ŁAGODNA
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1995
- Premiera: 1996. 11. 09
- Gatunek: Film psychologiczny
- Dane techniczne: Barwny (negatyw: Eastman Kodak). 91 min.
"Łagodna" - znakomite opowiadanie Fiodora Dostojewskiego ma szczęście do filmu. Najpierw, w 1969 roku przeniósł je na ekran Robert Bresson. Francuski reżyser niemal zrezygnował z fabuły i dialogów. Wierny swemu ascetycznemu, "suchemu" stylowi skupił się na rejestracji mimiki, gestów i zachowań bohaterów. Z drobiazgowością godną naukowca śledził grymasy ich twarzy, krople potu na czole, zaciskanie palców. Metoda okazała się na tyle dobra, by przysporzyć filmowi sporego rozgłosu. Być może dlatego długo nikt nie poważył się na kolejną adaptację "Łagodnej". Uczynił to dopiero Polak - Piotr Dumała. Stało się to w 1985 roku. Jego krótki, niespełna dziesięciominutowy animowany film także stał się wydarzeniem. Reżyser potrafił bezbłędnie zespolić stronę plastyczną utworu z jego ścieżką dźwiękową, zyskał uznanie precyzją w komponowaniu szczegółu i umiejętnością sugestywnego przeniesienia stanów psychicznych na język animacji.
Mimo skromnego dorobku Mariusz Treliński również zdobył miano wyrafinowanego "malarza ekranu". Dowiódł tego zwłaszcza w swoim drugim (pierwszy: "Zad wielkiego wieloryba" zrealizował dla telewizji) filmie pt. "Pożegnanie jesieni" (1990). Ta kipiąca oryginalnymi pomysłami, orgiastyczna plastycznie i brawurowa aktorsko adaptacja powieści Witkacego została przez rodzimą krytykę zgodnie uznana za jeden z najciekawszych debiutów w dziejach polskiego kina. Zachwyty szybko zmaterializowały się w Nagrodę im. Andrzeja Munka. Nic dziwnego zatem, że kolejnych filmów Trelińskiego oczekiwano z rosnącą niecierpliwością. Reżyser jednak postanowił się nie spieszyć. Spokojnie czekał aż emocje wywołane przez "Pożegnanie.." opadną. Mimo to jego - "Łagodna" wywołuje zdumienie. Próżno szukać w nim groteski, katastrofizmu, gorączkowego erotyzmu i filozoficznych tyrad, znanych z adaptacji Witkiewicza. "Łagodna" to film kontemplacyjny; emocjonalnie skondensowany; o scenografii urzekającej, lecz wstrzemięźliwej. Z "dawnego" Trelińskiego pozostał jedynie kult perfekcjonizmu. Wyraża się on w dbałości o każdy kadr, każde ujęcie, każdy scenograficzny detal. Również aktorstwo nie zawodzi. Znakomite role stworzyli zwłaszcza Janusz Gajos i Danuta Stenka.
Fabuła "Łagodnej" jest niezmiernie prosta. W upalną petersburską noc, gdzieś pod koniec XIX wieku, samotny, starzejący się mężczyzna czuwa przy martwym ciele młodziutkiej żony. Próbuje dociec przyczyn, dla których popełniła samobójstwo. Przywołuje całą historię swego małżeństwa - od pierwszego spotkania, po bezceremonialne kupno dziewczyny od jej opiekunek, aż do tragicznego końca. W jego duszy mieszają się żal, ból i poczucie winy. Stara się poniewczasie wniknąć w psychikę żony, zrozumieć ją chociaż po śmierci... Upływające godziny nie zmiejszają udręki. Nie przynoszą też odpowiedzi na trapiące mężczynę pytanie. Dopiero wraz z nastaniem świtu bohater zdaje się coś odkrywać...
Ekipa
- Reżyseria: Mariusz Treliński
- Współpraca reżyserska: Elżbieta Turska, Waldemar Prokopowicz
- Scenariusz: Wojciech Zimiński, Mariusz Treliński
- Zdjęcia: Krzysztof Ptak
- Operator kamery: Marian Prokop
- Asystent operatora obrazu: Zbigniew Jakubowski
- Wózkarz: Robert Łukowski
- Oświetlenie: Marek Wojtaszewski, Marek Budzisz, Rafał Okyne, Andrzej Biskupski
- Scenografia: Andrzej Przedworski
- Scenograf II: Adam Magajewski
- Współpraca scenograficzna: Artur Szuba
- Dekoracja wnętrz: Andrzej Przedworski
- Kierownictwo budowy dekoracji: Joanna Lelanow
- Rekwizyty: Emil Kostecki, Jerzy Rezakiewicz
- Kostiumy: Magdalena Maciejewska
- Współpraca kostiumograficzna: Marzena Wardzyk
- Muzyka: Brian Lock
- Dyrygent: Brian Lock
- Konsultacja muzyczna: Małgorzata Przedpełska-Bieniek, Anna Iżykowska-Mironowicz
- Dźwięk: Barbara Domaradzka
- Technik dźwięku: Włodzimierz Wiśniewski
- Efekty dźwiękowe: Henryk Zastróżny
- Montaż: Ewa Romanowska-Różewicz
- Asystent montażysty: Elżbieta Jankowska
- Charakteryzacja: Alicja Kozłowska
- Współpraca charakteryzatorska: Dagmara Pokromska
- Opracowanie graficzne: Mirosław Mentcel
- Efekty pirotechniczne: Janusz Bykowski, Arkadiusz Rośczak, Bogusław Krawczyk
- Malarstwo: Michał Pieczonko (kopia ikony)
- Projekty plastyczne: Andrzej Majewski (teatrzyk marionetek)
- Animacja: Marek Chodaczyński (teatrzyk marionetek)
- Wykonanie lalek: Katarzyna Proniewska (teatrzyk marionetek), Michel Richard (teatrzyk marionetek)
- Fotosy: Jakub (Kuba) Pajewski
- Kierownictwo produkcji: Zofia Wieczorek
- Organizacja produkcji: Elżbieta Majdosz, Wojciech Widelski
- Współpraca produkcyjna: Henryk Bogusz (nie występuje w napisach)
- Kierownictwo planu: Marek Bączyk
- Dyżurny planu: Zbigniew Pląsek
- Sekretariat planu: Alicja Kluba
- Sekretariat grupy: Ewa Płaza
- Administracja: Maria Stefaniak, Grzegorz Łozowski
- Producent: Paweł Rakowski
- Produkcja wykonawcza: Skorpion Art
- Produkcja: Telewizja Polska, Agencja Produkcji Filmowej, Skorpion Art
- Laboratorium: Telewizja Polska
- Obsada aktorska: Janusz Gajos (mąż, właściciel lombardu), Dominika Ostałowska (żona), Danuta Stenka (służąca Łukiera), Jan Frycz (porucznik Jefimow, znajomy męża z wojska), Jan Peszek (lekarz), Krystyna Feldman (ciotka żony), Krystyna Rutkowska (ciotka żony), Jerzy Nowak (sklepikarz)
Nagrody
- 1995 - Andrzej Przedworski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za scenografię
- 1995 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda dziennikarzy
- 1997 - Dominika Ostałowska Rosja (MFF "Złoty Rycerz")-nagroda aktorska nagroda za drugoplanową rolę kobiecą; festiwal odbył się w Moskwie
- 1997 - Dominika Ostałowska Ryga (MF Aktorów Filmowych)-nagroda za rolę kobiecą
- 1997 - Samowar, Nagroda Entuzjastów Kina (przyznawana przez DKF w Świebodzinie)
- 1996 - Janusz Gajos Słupca k. Konina (Przegląd Filmowy "Prowincjonalia")-Złoty Jańcio (nagroda główna)
- 1996 - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Brązowe Grono
Pierwowzory
- Pierwowzór: ŁAGODNA
- Gatunek: Opowiadanie
- Autor pierwowzoru: Fiodor Dostojewski
