POZNAŃ 56
- Film fabularny
- Produkcja: Polska
- Rok produkcji: 1996
- Premiera: 1996. 11. 22
- Gatunek: Film historyczny
- Dane techniczne: Czarno - biały (Eastman-Kodak). 106 min.
- Fot. Dariusz Krysiak
- Galeria zdjęć (40)
Najżywiej komentowany film podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w 1996 roku. Kontrowersje i spory, dotyczące "Poznania'56" dotyczyły niemal wszystkiego: perspektywy narracyjnej, zgodności z faktami, montażu, a nawet stylu uprawiania manifestacji politycznych. Filip Bajon zaproponował bowiem nowy sposób opowiadania o dramatach najnowszej historii. Doniosłe i tragiczne dzieje poznańskiego powstania ukazał w sposób, jak sam mówił, "antyrocznicowy, antykombatancki, antymartyrologiczny, antypolityczny i antyrozrachunkowy". Tego nie było ani w "Człowieku z żelaza", ani w "Dreszczach", ani w żadnej innej produkcji z rodzimego kanonu. Gdy w Poznaniu wybuchły rozruchy, Filip Bajon miał dziewięć lat. "To wszystko działo się w mojej dzielnicy. Nagle na ulicach i podwórkach, na których bawiliśmy się w wojnę, zaczęła się wojna naprawdę. Pojawił się czołg, na dachu stał karabin maszynowy, wokół pełno łusek..." - mówił o tym fragmencie swej biografii reżyser. Jego pamięć stanowi jedyną kanwę scenariusza. Wpłynęła też na wybór czarno-białej taśmy, na której nakręcono film. "Tak we wspomnieniach widzę ówczesną rzeczywistość" - dowodził Bajon w jednym z wywiadów. Głównymi bohaterami "Poznania '56" są dwaj chłopcy w wieku 10 - 12 lat. To z ich perspektywy widz śledzi rozwój wydarzeń. Dzieci w tym wieku mają naturalną skłonność "pchania się tam, gdzie dzieje się coś ciekawego". Posiadają jednak także instynkt samozachowawczy. Dlatego kamera ukazuje rozruchy uliczne z głębi ciemnych bram, poprzez sztachety płotów, zagracone podwórka. W filmie Bajona nie ma akcji w klasycznym rozumieniu tego słowa. Panuje chaos, dezorientacja. Rewolucyjny mechanizm napędza się niejako sam, unosi kolejnych ludzi, zaskoczonych tym, co sami sprowokowali. Poszczególne sceny nie tworzą przyczynowo- skutkowego ciągu, lecz coś w rodzaju "powstańczej magmy". Zdaniem reżysera ta reportażowa technika dobrze oddaje spontaniczność poznańskiego zrywu, gwarantuje jego wiarygodny obraz. Oprócz dwójki uczniów, trochę bezładnie "oprowadzających" widza po "powstańczym teatrum" w filmie Bajona można odnaleźć jeszcze kilka innych wątków. Najważniejsze z nich to perypetie Zenka - młodego robotnika, który uniesiony emocjonalnym porywem, staje się mimowolnym przywódcą protestu oraz losy pięciu profesorów, którzy zdążając na sympozjum naukowe do Szczecina trafiają w sam środek rozruchów. Ich wagon zostaje przez władze odłączony od reszty składu, zaryglowany i pozostawiony na bocznym torze. Z tej perspektywy obserwują i komentują rozgrywające się wokół wydarzenia.
Ekipa - lista skrócona
- Reżyseria: Filip Bajon
- Scenariusz: Filip Bajon, Andrzej Górny
- Zdjęcia: Łukasz Kośmicki
- Scenografia: Anna Wunderlich, Przemysław Kowalski
- Dekoracja wnętrz: Anna Wunderlich
- Kostiumy: Małgorzata Braszka
- Muzyka: Michał Lorenc
- Dźwięk: Marek Wronko
- Montaż: Wanda Zeman
- Charakteryzacja: Magdalena Łęcka, Dariusz Krysiak
- Kierownictwo produkcji: Leszek Pieszko
- Produkcja: Studio Filmowe Dom, Telewizja Polska, Fundacja Poznań 56
- Obsada aktorska: Michał Żebrowski (Zenek), Tadeusz Szymków (Stachu Kaczmarek, ojciec Piotrka), Mateusz Hornung (Piotrek), Arkadiusz Walkowiak (Darek)
Nagrody
- 1996 - Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda Specjalna Jury
- 1996 - Łukasz Kośmicki Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za zdjęcia
- 1996 - Anna Wunderlich Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za scenografię
- 1996 - Przemysław Kowalski Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za scenografię
- 1996 - Małgorzata Braszka Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za kostiumy
- 1996 - Marek Wronko Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda za dźwięk
- 1996 - Mateusz Hornung Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda za rolę dziecięcą
- 1996 - Arkadiusz Walkowiak Gdynia (do 1986 Gdańsk) (FPFF)-nagroda za rolę dziecięcą
- 1997 - Tarnów (Tarnowska Nagroda Filmowa)-Nagroda Jury Młodzieżowego
- 1997 - Filip Bajon Rosja (MFF "Złoty Rycerz")-nagroda za reżyserię festiwal odbył się w Moskwie
- 1997 - Łukasz Kośmicki Rosja (MFF "Złoty Rycerz")-nagroda za zdjęcia festiwal odbył się w Moskwie
