GRAJĄCY Z TALERZA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska, Francja
- Rok produkcji: 1995
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak). Dźwięk: Dolby Stereo. 102 min.
Plenery: Wola Piekarska, Poddębice.
Jest taka okolica w świecie, po której chodzi Lunda-człowiek grający z ułomków talerzy. Z ornamentów na nich namalowanych czyta jak z nut i gra-piękną muzykę. Marzy, aby kiedyś zagrać z całego talerza, cały okrągły szlaczek. Marzy, ale gra jedynie z fragmentów. Bardzo się boi muzyki z całego talerza. W tej samej okolicy zdarza się wielka miłość. Para bohaterów, On i Ona - kochają po raz pierwszy, więc kochają niezręcznie, śmiesznie, wzruszająco, łatwo ulegając nagłej egzaltacji i tak samo łatwo - przerażeniu, że za miłość spotka ich kara. Narodzinom uczucia i jego spełnieniu przeszkodzić może Kostucha, która też przechadza się po tej okolicy. Na szczęście jest Lunda i jego muzyka . . . Miłość wygrywa ze wszystkim. Nawet z tym, że On jest potworen zbiegłym z cyrku, gdzie wystawiano go na widok publiczny, lżono i opluwano, Ona zaś jest karliczką mierzącą niewiele ponad metr wzrostu. Kiedy się zakochują - Karliczka zaczyna rosnąć z miłości. Kłopot w tym, że nie przestając kochać, nie przestaje też rosnąć . . .
"Pomysł podsunął mi znajomy filmowiec, Adam Warchoł, z którym kiedyś pracowałem. Opowiedział mi o grajku Józefie Lundzie, który chadza po Podhalu i gra na skrzypcach ze szlaczków na talerzu, ornament traktuje jak nuty. Uczyniłem Lundę postacią tytułową filmu, nawet tak samo się u mnie nazywa. Prawdziwego Lundy nie odszukałem, bo nie chciałem mojego wyobrażenia mierzyć z rzeczywistością" - mówił w jednym z wywiadów Jan Jakub Kolski. Wątek wędrownego muzykanta nie jest jednak w "Grającym z talerza" najistotniejszy. Film autora "Pograbka" to bowiem przede wszystkim opowieść o miłości. Miłości nadzwyczajnej: liliputki (metr dziesięć wzrostu) Janki i Morki - potwora o dwóch twarzach. Wzruszającą historię o uczuciu, cierpieniu i przemijaniu opowiada Kolski w swej ulubionej poetyce, w której surowy realizm sąsiaduje z poezją i baśniowością. Kluczowe role reżyser powierzył aktorom, z którymi współpracował już wcześniej. Znaleźli się wśród nich Franciszek Pieczka, Mariusz Saniternik, Grażyna Błęcka - Kolska. Jednak "głównym medium filmu" jest Mołdawianka Dojnic Paładiuk - cyrkowa treserka psów i akrobatka, mierząca zaledwie metr i dwadzieścia centymetrów wzrostu. To zwłaszcza dzięki niej "Grający z talerza" jest jednym z najbardziej wzruszających filmów w dotychczasowym dorobku Kolskiego. Jego wartość doceniono na VIII Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Tokio, gdzie otrzymał nagrodę specjalną jury.
Ekipa
- Reżyseria: Jan Jakub Kolski
- Reżyser II: Lambros Ziotas, Jerzy Owczaczyk
- Asystent reżysera: Grzegorz Lewandowski
- Scenariusz: Jan Jakub Kolski
- Współpraca scenariuszowa: Grażyna Kudy (wersja francuska scenariusza), Jacques Foussat (wersja francuska scenariusza)
- Zdjęcia: Piotr Lenar
- Asystent operatora obrazu: Christian Klopp (I asystent), Arkadiusz Tomiak (II asystent)
- Oświetlenie: Mariusz Wosiński (mistrz), Florian Tulibacki (współpraca), Maciej Zwierzchowski (współpraca), Paweł Stobiecki (współpraca)
- Scenografia: Wojciech Saloni-Marczewski
- Współpraca scenograficzna: Magdalena Saloni-Marczewska
- Dekoracja wnętrz: Bogdan Mozer (w czołówce imię: Bogusław)
- Rekwizyty: Sylwester Włodarczyk, Grzegorz Gulazdowski
- Kostiumy: Małgorzata Braszka
- Współpraca kostiumograficzna: Małgorzata Zacharska, Danuta Kamińska
- Muzyka: Zygmunt Konieczny
- Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia i Telewizji (Katowice), Renata Przemyk (wokaliza), Roland Orlik (solo skrzypcowe), Marek Bałata (wokaliza)
- Dyrygent: Zbigniew Małkowicz
- Konsultacja muzyczna: Bogumiła Kłopotowska
- Realizacja nagrań: Zbigniew Malecki (organizacja nagrań)
- Zgranie dźwięku: Jan Freda (Dolby Stereo), Piotr Knop (Dolby Stereo)
- Dźwięk: Norbert Zbigniew Mędlewski
- Asystent operatora dźwięku: Kazimierz Siczek
- Imitator dźwięku: Stanisław Hojden
- Rekonstrukcja dźwięku: Andrzej Artymowicz (nie występuje w czołówce)
- Montaż: Ewa Pakulska
- Asystent montażysty: Danuta Gołębiowska
- Charakteryzacja: Liliana Gałązka
- Współpraca charakteryzatorska: Elżbieta Malka, Anna Pilawska-Baranowska
- Korekta barwna: Danuta Mazurkiewicz
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Konsultacja: Marek Pinkowski (d/s zwierząt), Tomasz Przybysz (kaskaderska)
- Ewolucje kaskaderskie: Stefan Wójcicki (nie występuje w napisach)
- Efekty specjalne: Janusz Król
- Fotosy: Arkadiusz Tomiak
- Kierownictwo produkcji: Kazimierz Rozwałka, Agnieszka Skwara (ekipa francuska)
- Kierownictwo produkcji II: Marek Rudnicki, Piotr Śnieg, Arkadiusz Grzegorczyk
- Kierownictwo planu: Marek Bączyk
- Dyżurny planu: Roman Budka, Ireneusz Dybowski (grip), Jerzy Nuckowski (grip)
- Sekretariat planu: Bożena Jakubowska
- Administracja: Elżbieta Słupińska, Małgorzata Witkowska, Ruben Gerson (ekipa francuska)
- Producent: Grzegorz Warchoł, Łukasz Karwowski
- Produkcja: Telewizja Polska - Telewizyjna Agencja Produkcji Teatralnej i Filmowej, Warchoł Film Production Service Sp. z o. o., Moon Movies (Francja)
- Współfinansowanie: Agencja Produkcji Filmowej, Ministerstwo Kultury Francji
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Franciszek Pieczka (Marczyk), Dojnica Paładiuk (Janka), Mariusz Saniternik (Morka), Krzysztof Pieczyński (Lunda), Grażyna Błęcka-Kolska (Kostucha), Agnieszka Michalska (duża Janka), Grzegorz Warchoł (dyrektor cyrku "Dorina"), Henryk Niebudek (maszynista), Lech Gwit (konduktor), Adam Kamień (cyrkowiec), Paweł Siedlik (pasażer pociągu), Krystyna Mączka (mała cyrkówka), Ewa Żukowska (nazwisko aktorki pojawia się w napisach czołowych filmu, w rzeczywistości aktorka nie pojawia się na ekranie), Andrzej Grabowski (nazwisko aktora pojawia się w napisach czołowych filmu, w rzeczywistości aktor nie pojawia się na ekranie), Bogusław Sochnacki (nazwisko aktora pojawia się w napisach czołowych filmu, w rzeczywistości aktor nie pojawia się na ekranie), Tomasz Sapryk (nazwisko aktora pojawia się w napisach czołowych filmu, w rzeczywistości aktor nie pojawia się na ekranie)
- Obsada dubbingu: Jolanta Fraszyńska (Janka; rola Dojnicy Paładiuk)
Nagrody
- 1995 - Tokio (MFF)-nagroda jury
- 1995 - Jan Jakub Kolski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za scenariusz
- 1997 - Mariusz Saniternik Słupca k. Konina (Przegląd Filmowy "Prowincjonalia")-nagroda aktorska nagroda organizatorów
- 1997 - Jan Jakub Kolski Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Srebrna Statuetka Leliwity - Nagroda Specjalna dla najlepszego reżysera
- 1997 - Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Nagroda Publiczności II nagroda
