NSDAP na uniwersytecie w Getyndze, organizator obchodów), Beth Tegarden (Liesel Sonnenbruch, synowa profesora), Teresa Budzisz-Krzyżanowska (pani Adela Soerensen, matka zabitego Norwega), Wojciech Siemion (Juryś, polski chłop rozmawiający z Hoppem), Katarzyna Figura (Marika, kochanka Willi'ego Sonnenbrucha), Eric Parkinson (Klaus, kochanek Ruth Sonnenbruch), Edward Żentara (Tourterelle, właściciel hotelu we Francji), Wiktoria Padlewska (Fanchette, pracownica hotelu we Francji, bratanica Tourterelle, córka wieszanego), Jan Prochyra (Schultz), Cezary Żak (oficer gestapo), Adam Kamień (Kurt, asystent Sonnenbrucha), Andrzej Precigs (oficer SS dowodzący egzekucją we Francji), Andrzej Wojaczek (kierowca Sonnenbrucha), Ewa Kamińska (pianistka w lokalu), Leszek Abrahamowicz (więzień obozu pracy w Olnitz), Paweł Lauterbach (Chaim, chłopiec zabity przez Hoppego), Roman Czajka (Heini, syn Hoppego), Miłogost Reczek (oficer gestapo), Jakub Żuberek, Łukasz Niekrasz, Krzysztof Fus, Sylwester Zawadzki, Corey Cruse, Jacek Krautforst, Piotr Baron, Barbara Baron, Jerzy Matysiak (w napisach nazwisko: Matysik), Maciej Sosnowski (wartownik; nie występuje w napisach)
Nagrody
- 1996 - Beata Tyszkiewicz Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za drugoplanową rolę kobiecą
Varia
- Piosenka: RUTH'S SONG
- Muzyka piosenki (-nek) : Piotr Hertel
- Słowa piosenki (-nek) : Jerzy Popiel-Popiołek
- Wykonanie piosenki (-nek) : Agnieszka Greinert
- Piosenka: HERR SCHMIDT
niemiecka piosenka ludowa
Pierwowzory
- Pierwowzór: NIEMCY
- Gatunek: Dramat
- Autor pierwowzoru: Leon Kruczkowski


















